Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


05:24, 24 Ekim 2017 Salı
Güncelleme: 01:14, 07 Ağustos 2017 Pazartesi

  • Paylaş
Kanuninin son seferi Zigetvar ve ölümü‏
Kanuninin son seferi Zigetvar ve ölümü‏

Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa güvenli topraklara gelindiğinde padişahın ölümünü açıkladı. Ardından da emir verdi ve hafızlar kuran okumaya başladılar. Bütün ordu ağlamaya başladı. Ordu yürümeyi bıraktı. Bunun üzerine Sokullu Mehmet Paşa orduya hitaben şöyle bir konuşma yaptı:

Dünya Bülteni - Tarih Dosyası

Kanuni Sultan Süleyman 1566 yılında hasta olduğu halde on üçüncü ve son seferi olan Zigetvar üzerine sefere çıktı. Bu sırada yetmiş üç yaşındaydı ve hükümdarlığının kırk altıncı yılındaydı. Hastaydı buna rağmen sefere çıktı ve Zigetvar seferi onun son seferi oldu.

Kanuni döneminde Macaristan’ın fethi Osmanlıları Habsburglarla komşu olmuştu, 1526 yılında Mohaç’ta Macar Krallığının yok edilmesinden sonra Osmanlı devleti ile Habsburgların doğu kolu olan Avusturya arasında Macaristan toprakları üzerinde uzun yıllar mücadeleler yaşandı. Kanuni 1529,1532,1541 ve 1566’da Avusturya üzerine sefere çıktı.

1566 yılında çıkılan Zigetvar seferine yol açan gelişmelerin başında ise Avusturya’nın Osmanlı devletine ödemesi gereken vergiyi iki yıl üst üste vermemesi oldu. 1564 yılında Alman İmparatoru I.Ferdinand ölmüştü. Yerine ise oğlu II.Maximilien geçmişti. Osmanlı devleti de yeni hükümdarın tahta çıkması dolayısıyla yapılan diplomatik görüşmelerde ödenmesi gereken vergiyi hatırlattılar. Vergi meselesi gündemdeyken Osmanlı devletine bağlı Erdel Beyliği Avusturya’nın elinde olan Szatma’rı aldı. Bunun üzerine Avusturya elçisi İstanbul’a yola çıktı. Ancak bu elçi Budin Beylerbeyi tarafından alıkonuldu ve verginin ödenmemesi halinde elçinin İstanbul’a gitmesine müsaade edilmeyeceği, bunun padişah emri olduğunu Avusturya İmparatoruna bildirdi. Bu baskıların sonucunda Avusturya 60 bin duka altını İstanbul’a göndermek zorunda kaldı.

Vergi konusu çözüldükten sonra Avusturya ile Erdel Beyliğinin ele geçirdiği topraklarla ilgili görüşmeler başladı. Avusturya Erdel Beyi tarafından işgal edilen Szatmar’ın iadesini istiyordu. Veziriazam Semiz Ali Paşa barış taraftarı idi ancak Vezir Sokullu Mehmet Paşa Erdellilerin tarafını tutuyordu. Bu arada II.Maximilien misilleme yaparak Tokay ve Serencs şehirlerini ele geçirdi. Bu arada semiz Ali Paşa ölmüş yerine Sokullu Mehmet Paşa geçmişti. Karşılıklı  elçi göndermeler ve müzakerelerden bir sonuç çıkmayınca Avustuya’ya savaş ilan edildi.

 

Kanuni Sultan Süleyman bu sefere niçin çıktı?

Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman yaşı ilerlemiş ve hasta olmasına rağmen ordunun başında sefere çıktı. Sefere çıkma kararı almasında Osmanlı Macaristan’ını güven altına almak,10 yıldır sefere çıkmadığı için asker ve halk arasında başlayan kendisine yönelik hoşnutsuzluğu gidermek,oğulları arasındaki taht mücadelelerinin kötü izlerini silmek vardı. Ancak bu onun son seferi oldu. 19 Nisan günü büyük bir törenle padişah ve devlet ileri gelenleri İstanbul’dan yola çıktılar. Padişah beyaz elbiseleriyle at üzerinde muhteşem maiyeti eşliğinde İstanbul’dan ayrıldı.  Ancak ayrıldıktan sonra rahatsızlığı arttı. At üstünde gidecek gücü yoktu. Bunun için Sokullu Mehmet Paşanın yardımıyla arabaya geçti. Padişahın rahat seyahat edebilmesi için yollar düzeltildi. Kanuni Zigetvar’a kadar araba ile yol aldı, şehir merkezlerine gelindiğinde ise bütün rahatsızlığına rağmen ata biniyordu.  

