Dünya Bülteni/Haber Merkezi

Sibirya'da İslam'ın dünü ve bugünü hakkında araştırma yapan Amsterdam Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Alfred Bustanov, bölgedeki İslam tarihinin bilinenden çok daha eskilere uzandığını ortaya koydu. Genç bilim adamı, araştırmaları sonucunda Sibirya'nın Müslüman alimlerinin hayat hikayalerinin bulunduğu önemli bir kaynak eseri dünya gündemine taşıdı.

Abdurreşid İbrahim Efendi tarafından kaleme alınanan eser, 18.yüzyılın sonlarından 20.yüzyılın başlarına uzanan bir dönemde bölgede müslümanlara hizmet veren Sibiryalı ulema ve sûfî liderlerin hayat hikayelerini ve çalışmalarını içeriyor.

Açinsk, İrkutsk ve Vehneudinsk gibi şehirleri gezen Abdürreşid İbrahim Efendi, müslümanların İrkutsk'ta bin nüfuslu bir mahalleye, muhteşem camilere, erkek ve kız öğrencilerin ayrı ayrı eğitildiği mekteplere sahip olduklarını yazıyor.

Kitabın el yazısı orjinalinin Petersburg ve Ufa'da muhafaza edildiğini söyleyen Bustanov, Sibirya'da Nakşibendi tarikatının uzun yıllar çok önemli olduğunu, 18-19.yüzyıllarda bölge halkının Orta Asya'da eğitim aldıktan sonra vatanlarında irşad faaliyetine devam ettiğini belirtiyor.

SSCB döneminde İslamı anlatanlara yönelik baskılar nedeniyle günümüzde bölge Müslümanlarının önemli sorunlar yaşadığını da kaydeden Bustanov, bugün çok az insanın Sibirya Müslümanlarının sorunlarına eğildiğini kaydediyor.

İSLAM BÖLGEDE BİLİNEN İLK İLAHİ DİN

Öte yandan, Sibirya müftüsü Şeyh Tahir Abdulrahmanov da, İslam'ın bölgede bilinen ilk ilahi din olduğunu kaydetti. İslam'ın Buhara ve Semerkand'tan gelen müslüman alimler tarafından 700 yıl önce Sibirya halkına gerçek anlamda tanıtıldığını kaydeden Abdulrahmanov, Batı Sibirya'nın ise 9. asrın başlarından beri müslüman topluluklarla bağlantıda olduğunu ifade etti.

Nakşibendi şeyhi Muhammed Bahaeddin'in ise 1394 yılında tam 366 halifesini Sibirya'ya gönderdiği, o dönemde putlara tapan Tatarların neredeyse tamamının ise gelecek yıllarda İslamla şereflendiği tarihçilerin ulaştığı bilgiler arasında...