Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


19:20, 20 Ekim 2017 Cuma
09:46, 20 Eylül 2017 Çarşamba

  • Paylaş
Taşeron işçiliğin bugünkü hali adil değil
Taşeron işçiliğin bugünkü hali adil değil

Yaşar Süngü, ekonominin gündeminde tartışılan "taşeron işçi" konusunu enine boyuna masaya yatırdı...

Yaşar Süngü

Bugün kamuoyunda yoğun biçimde tartışılan taşeronlaşma, 12 Eylül askeri darbesinin ardından gelen Özal iktidarı döneminde yani 1980’lerde uygulanmaya başlandı.

Bu sistem, en basit haliyle işverenin işin bir kısmını başka bir firmaya yaptırması demek.

Önce taşeron işçilik nedir sorusundan başlayalım; Alt işveren, tali işveren veya alt işletici adıyla da bilinen taşeronlar, bir sözleşme dahilinde esas işveren tarafından kendisine verilen bir iş veya görevi yüklenerek yerine getiren işletmeleri tanımlar.

Taşeron işçiler de bu şirketlerde süreli sözleşme ile çalışmakta olan işçilerdir.

2. Taşeronlaşmanın Temel Sebepleri nedir?

Belirli işleri taşeronlara vererek, bu işlerin aynı anda hem görülmesini sağlamak hem de kadroları küçülterek, maliyetleri azaltmaktır.

3. Türkiye'de kaç milyon Taşeron İşçi Var

Türkiye'de 2002 yılında 387 bin olan taşeron çalışan sayısı 1 milyon 700 bine ulaştı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın verilerine göre, Haziran 2013 itibarıyla taşeron işçi istihdam eden şirket sayısı 33 bin 788 olurken, Türkiye genelinde taşeron işçi istihdam eden kamu kurumu sayısı ise 275 olarak belirlendi.

4. İş Kazaları en çok nerelerde oluyor?

Türkiye'de 2002-2013 yılları arasında yaşanan toplam 880 bin iş kazasında 13 bin 442 işçi yaşamını yitirirken, ölümlerde taşeron işçiliğin yoğun olarak gözlendiği inşaat, tarım, taşımacılık ve madencilik sektörleri başı çekiyor.

Çalışan her 100 bin işçiden İngiltere’de 0.6’sı, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İsviçre’de 1.5’i, Fransa ve Almanya’da 2’si, Belçika’da 2.5’i, Avusturya ve Yunanistan’da 4’ü, Bulgaristan ve Güney Kıbrıs’ta 5’i, Türkiye’de ise 17’si iş kazalarında yaşamını yitirmiş.

Türkiye ölümlü iş kazalarında Avrupa’da birinci, dünyada ise ilk 3’te yer alıyor.

5. Taşeron İşçiler kaç Yaş Aralığında

Hak-İş tarafından 2014 yılında yapılan bir araştırmaya göre taşeron işçilerin yüzde 59,6'2sı 25 - 38 yaş aralığında bulunuyor.

39 - 45 yaş aralığında olanlar yüzde 23,6 oranındayken, 46 - 52 yaş aralığında bulunanlar yüzde 9,4'lük bir oranı teşkil ediyor.

18 - 24 yaş aralığındaki taşeron işçilerin oranı sadece yüzde 4,6.

Taşeron işçiler çalışma hayatlarının en önemli yıllarını hiçbir iş güvenceleri olmadan, düşük maaşla geçiriyorlar.

Bu durum kadroları işlerde çalışıp, yüksek maaş almadıkları için emeklilik çağına yaklaştıkları zaman Türkiye'nin önünde büyük bir sorun olarak gözüküyor.

6. Taşeron İşçilerin evlilik durumu nedir?

Düşük ücretle çalışan ve iş güvenceleri bulunmayan taşeron işçilerin yüzde 87'si evli, yüzde 82'si de çocuk sahibi.

Hak-İş'in yaptığı araştırmaya göre Taşeron işçilerin yüzde 25,1'i 1 çocuk sahibiyken, yüzde 32,4'ü 2, yüzde 24,5'i ise 3 ve daha fazla çocuğa sahip.

7. Taşeron İşçilerin ücret durumu nedir?

Taşeron İşçilerin Yüzde 68'i 1200 TL'den daha az ücretle geçiniyor.

Araştırmaya göre Türkiye'deki taşeron işçilerin ücret ortalaması ortalama ücret düzeyinin altında. Taşeron işçilerin yüzde 41,2'si 1000 TL'den daha az ücret alırken, yüzde 8,6'sı ise 800 TL'den daha küçük bir ücretle geçinmeye çalışıyor. Tüm taşeron işçilerin yüzde 18,2'si 1000 TL ile 1200 TL arasında maaş alırken, 2000 TL'nin üzerinde maaş alanların oranı sadece yüzde 0,9.

8. Taşeron İşçiler düzenli maaş alabiliyor mu?

Taşeron işçilerin yaklaşık yarısı kamu kurumlarında hizmet görmesine karşın yüzde 68'i düzenli bir şekilde ücret alamıyor.

9. Taşeron İşçilerin sendikası olmamasının sonuçları nedir?

Taşeron İşçilerin Yüzde 65'i Sendikasız

Taşeron işçiliğin yaygınlaşmasının en önemli sebeplerinden bir tanesi, işçilerin sendikasızlaştırılarak toplu sözleşme gibi temel haklarından yoksun bırakılması.

Bu sayede işverenler işçiler üzerinde maaş baskısı yaratarak ücretlerin düşük olmasını ve emek maliyetinin düşmesini sağlıyor.

10. İş Güvencesi

Taşeron işçiler işçi olarak çalışmakta oldukları iş yerinde tam bir yılı doldurmak üzereyken, işvereni tarafından işten çıkarılıyor.

Böylece kıdeme bağlı haklarını alamıyor.

Tekrar sözleşme yapılması işverenin inisiyatifine bağlı olduğu için taşeron işçilerin herhangi bir iş güvencesi de bulunmuyor.

11. Taşeronluk adil değil

Taşeronlaşma hikayesinin temel nedeni şu;

Türkiye ürettiği mamullerin çok önemli bir kısmını dışarıdan ihraç ederek burada tekrar işleyerek satmakta.

Doğalgaz, petrol gibi enerji kaynakları olmadığı için bunları da ihraç etmek zorunda kalan Türkiye'nin imalat sektörünün diğer ülkelerle rekabet edebilmesinin tek yolu işçi maliyetleri üzerinde baskı uygulamak.

Diğer yandan inşaat, madencilik gibi sektörlerde de yüksek karın yolu işçi maliyetlerini düşürmekten geliyor.

Ücretlerini düzgün alamayan, çalışma güvencesi olmayan işçiler de sessizleşiyor hak talepleri de yok oluyor.

Yapılması gereken şey nedir?

İşçilerin temel haklarını koruyarak, adil bir gelir dağılımına yönelen yeni bir üretim ve büyüme politikası oluşturmak.



Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş