Fahri Sarrafoğlu / Dünya Bülteni

Vergiler Türkiye'de pek çok ülkede uygulanan oranların üzerinde. Bu durumun farkında olan vatandaş ise hak aramak yerine sadece şikâyet ediyor. Bu yüzden 'vatandaşın vergisini koruma' işi de emekli bürokratlara kalmış durumda.

Vatandaşın Vergisini Koruma Derneği (VAVEK) bu amaçla, Batı ülkelerinde yerleşmiş olan vergisini ödeyen vatandaş bilincini Türk vatandaşında da oluşturmak için kuruldu. Dernek Başkanı Rıdvan Selçuk, hedeflerinin vergi ödeyenin hesabını sorabilir hale gelmesini sağlamak olduğunu belirtiyor.

VERGİ  TABANA YAYILMIYOR

Kayıt dışılıkla mücadele etmek, vergiyi tabana yaymak, sosyal kesimler arasında gelir dağılımı adaletsizliklerini de giderecek şekilde vergi gelirlerini arttırmaya çalışmak zor ve meşakkatli bir yol olduğunu belirten Selçuk,  böyle bir vergi sisteminin oluşturulması ve sonuçlarının seçim dönemleri içinde alınması mümkün olmadığından, siyasal iktidarlar işin kolayına kaçtığına inandığını söyledi. Hükümetlerin kamu harcamalarını büyük ölçüde borçlanma yoluyla finanse etme yoluna gittiklerini kaydeden Selçuk, sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiye vergi gelirlerinin % 70'e yakın kısmını dolaylı vergilerin, % 30 civarındaki kısmını dolaysız vergilerin oluşturduğu, büyük ölçüde kayıt dışı bir ekonominin var olduğu kimileri için vergi cenneti, kimileri için ise vergi cehennemi olan bir ülke olmamalı "

EN ÇOK ŞİKÂYET AKARYAKITTAN

Sade vatandaşın, günlük hayatını etkileyen düzenlemelerden şikayet ediyor, diyen, Selçuk, derneğe en çok başvurunun vergiler nedeniyle akaryakıt fiyatlarındaki yükseklikten şikayet oluşturduğunu vurguladı. Selçuk kendilerine yapılan şikayetleri şöyle sıraladı: "Daha sonra motorlu taşıt vergilerinden şikayetçi oluyor. Bir mal veya hizmette vergi oranı artarken fiyatların artmasından, vergi oranı azalırken fiyat yoluyla kendisine yeterince yansımamasından şikayetçi oluyor. Ücretliler, sermaye geliri elde edenlerle aynı oranlarda vergilendirilmekten, temel bazı harcamalarını vergi matrahlarından düşememekten şikayetçi oluyorlar. Emekliler, maaşlarının vergilerde yapılan artışlar kadar arttırılmamasından şikayetçi oluyorlar." VAVEK olarak şikâyetlerin hemen dikkate alındığını da ifade eden Selçuk, ilgili bakanlık nezdinde hemen girişimlerde bulunduklarını da sözlerine ekledi.

VATANDAŞIN GÖRÜŞÜ ALINMALI

Uygulanan politikalara karşı toplumsal reflekslerin ortaya konulabilmesi için iyi eğitilmiş  bir toplum, sorgulayan bireyler, aktif çalışan sivil toplum örgütleri gerekiyor, açıklamasını yapan Selçuk, vatandaşın yasa çıkartılırken hele vergi konusunda bir yasa çıkartılırken mutlaka görüşünün alınması gerektiğini ifade etti. Selçuk, vatandaşın vergi verdiğini ve verdiği vergiyi de takip etmesi gerektiğine işaret ederek şunları söyledi: " ABD veya batı Avrupa kaynaklı filmlerden hatırlayanlarımız vardır, kamu otoritesi nezdinde hak arayan bireylerin "....Ben vergi ödeyen bir mükellef olarak.." ifadesiyle başlayan konuşmaları söz konusu. Danimarka'nın nüfusu 5 milyon civarına iken 25 milyona yakın dernek ve benzeri sivil toplum örgütü üyesi bulunuyordu. Yani kişi başına 5 dernek düşüyordu. Bu kadar yoğun bir sivil denetim ister istemez ülkeyi yönetenlerin toplumun sesine ve ihtiyaçlarına daha fazla dikkat etmeleri sonucunu doğuruyor. "