Zigetvar Kalesi

Zigetvar’a gelindiğinde Kanuni Sultan Süleyman askere moral vermek için atından inip çadırına yürüyerek gitti. 7 Ağustos günü de kuşatma başladı. Kuşatmanın başlangıcında Kale komutanı Nicolas Zriny bir ‘hoş geldin’ güllesi gönderecek ayrıca elinde esir bulunan iler gelen bir Türkü de öldürecekti. Zigetvar kalesi korunaklı bir kaleydi. Dört kaleden oluşan ve çevresi su hendekleri ile çevrili olduğundan alınması güçtü. Kuşatma yaklaşık bir ay sürdü. Kanuninin hastalığı da günden güne ilerledi. Artık çadırından çıkamıyordu. Asker arasında söylentiler de artmıştı. Zigetvar kalesinin fethinden bir gece önce 6-7 Eylül gecesi Kanuni Sultan Süleyman vefat etti. Kanuni Sultan Süleyman öldüğünde 71 yaşındaydı. En uzun süre Osmanlı tahtında kalan Kanuni 46 yıllık hükümdarlığında 13 sefere çıkmış 10 yıldan fazla İstanbul dışında seferlerde bulunmuştu.  

Sır gibi saklandı

Padişahın ölümünün asker arasında duyulması sona gelmiş fethi boşa çıkarabilirdi ve düşmanı cesaretlendirebilirdi. Bu sebeple Sokullu Mehmet Paşa  padişahın ölümünü vezirlerden dahi gizledi. Padişahın cenazesini otağ-ı hümayun içerisinde yıkattı ve padişahın ölümünü bilen on iki kişiyle cenaze namazını kılındı. Padişahın iç organları çıkarılıp oraya defnedildi. Cesedi ise mumyalanıp tabuta konularak tahtın altına gizlendi. Sonradan durumdan vezirler de haberdar edildi. Fethin ertesi günü ise fetih şenlikleri düzenlendi. Hatta padişahın cuma namazını Zigetvar şehrinin camiye çevrilen kilisesinde kılacağı duyuruldu. Cuma günü ise hükümdarın rahatsızlığının arttığı dolayısı ile namaza katılamayacağı ilan edildi.

Padişahın öldüğüne dair söylentiler yaygınlaşınca ertesi günü divan toplantısı yapılacağı ilan edildi ve böylece söylentilerin önü kesilmek istendi. 9 Ekim günü divan toplantı yapıldı. Konu padişahın ölümünün askerden nasıl gizleneceğiydi. Divana gelen Yeniçeri ağası Ali Ağa veziriazamdan aldığı talimat ile dışarı çıktığında yeniçerilere hitaben padişahın “ Berhüdar olup yüzleri ak olsun, gazaları mübarek olsun, yoldaşlığı tamam edip kaleyi iyi bir uruma getirsinler. Bütün bahşiş ve zamları hemen verilsin” dediğini iletti. Ardından da atına binip kaleye gitti yeniçeriler de onu takip etti. Böylece otağ-ı hümayun önünde toplanmış olan Yeniçerilerin dağılması sağlanmış oldu.

Kanuni Sultan Süleyman'ın cenazesinin Zigetvar'dan Belgrada götürülmesi

Bir devrin sonu

Bu arada Şehzade Selime haber gönderilmişti. Şehzade Selim hazırlıkları tamamlar tamamlamaz Kütahya’dan yola çıktı. Önce İstanbul’a geldi. 3 gün İstanbul’da kalan Şehzade Selimin hükümdarlığı ilan edildi. Şehzade Selim daha sonra Filibe’ye oradan da Belgrad’a geçti. Osmanlı ordusu da Zigetvar’dan Belgrad’a doğru yola çıktı. Belgrad yoluna çıkılırken Kanuninin cesedi gömüldüğü yerden çıkarılıp bir tabuta ve  arabaya kondu. Bir süre yol alındıktan sonra Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa güvenli topraklara gelindiğinde padişahın ölümünü açıkladı. Ardından da emir verdi ve hafızlar kuran okumaya başladılar. Bütün ordu ağlamaya başladı. Ordu yürümeyi bıraktı.

Bunun üzerine Sokullu Mehmet Paşa orduya hitaben şöyle bir konuşma yaptı: Kardeşler, yoldaşlar niçin yürümezsiniz. Buna yıllık İslam padişahını Kur’an ile uğurlayalım. Gaza ile Macaristanı İslam ülkesi yaptı. Hepimizi ihsanlarıyla besledi. Karşılığı bu mudur ki, cesedini başımız üstünde götürmeyelim, oğlu Sultan Selim Han padişahımız 17 gündür Belgrad'da sizi bekler. Merhum padişahımız bütün bahşiş ve zamlarınızı ona vasiyet etti. Hafızlar durmayın acımızın devası Kur’andır.

Kanuni Sultan Süleyman’ın cenazesi İstanbul’a ulaşınca burada da Şeyhülislam Ebusuud Efendi tarafından üçüncü defa cenaze namazı kıldırıldıktan sonra Süleymaniye camisinde türbesinin inşa edilmesi düşünülen yere götürüldü.  Burada Mimar Sinan’ın nezaretinde hazırlanan mezara defnedildi. Böylece bir devir kapanmış oldu.

 

Kaynaklar:

İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Büyük Osmanlı Tarihi

Erhan Afyoncu,1000 Soruda Osmanlı İmparatorluğu

Zeynep Tarım Ertuğ,15.yyda Osmanlı Devletinde Cülus ve Cenaze Törenleri



Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş

Yorum
KANUNI
KUTMAN
Amac elesrirme degil,sadece dikkatinize sunma...73 yasinda sefere ciktigini, ve öldügünde 71 yasinda oldugunu yazmissiniz.
27/07/2016, 11:15