Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


05:46, 12 Aralık 2017 Salı
Güncelleme: 00:58, 30 Nisan 2017 Pazar

  • Paylaş
Hindistan Fatihi: Gazneli Mahmut
Hindistan Fatihi: Gazneli Mahmut

Hindistan'ı İslamla tanıştıran Gazneli Mahmut, tarihte "Sultan" ünvanını ilk alan kişiydi. 2 Kasım 971'de doğdu. 30 Nisan 1030'da Gazne'de vefat etti


Ayşe Nur Menekşe Çalıkçı-Dünya Bülteni-Tarih Servisi

Hindistan fatihi Mahmut 2 Kasım 971 tarihinde Gazne’de doğmuştu. Babası, Kara Aslan oğlu Sebük Tigin Samanoğulları Devleti’nin Horasan valisiydi. Cesur ve güçlü… Annesi Zâbulistan bölgesinden asil bir ailenin kızı…

Mahmut, zamanın ünlü alimlerinden aldığı derslerle iyi bir öğrenim gördü. Cesareti ve mertliğiyle genç yaşında kılıç kılıca geldi. Babası Samanoğulları’na karşı bağımsızlığını ilan ederek Gazneliler Devleti kuracak, Gazneli Mahmut ise genç yaşından itibaren devlet idaresinde görev alacaktı. Babası hayattayken Horasan valiliği görevini (994) yürüten Mahmut, bu göreve geldiğinde 24 yaşındaydı. Yönetimdeki başarısı onu Gazneli Devleti’nin başına sultan yapacaktı.

Valilik görevinde iki yıl kadar kalmış 996'da babası Sebük Tigin hastalanıp vefat edince Gazneli Mahmut, babasının yerine geçen kardeşi İsmail'i bertaraf ettikten sonra tahta oturacaktı.

Mahmut’un tahta geçmesiyle Gazneli Devleti için de bir dönüm noktası başlamıştı(998). Gazne tahtına oturan Mahmut, Buhara, Horasan, Herat, Belh, Bust ve Kabil’i Samanîlerden alacaktı. Ebû Hâmid İsfahânî’yi Bağdat’taki Abbâsî halîfesi el-Kadir’e (991-1030) göndermişti. Halîfe Gazneli Mahmut’un elçisi ile yeni hükümdara saltanat alâmetlerinden hil’at, tâç, bayrakla ve sahip olduğu ülkelerin “Ahid”ini gönderip, “Yemînü’d-Devle”, “Velî Emîrü’l-Mü’minîn” ve “Emîrü’l-Mille” lakaplarını vermişti.

Sultan, gönderilenleri kabulden sonra İslam'ı yaymak ve İslam düşmanlarıyla mücadele etmek için her yıl Hindistan’a sefer yapacaktı. Bundan sonra, başşehir Gazne’de büyük bir merâsimle hil’ati ve tâcı giyen Mahmut, Abbâsî Halîfesi El-Kadir adına hutbe okutacaktı. Sultan Mahmut, sırasıyla Horasan ile bugünkü Afganistan ve Belucistan ile Harezm’e kadar tüm Maveraünnehr’i ele geçirecekti. Ardından Rey, İsfahan, Save, Kazvin, Zencan ve Ebher’i alarak, İran topraklarının büyük bölümüne hakim olacaktı.

27 YILDA 17 SEFER

Gur bölgesine 1011 ve 1020 yıllarında iki sefer düzenlediyse de burayı tam olarak itaat altına alamamıştı. Samaniler üzerinde hakimiyetini büyük ölçüde kabul ettirdikten sonra Hindistan üzerine İslam’ı yaymak amacıyla sefer yöneldi. Eylül 1000 târihinde ilk Hint Seferine çıkan Sultan Mahmut, bu tarihten 1027 yılına kadar Hindistan’a on yedi büyük sefer düzenledi.

Kabil’in doğusunda Lamgan bölgesinde Hintlilerin elinde bulunan birkaç kaleyi zaptederek il seferinden geri dönecek, İkinci Hint Seferi’nde 27 Kasım 1001 tarihinde Peşaver yakınlarında yapılan savaşı Gazneli ordusu kazanacaktı.

1004 yılında Bhatiya bölgesi üzerine yürüyerek Bu seferde Bhatiya Racalığı'nın bütün bölgelerini ele geçirecekti. Bölgede mescitler ve minberler inşa ettiren Mahmut İslâmiyet'i öğretmeleri için bölgeye alimler de göndererek İslamiyetin yayılmasında önemli hizmetlerde bulunmuş oluyordu.

Gazneli Mahmut, dördüncü seferini Multan üzerine yapacak, 1009 tarihinde büyük bir ticaret merkezi olan Narayyanpur’u zaptedecekti. 1010 tarihinde çıktığı seferde Multan’ı bütünüyle fethetmişti. 1008 yılında Multan’ın yeni vâlisi Suhpal’ın Müslümanlığı terk ederek Moğol dînine dönmesi üzerine, Sultan Mahmut çetin kış şartlarına rağmen Beşinci Hint Seferine çıkmak zorunda kalmıştı. Multan önünde yapılan savaşı kazanarak, idaresini komutanlarından Tegin Hazin’e bırakarak Gazne’ye dönmüştü.

KEŞMİR FATİHİ, İLK SULTAN

Gazneli Mahmut’un ünü kendinden önce gideceği yere varır hale gelmişti. O cesaretiyle zekasını birleştirmişti. On ikinci seferini zengin ve bayındır bir ülke olan Kanave’a karşı yaparak Sirsava Kalesi'ni zaptetmişti.

1020 yılında Kalincar, 1021’de Keşmir ve 1022’de tekrar Kalincar racaları üzerine seferler düzenleyen Sultan, bunları itaat altına almıştı.

Onuncu seferini, pek çok tapınak ve putun bulunduğu Thanesar şehrine yapmış, Hiçbir direnişle karşılaşmadan şehre girmişti. Artık Hindular İslam dünyasını tanıyordu. 1025-1026 yıllarında yaptığı Somnat seferiyle İslam dünyasında kahraman olarak tanınmakla kalmadı halife tarafından gönderilen menşur ile tarihte ilk “Sultan” ünvanını alan kişi de oldu.

18 Ekim 1025 tarihinde otuz bin atlı ve yüzlerce gönüllüden meydana gelen orduyla harekete geçen Sultan, 8 Ocak’ta Somnat’ı zaptetmişti. Tapınağa girdikten sonra müezzine, tapınağın üzerine çıkarak ezân okumasını emretmiş, Tapınaktaki putların tamamını kırdırmıştı.

İslam dini Hindistan’da yayılma imkanını Gazneli Sultan Mahmut sayesinde bulmuş oluyordu. Sultanın sarayı adeta bir ilim meclisi gibi dolup taşmaktaydı. Adına bir çok eserler yazılmıştı. Kendisine sunulan bu eserlerden biri de Firdevsî’nin Şehnâme’siydi.
Otuz üç sene süren saltanatında olayları en iyi şekilde değerlendirmekte ve kalabalık orduları sevketmekte üstüne yoktu. Gazneli Devleti sınırlarını genişletmekle kalmamış Gazne şehrini parklar, bahçeler, zafer âbideleri ve camilerle süslemişti.

1030’da Gazne’de vefat eden Sultan Mahmut burada defnedildi. Ömrünün kırk beş senesini savaş meydanlarında cenk ederek geçiren Sultan Mahmut Türk İslam dünyasının yetiştirdiği en büyük hükümdarlardan biri olarak tarih sahnesinde yerini aldı.

 



İlgili Konular gazneli mahmut
Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş



Haberler