Dünya Bülteni/Haber Merkezi

Türkmenistan devlet başkanı Gurbangülü Berdimuhammedov, son dönemlerde sıkça gerçekleşen Moskova ziyaretlerinden birini daha dün tamamladı.

Medvedev ile bir araya gelen Türkmen liderin, iki ülke arasındaki doğalgaz sorununu konuştuğu ve taraflar arasında anlaşma sağlandığı açıklandı. Devlet başkanları 2003 yılında taraflar arasında imzalanan 25 yıllık gaz anlaşmasının altı yıl daha uzatılmasına karar verdi.

Fiyatlandırma konusunda da Gazprom'un istediği oldu ve Türkmen doğalgazın düşük fiyatlarla Rusya'ya satılması kararlaştırıldı. Türkmenistan kriz sonrasında her ay tahminen 1 milyar dolar zarar ettiklerini açıklamıştı.

Nezavisimaya Gazeta'ya açıklama yapan Rus uzmanlar, Aşkabat'ın Çin, İran, ABD ve AB ile yürüttüğü doğalgaz görüşmelerinde Rusya ile yapılan anlaşmayı koz olarak kullanmayı düşündüğünü savunurken, TİME dergisi de Türkmenistan kaynakları için doğu ve batı arasında ciddi bir kapışma yaşandığını yazdı.

"DOĞAL GAZ, PETROL VE NÜFUZ MÜCADELESİ"

Doğu ile batı kavşağındaki Türkmenistan'ın, doğal kaynakları ve siyasi nüfuz sağlama çabaları için "sessiz bir savaş" sürdüğünü savunan TİME, ABD ve Avrupa'nın bu mücadeleyi kaybettiğini iddia etti. Analizde, Suudi Arabistan, Rusya ve Irak gibi enerji devleri arasında yer alan ve dünyanın dördüncü büyük doğal gaz rezervlerine sahip olan Türkmenistan'ın, Afganistan'ın hemen kuzeyinde yer alan konumuyla da NATO ve ABD için önemli olduğu vurgulandı.

Türkmenistan'ın yabancı yatırımcıları ülkeye çekmek için "benzeri görülmemiş teşvikler" sağladığını kaydeden TİME, Rusya ile Türkmenistan arasında yaşanan doğalgaz krizinden batının yeterince yararlanamadığını savundu. Ortadoğu ülkelerinin ise fırsatı en iyi şekilde değerlendirdiği ifade edilen analizde, İslam Kalkınma Bankası'nın Türkmenistan ve İran'ı birbirine bağlayacak ilk doğrudan demiryolu bağlantısı için sağladığı krediye dikkat çekildi.

İran'ın da Türkmen doğalgazını taşıma yarışında Rusya'ya rakip olma yolunda ciddi adımlar attığı, Çin'in Aşkabat'la doğalgaz boru hattı projesi ve 30 yıllık gaz anlaşması yaptığı hatırlatılan analizde, ABD ve Avrupa'nın mücadeleyi kaybettiği öne sürüldü.

"BATI DENEMEYE DEVAM EDECEK"

Bütün bu gelişmeler yaşanırken batının kenarda kaldığını savunan TİME, 2002 yılından beri, ABD yetkililerinin Türkmenistan üzerinden Afganistan'a askeri malzeme taşıma girişimlerinin reddedildiğini ifade etti. ABDli general David Petreaus'un bu yıl bir kez daha Gurbangulu Berdımuhammedov ile görüştüğünü ancak ikna edemediğini yazan dergi, Nabucco boru hattının da tehlikede olduğunu savundu.

"Türkmenistan çöllerinde ne kadar çok doğal gaz ve petrol olduğu düşünüldüğünde, ABD ve Avrupa'nın bu kapıdan girmeye kararlı olduğu görülecektir" ifadesi kullanılan analizde, bunun nasıl gerçekleşeceğini ise zamanın göstereceği belirtildi.