Dünya Bülteni Haber Portalı

Dünya Bülteni Haber Portalı Dünya Bülteni Haber Portalı


08:33, 23 Nisan 2018 Pazartesi
Güncelleme: 18:09, 02 Mart 2018 Cuma

  • Paylaş
Piri Reis neden idam edildi?
Piri Reis neden idam edildi?

Piri Reis'in idamının nedeni hakkında tarihçiler ihtilafa düştü.

İsmail Çal-Dünya Bülteni / Tarih Servisi

Ünlü haritacı ve denizci Piri Reis seksen yaşlarında iken Mısır'da idam edildi. Piri Reis gerçekten görevini suistimal mi etmişti? Yoksa yöneticiler tarafından yanlış mı anlaşılmıştı? Ya da devlet adamlarının kişisel husumetine mi uğramıştı? Piri Reis'i idama götüren sürece bir göz atılması belki bu sorulara yanıt olabilir.

Hadım Süleyman Paşa'nın bölgeden ayrılması sonrasında Piri Reis Süveyş kaptanlığına getirildi. Piri Reis'in göreve geldiği dönemde bölgedeki Portekiz saldırıları iyice yoğunlaşmıştı. Portekizliler Kızıldeniz'deki Türk donanma merkezini ve Türk tersanesini yakma teşebbüsünde bile bulundular. Piri Reis ilk olarak Portekizlileri işgal etmiş oldukları Aden kalesinden uzaklaştırdı.

Osmanlı Devletinin Süveyş donanmasına ait otuz kadar gemi ile Hint okyanusuna açılan Piri Reis Maskat açıklarında kendisinden iki kattan daha fazla gemiye sahip Portekiz donanmasını mağlup etti ve Maskat'ı ele geçirdi. Kurtulabilen Portekizliler Hürmüz adasındaki Hürmüz kalesine sığındılar. Hürmüz kalesini kuşattı fakat kale alınamadı. Bazı tarihçiler Portekizlilerden rüşvet aldığı ve kuşatmayı bu nedenle kaldırdığını iddia ederler.(1) Bu bölgede bulunan Müslüman halkın Portekizlilere yardım etmeleri Piri Reis'i çok kızdırdı. Bu kızgınlıkla askerlerine şehri yağmalattı.(2)  Müslüman ahalinin yağmaya tabi tutulması bölgede pek hoş karşılanmadı. Piri Reis'i idama götüren süreç bu olay ile başlamıştı. Piri Reis bölgedeki Basra valisi Ramazanoğlu Kubad Paşa'dan yardım istedi. Vali yardım etmediği gibi yağma olayı nedeniyle onu tutuklamak ve mallarına el koymak istedi. Ancak Piri Reis buna müsaade etmedi.

 Bu arada Portekizlilerin büyük bir donanma ile bölgeye yaklaştığı ve Basra körfezini kapatmayı planladıkları haber alındı. Piri Reis bakım ve onarım yapılan donanmasını hazır olmadan denize açılmasını istemedi. Bölgede mahsur kalmamak için donanma ve askerleri geride bırakarak acil olarak üç gemi ile sıkıntılı bir şekilde Süveyş tersanesine donanma merkezine döndü.(3)

 Ne yazık ki, Basra valisi Ramazanoğlu Kubad Paşa Piri Reis hakkında  şikayetini Mısır valisine iletmişti.(4) Mısır valisi onu tutukladı ve konuyu divana iletti. Şikayet konularından en önemlisi Piri Reis'in Hürmüz muhasarasını kaldırması ve donanmayı bırakıp gitmesi suçlaması idi. Piri Reis'in gerekli bakımdan geçmemiş donanmanın Hint okyanusuna açılmasının çok sakıncalı olduğu şeklindeki savunması dikkate alınmadı. Hakkında idam kararı verilen bu ünlü haritacı ve denizci Piri Reis seksen yaşının üzerinde iken Kahire'de idam edildi ve malları müsadere olundu.(1552)