DOLAYLI VERGİLERİ  AZALTMAK İÇİN TOPLUMSAL REFLEKS ŞART

Dolaylı vergilerin hem oranını hem de sayısını azaltmak için bir tepki olarak zorunlu ihtiyaçlarımız dışında tüketimimizi azaltarak da bu vergilerden kaçınabiliriz, diyen VAVEK Başkanı Selçuk, bu yolla mal ve hizmetler üzerindeki dolaylı vergilerin azaltılmasına yönelik toplumsal bir refleks geliştirebiliriz, dedi. Selçuk, kısa bir süre önce ekonomik kriz nedeniyle Hükümet bazı sektörlerde (otomotiv, elektronik ve beyaz eşya, konut sektörü vb.) vergi indirimlerine gitmişti ve bu sektörlerde büyük canlanma yaşandığına değinerek toplum olarak dolaylı vergilerin yüksekliğine gösterebileceğimiz en büyük tepki, tüketimimizi azaltarak hükümetleri dolaylı vergileri azaltmaya zorlamak olacaktır, görüşünü savundu.

VERGİ  BİLİNÇİNİ YAYMALIYIZ

Öncelikle eğitime büyük önem vermek ve eğitim sürecinde vergi bilincinin çocuklarımızın genç beyinlerine daha o yaşlarda yerleştirilmesi gerektiğine inandığını söyleyen Selçuk, yapılana alışverişlerde belgenin alınarak  çocuklarımıza örnek olunması gerektiğine işaret ederek şöyle konuştu: "Onların kendi başlarına yaptıkları alışverişlerde belge isteme alışkanlığını kazanmalarını teşvik edelim. Geçtiğimiz aylarda bir ilimizde Vergi Dairesi Başkanlığı'nın belli sayıda fiş getiren çocuklara kura numarası vererek kalem-defter, top, bisiklet gibi hediyelerin dağıtımını öngören kampanyalar düzenlediğini öğrenmiştim ve çok mutlu olmuştum. Bu tür kampanyaları okullarımızda da düzenleyerek veya aile içinde çocuklarımıza topladıkları belgeler karşılığında harçlıklar vererek onlara küçük yaşlardan itibaren vergi bilinci aşılayabiliriz."

TRT PAYI KALDIRILMALIDIR

Kanunda belirtilen cihazlardan tahsil edilen ücretler ile elektrik hâsılatından alınan pay esas itibariyle bir vergi olduğunu dile getiren VAVEK Başkanı Selçuk, verginin gelir, harcama veya servet üzerinden alınma ilkesi ile çeliştiğini kaydetti. Selçuk, bu vergilerin belli bir amaca tahsis edildiklerinden, bu yönüyle bütçe denetimi dışına çıkarılmış fonlardan hiçbir farkı olmadığını dolayısıyla bütçe ilkeleri ile de çelişmekte ve bütçe denetimi dışında kalmaktadırlar, dedi. Selçuk, Radyo, tv ve bezeri cihazlardan alınan TRT bandrol ücreti ile elektrik hasılatından ayrılan pay kaldırılması gerektiğinin altını çizerek "Devlet TRT'ye kaynak sağlayacaksa bütçeden katkı şeklinde sağlamalıdır. Ama bu Kurumun esas geliri yayınlarından elde edeceği gelir olmalıdır."dedi.

MÜKELLEFLER MUTLAKA SESİNİ  ÇIKARTMALI

Mükelleflerin, haksız vergi uygulamalarına karşı mutlaka seslerini duyurmaları gerektiğini tavsiye eden Selçuk, bunun ilgili bulundukları meslek kuruluşları aracılığıyla olabileceği gibi bizim gibi sivil toplum örgütleri vasıtasıyla da olabileceğini belirtti. Mükelleflerin yapılan düzenlemelere karşı bir mektupla, bir elektronik posta ile gösterilen tepkiler bile, aynı zamanda birçok tepkinin bir araya gelmesi suretiyle sonuç yaratabileceğine inandığını kaydeden Selçuk, "Unutulmamalıdır ki, bireysel tepkiler bir araya geldiğinde önemli bir güç oluştururlar. Tıpkı, herkesin evinin önünü temizlemesi halinde şehrin temiz olabileceği gibi." açıklamasını yaptı.