Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


12:32, 22 Ekim 2014 Çarşamba
Güncelleme: 09:49, 16 Mayıs 2010 Pazar

  • Paylaş
Gizli Karakol Cemiyeti ve istihbarat faaliyetleri
Gizli Karakol Cemiyeti ve istihbarat faaliyetleri

Mondros müterakesi sonrasında esnaf teşkilatları ve askerlerin desteğiyle kurulan Karakol Cemiyeti'ne ışık tutuluyor.


Sedat Uyar-Dünya Bülteni / Tarih Servisi 

Mondros Mütakeresi'nin akabinde İstanbul'daki azınlıkların taşkınlık çıkarmaya başlaması ve İtilaf gemilerinin İstanbul önlerine kadar gelmesi, şehirde yaşanabilecek olası bir kıyımın habercisi olmuştu. İstanbul'daki esnaf teşkilatları ve askeri kesim, böyle bir ortamda örgütlenme ihtiyacı hissetmiş, bu yönde birçok gizli gruplar kurulmuştur. Bu grupların ilki ve en önemlilerinden birisi Karakol Cemiyeti'dir. Cemiyet, 1918 sonbaharında İttihad ve Terakki'nin önemli isimlerinden Talat Paşa'nın sağ kolu olan Kara Kemal ve Miralay Kara Vasıf Bey tarafından kurulmuştur.

İdare merkezi Bab-ı Ali Caddesinde, aynı zamanda cemiyetin isim babası da olan Baha Said Bey'in bürosudur. İstanbul'da gizli olarak kurulan bu gruba önceleri Beşler Grubu ismi verilmek istenmişse de Karakol Grubu (KG) parolası ile tanınmıştır. Cemiyet, işgale karşı direnen silahlı gruplara personel, silah ve teçhizat temini, bunun yanında haber alma hizmetleri ile çok büyük faydalar sağlamıştır.

Karakol Cemiyeti'nin nizamnamesinin birinci maddesinde amaç; “Karakol Cemiyeti, milletin vahdet, hürriyet ve hakimiyet-i mutlakasını ve vatanın siyasi, coğrafi ve iktisadi istiklaline çalışır. İşbu mukaddesat-ı tabiiye-i milliyye ve mülkiyyeyi ihlal eden her türlü akit, kayıt ve şartı red ve hükümsüz ilan eder.” Cemiyet, bu amacı gerçekleştirmek için İstanbul'da ortaya çıkan birçok yerel grubu bünyesinde birleştirmiştir. Yine bu amaç doğrultusunda İstanbul ile Anadolu arasında bağlantıyı sağlamaya çalışmış, İstanbul'dan elde ettikleri istihbarat ve malzemeleri çeşitli yöntemlerle Anadolu'ya ulaştırmaya gayret göstermişlerdir. Bunu kolaylaştırmak için de telgraf memurlarını ve gümrük muhafaza memurlarını kadrolarına almaya çalışmışlardır.Teşkilatın İstanbul ile Anadolu arasındaki bağlantısını ise, Kocaeli'nde kurulan “Menzil Teşkilatı” sağlamıştır.

Cemiyet'in kurucuları arasında dini vasfı bulunan kişiler de bulunmaktaydı. Ayrıca İstanbul'daki bazı tekkeler gidip gelenlere menzil vazifesi görmüştür. Merdivenköy'deki Bektaşi Tekkesi, Üsküdar Sultan Tepesi'ndeki Özbekler Tekkesi bunlardan sadece birkaçıdır. Tekkelere merkezin parolasıyla gelen herkes kabul görür, bir süre misafir edildikten sonra gidiceği istikamete sevki gerçekleştirilirdi.

Karakol Cemiyeti, ülke çapında düşünülerek beş kişiden oluşan bir genel merkez, bunun yanında da grup çalışmalarını yürütecek beş daireye bölünmüştür. Bunlardan birinci daire; istihbarat, siyaset ve dış işleri ile ilgili görevleri yürütmekle görevliydi. İkinci daire silahlanma, seferberlik, harp harekatı, operasyon ve zararlı gruplarla mücadele gibi askeri faaliyetlerle ilgileniyordu. Üçüncü daire, bilgi ve malzeme sevkiyatı ile görevli, dördüncü daire, teşkilatın ihtiyacı olan parayı temin etme, beşinci daire ise; propaganda, yeni şubelerin açılması, özlük işleri ile görevliydi.

Karakol Cemiyeti, İstanbul'da mahalli teşkilatlara da sahipti. Cemiyet tarafından kurulan ilk mahalli teşkilat Topkapı Grubu'dur. Ardından sırasıyla Şehremini, Eyüp Sultan, Kasımpaşa, Bayezid, Aksaray, Bakırköy, Kuzguncuk, Üsküdar, Beylerbeyi, Çengelköy, Anadolu Hisarı, Beykoz, Kavak, Sarıyer, Büyükdere, Beşiktaş ve Galata teşkilatları kurulmuştur.

Cemiyet'in propaganda ve casusluk faaliyetlerinde Ali Rıza, Kemalettin Sami ve Edip Servet Bey önemli rol oynar. Ali Rıza, İleri Gazetesinde yazılar yazarak basın yoluyla halkı uyandırıcı ve aydınlatıcı politikalar izlemiştir. Kemalettin Sami, Türk haklarını, İngiliz, Fransız ve İtalyanlara anlatma ve kamuoyu oluşturma görevini yürütmüştür. Edip Servet Bey ise casusluk faaliyetlerini yönetmiş, düşman karargahlarına sızma harekatları gerçekleştirmiştir. Ayrıca yabancı elçilik personeli arasına sızdırılan elemanlar aracılığı ile çok sayıda bilgi ve belge elde edilmiştir.

 



Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş


En Çok Okunanlar