 Kaynak

1)İslam Ansiklopedisi (cilt 9, sayfa 503, MEB 1964)

2)Osmanlı Tarihi (Ord.Prof.İsmail Hakkı Uzunçarşılı, cilt II, sayfa 397, TTK 1983)

3)Osmanlı Tarihi (Ord.Prof.İsmail Hakkı Uzunçarşılı, cilt II, sayfa 398, TTK 1983)

4)Osmanlı Tarihi (Yılmaz Öztuna, cilt I, sayfa 236 KTB 1998)



Yasal Uyarı: Yayınlanan yazı ve haberin tüm hakları Dünya Bülteni'ne aittir. Özel izin alınmadan yazı ve haber hiçbir şekilde kullanılamaz. Ancak yazı ve haberin bir kısmı aktif link verilerek alıntılanabilir.

  • Paylaş

Yorum
Osmanlı İmparatorluğu ile Avrupa vicdanı kıyas götürmez !
Hakan Duman
Birileri her fırsatta bazen safiyane bazende kininden dolayı Osmanlıyı '' İdam,boğma vs. '' icraatlarından ötürü sürekli vicdan muhakemesine koyma çabası gibi bir gaflete düşüyor ! ve işn komik yani bunu Avrupayla mukayese etme gibi bir cehaletle yapıyor :) O günün Avrupası hakkında ne biliyorsunuz da Osmanlı gibi bir vicdan adalet hükümdarlığını eşcinsel,ensest,hırsız,arsız hertür sapkın başıbozuk düzensizliğin itibar gördüğü Avrupa sözümona medeniyetiyle kıyasa tabii tutuyorsunuz :)
13/10/2016, 10:33
Hata değildir,hatalı olan Piri Reis dir..
hakan duman
Bilmeden duygusallığında katkısıyla yanlış yorumlar yapılıyor,yanlış yönlendiriliyor insanlar ! Bakın doğrusu aşağıda.. Özet olarak ilerlemiş yaşı nedeniyle büyük hatalar yapmıştır ! kendisine verilen emre itaat etmediği kesindir.. Linkten doğru bilgiler edinebilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=d_BQMpwhD20
13/10/2016, 10:26
haklı
mustafa doğan
bence piri reis donanmasını bırakarak hata yapmıstır :):):):)
22/12/2014, 16:32
Piri Reisin İdamı büyük bir hataydı.
Emin Şapcı
Evet Piri Reisin İdamı Çok Büyük bir hataydı. Çünkü o zaman Osmanlı Donanması Akdeniz e göre yapılmıştı. Hint Okyanusu ise çok açık bir denizdi. Çok Büyük dalgalar oluyordu. Akdeniz ise kıtalar arasında bir iç denizdi. Padişah düşünmeden bu infazı yaptı.Osmanlı Donanması Hint okyanusuna göre degildi Büyük dalgalara gelemezdi. Paşa bunu anlatmak istedi ama padişah paşayı hiç dinlemeyip Mısır da idam ettirdi.
23/06/2014, 16:26
Piri Reis Kitabı Bahriye Kitabı
Serdar
Piri Reis Kitabı Bahriye'nin çok özel koleksiyon kitabını bu linkte bulabilirsiniz. http://www.boyutstore.com/piri-reis-kitabi-bahriye -Pîrî Reis’in Bahriye Kitabı’nın en güzel kopyalarından biri... -Kullanılan teknoloji ile çizildikleri günkü hallerine ve renklerine dönüştürülen 200'den fazla orijinal harita... -Üstelik akıllı telefon ya da tabletinizle haritaların günümüzde nereleri gösterdiğini görebilme imkânı... -Büyük ebat tasarımıyla detaylı haritalar...
16/06/2014, 17:39
PİRİ REİS
piri reis
keşke idam edilmeseymiş.ben onun büyük hayranıyım.bu konuda Osmanlı nın bir suçu yok.Osmanlıya kimse teklaf edemez
20/03/2014, 18:45