Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


09:14, 17 Ekim 2017 Salı
Güncelleme: 16:17, 12 Temmuz 2010 Pazartesi

  • Paylaş
SCF dış borç almak için kurulmuş!
SCF dış borç almak için kurulmuş!

Tarihçiler, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın dış borç almak için kurulduğunu söyledi.

Dünya Bülteni / Tarih Servisi

Mete Tunçay dışında Cumhuriyetin tarihinin ilk dönemlerini araştıran tarihçiler, demokrasi deneyimlerinin iç siyasal gelişmelerin bir sonucu olduğunu ileri sürerler. Fakat Serbest Cumhuriyet Fırkası kurucusu fethi Okyar’ın anıları dikkatli okunduğunda güdümlü muhalefet partisinin İngiliz ve Fransızların isteğiyle kurulduğu fikri göz ardı edilir.

Paris Büyükelçisi Fethi Okyar 1930 temmuzunda iznini geçirmek için İstanbul’a gelir. Mustafa Kemal’in Yalova’da olduğunu duyunca Yalova’da geçer ve 8 gün burada kalır. Daha sonra birlikte İstanbul’a geçerler ve temaslarını burada sürdürürler. Bu görüşmeler sırasında Mustafa Kemal, Fethi Bey’e Türkiye’nin dışarıdan nasıl göründüğünü sorar. Dışarıdan kastettiği İngiltere ve Fransa’dır. Fethi Okyar, Türkiye’deki tek parti yönetiminin devletçi uygulamalarının onları kaygılandırdığını eğer Batıdakine benzer bir uygulamaya geçilirse Fransa ve İngiltere2nin askeri yardım yapabileceklerini söyler. Mustafa Kemal heyecanlanır “sahi yardım etmek istiyorlar mı” diye sorar. Fethi Bey’in cevabı manidardır “Evet istiyorlar, zaten menfaatleri icabı bunu gerektirir” der. (Fethi Okyar’ın Anıları, İş Bankası yayınları)

Daha önce başbakanlık yapmış birisinin Paris’e büyükelçi atanması tesadüf müdür? Fethi Okyar’la arasının iyi olmadığı bilinen İsmet İnönü’nün bu atanmada rolü var mıdır? İktisatçı Ahmet Hamdi Başar’ın iddia ettiği gibi çok partili hayata geçiş İngiliz ve Fransızların ekonomik desteğini elde etmek için mi yapılmıştı?

Şeyh Sait isyanı ile Fethi Okyar, başbakanlıktan Mustafa Kemal’in isteği ile gönülsüz ayrılmıştı.Paris büyükelçiliğine atanması Mustafa Kemal’in isteği ile gerçekleşmişti. Fethi Bey’in Paris elçiliğindeki görevi bir diplomatlıktan ziyade fahri dış işleri bakanlığı gibidir. Sık sık Londra, Berlin, Roma ve Zürih’e geziler düzenleyen Fethi Bey’in temasları dikkatlerden kaçmamaktadır. Çünkü Fethi Bey için biçilen rol, batı devletlerin desteğinin sağlanması Türkiye ile İngiltere, Fransa arasında ilişkilerin geliştirilmesidir.

Fethi Bey görevde kaldığı yıllarda Türkiye ile olan ilişkilerini Başbakan İsmet Paşa üzerinden değil Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’le sürdürmüştür. Serbest cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasından sonra önce Fransa’dan sonra İngiltere’den mali destek gelmiştir. Ahmet Hamdi Başar Türkiye’nin dünya ekonomik krizini bu yardımlar sayesinde atlattığını “Atatürk’le Üç Ay” adlı eserinde dile getiriyor.
 



Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş