banner39

Mevcut Afgan devlet başkanının eşi Lübnanlı bir Hristiyan mı?

Afganistan'da Taliban ilerleyişi devam ederken Afganistan'ı kim yönetiyor soruları sorulmaya başladı. Afganistan’ın başında Cumhurbaşkanı Eşref Gani ve yetkiyi paylaştığı Afganistan İcra Kurulu Başkanlığı’na getirilen Abdullah Abdullah bulunsa da özellikle Afgan kadınlarını özgürleştirme iddiası ile bilinen eşi Rula Gani'nin kararlardaki etkinliği tartışılıyor.

Afganistan 14.08.2021, 09:29 14.08.2021, 10:02
Mevcut Afgan devlet başkanının eşi Lübnanlı bir Hristiyan mı?

Afganistan'da’da Taliban’ın hızlı ilerleyişi sahada dengeleri altüst ederken, ağustos sonunda muharip birliklerini tamamen çekip geride başkent Kabil’deki Amerikan diplomatik personelinin güvenliği için sadece 650 asker bırakmayı amaçlayan Washington yönetiminin planları da bozuldu. Joe Biden yönetimi şimdi, Afganistan’daki Amerikan diplomatik personeli ve yerel müttefikleri başkent Kabil’den tahliye etmek için 3 bin Amerikan askerini geri göndermeye hazırlanıyor.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, dün düzenlediği basın toplantısında Kabil Büyükelçiliğindeki personelin tahliyesi için 3 taburun yola çıktığını, hafta sonu bölgede olacağını ve operasyonun başladığını açıkladı. Tahliye için gönderilen birliklerin her türlü saldırıya karşılık vereceklerini söyleyen Kirby, operasyon dahilinde günde binlerce kişiyi tahliye edebilecek kapasiteye sahip olduklarını belirtti. Taliban’ın hızla ilerlemesinden ötürü endişeli olduklarını söyleyen Kirby, Kabil’in ise yakın zamanda bir saldırı altında olmayacağını düşündüklerini ifade etti.

Bu arada Amerikan New York Times (NYT) gazetesi, ABD’li müzakerecilerin, Taliban’dan Kabil’i ele geçirmeleri durumunda ABD Büyükelçiliği’ne saldırmayacağına dair garanti almaya çalıştığını yazdı. NYT’ye açıklama yapan 5 eski ve mevcut diplomatik kaynak Kabil’deki Amerikan elçiliğindeki ruh halini giderek artan ölçüde gergin ve kaygılı olarak tasvir etti. Bu elçilik binası Aralık 2001’de Amerikan deniz piyadeleri tarafından Taliban’ın elinden alınmıştı.

Cephede ise hızlı gelişmeler yaşanıyor. Afgan hükümet güçlerinin, son 8 günde Taliban’a karşı kontrolü kaybettiği vilayet merkezi sayısı, güneydeki Leşkergâh, Uruzgan ve Zabul, batıdaki Kale-i Nev ve Firuz Koh ile 18’e yükseldi. Ayrıca dün başkent Kabil’e 50 km mesafedeki Logar vilayetinin merkezi Pul-i Alem kenti de Taliban’ın eline geçti. 34 vilayet merkezi bulunan Afganistan’ın ikinci büyük kenti olan Kandahar vilayetinin merkezi de önceki gün Taliban’ın eline geçmişti.

Eşref Gani kimdir?

Eşref Gani Ahmadzai, Amerika'daki üniversitede öğretim elemanlığı yaptı, Dünya Bankasında çalıştı. 

Ahmadzai, 1949 yılında Afganistan’ın Logar kentinde doğdu. Afganistan’ın 2009 ve 2014 seçimlerinde devlet başkanlığı için aday oldu. 2002-2004 arasında  Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai hükümetinin Maliye Bakanı olarak görev yaptı.

Washingoton’da yayın yapan iki aylık küresel politika dergisi  Foreign Policy 2010 yılında Eşref Gani Ahmadzai’yi "dünyanın 100 düşünürü" listesine ekledi. Daha sona  2013 yılında  Prospect aylık ingiliz dergisi tarafından Ahmadzai’yi "dünyanın ikinci en etkili entelektüeli" olarak tanındı.

Peştunların Ahmadzai kabilesinden olan Eşref Ghani Ahmadzai’in babası Şahpesend, 1980'li yıllarda Kabil'de nakliye şirketi işletiyordu. 

İlk ve orta öğrenimini Kabil'de bitirdi ve üniversite eğitimini devam etmek üzere Lübnan’a gitti ve orada Beyrut Amerikan Üniversitesinde eğitime başladı. Üniversite yıllarında Lübnanlı Roula ile tanıştı ve onunla evlendi.

Ahmadzai, Antropoloji dalında eğitim vermek için 1977'de Afganistan'a döndü. Ancak New York'taki Columbia Üniversitesinden burs kazanarak ABD’ye gitti. Bir yıl sonra Afganistan Demokratik Halk Partisi iktidara geldiği sırada aile üyelerinin birçoğu hapsedildiği için Eşref Gani Ahmadzai, ABD’de kalmayı tercih etti. Bu vesileyle Columbia Üniversitesinden “Kültürel Antropoloji” alanında "Üretilen ve Tesellüt: Afganistan, 1901-1747" adlı tezi ile doktora diplomasını aldı.

Ahmadzai ile Roula, çocukları Mari ve Tarık'ın Amerika'da doğması nedeniyle Amerikan vatandaşlığı aldı.

Dünya Bankası'nda çalıştı

Eşref Gani Ahmadzai, 1983'te mezun olduktan sonra, Berkeley'deki California Üniversitesinde öğretim elemanı olarak davet edildi. 1983-1991 yılları arasında Amerika Johns Hopkins Üniversitesinde eğitim verdi ve bu dönemde genellikle BBC Farsça ve Peştuca radyo yayınlarına uzman olarak katıldı.

Ahmadzai, 1991'de Dünya Bankasına bir antropolog olarak ekonomik planlarının insani boyutu konularında çalışmaya başladı ve Dünya Bankasının Doğu Asya, Güneydoğu Asya, Rusya, Çin ve Hindistan’daki programlarına katıldı.

Ülkesine dönüşü

Devlet Başkanı Ahmadzai, 2001'de 11 Eylül saldırılarından sonra, Dünya Bankasındaki işine son vererek, haber programları ve gazetelerle çalıştı. 2002'de ise Afganistan’da BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi Ahdar El İbrahimi’nin Özel Danışmanı olarak seçildi. Bu kapsamda Ahmadzai’nin ana faaliyetleri, "Taliban’dan sonra Afganistan'da yeni hükümet için yol haritası çizilmesi, Bonn Anlaşması tasarısı, müzakerelerin yürütülmesi ve uygulanması" oldu.

Ahmadzai, Aralık 2001'den itibaren Afganistan'a döndü ve 1 Şubat 2002'de sırasıyla Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai'in kıdemli danışmanı, Maliye Bakanı ve Uluslararası Yardım Başkoordinatörü olarak atandı.

Eşref Gani Ahmadzai, 2004'ten bu yana hükümet ile çalışmaktan kaçındı ve Kabil Üniversitesi Rektörü seçildi.

Ahmadzai, 2009 seçimlerinde aday oldu. Hamid Karzai, Abdullah Abdullah ve Ramazan Beşerdost’tan sonra oyların yüzde 3’ünü kazanarak dördüncü oldu. Ahmadzai, Hamid Karzai'nin ikinci dönem devlet başkanlığında, güvenlik sorumluluğunun yabancı güçlerden Afgan güçlerine intikalinden sorumlu yetkili olarak atandı.

Devlet Başkanı seçiliyor

Ahmadzai, Afganistan’ın 2009 yılındaki devlet başkanlığı seçimlerinde dördüncü sırada yer alırken, 2014 seçimlerinde oyların yüzde 37,6 alarak ikinci sırada yer aldı. Ancak seçimlerin ikinci turunda Abdullah Abdullah ile yarıştı ve ikinci turun ilk sonuçlarına göre Afgan halkının ona tahsis ettiği oyların yüzde 56.44’ünü kazandı.

İlk turda en çok oyu alan iki aday Abdullah Abdullah ile Eşref Gani Ahmedzai'nin yarıştığı ve 14 Haziran'da düzenlenen ikinci tur seçime katılım oranı çok yüksek oldu ve 8 milyondan fazla seçmen oy kullanıldı. Ancak Abdullah Abdullah'ın seçimde hile yapıldığını iddia etmesi nedeniyle seçim süreci çıkmaza girdi.

Adaylar Abdullah Abdullah ve Eşref Gani Ahmadzai, yolsuzluk iddialarının ardından, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin girişimleri sayesinde 14 Haziran 2014'te yapılan ikinci tur devlet başkanlığı seçiminde kullanılan tüm oyların tekrar sayımı ve kazanan adayın Ulusal Birlik Hükümeti kuracağı üzerinde anlaşma sağlandı. Böylece, onlarca yerel ve yabancı gözlemcinin izlediği sayım işleminde, BM’nin çok sayıda seçim uzmanı da bulundu.

Afganistan Devlet Başkanlığı seçimi adaylarından Abdullah Abdullah, "yolsuzlukla ortaya çıkan seçim sonucunu kabul etmeyeceğini" söyleyerek ikinci tur devlet başkanlığı seçiminde rakibi Eşref Gani Ahmadzai’nin "yolsuzluk yaparak daha fazla oy elde ettiğini" öne sürerek, seçim sonucunu kabul etmeyeceğini belirtti.

Ancak, devlet başkanı adayları Ahmadzai ve Abdullah, seçim sonuçlarının açıklanmasından birkaç saat önce iktidar paylaşımı ve Ulusal Birlik Hükümeti kurulması için anlaşmaya vardı.

Son olarak, Afganistan Seçim Komisyonu Başkanı Ahmed Yusuf Nuristani, 21 Eylül 2014'te düzenlediği basın toplantısında, Ahmadzai'nin devlet başkanlığı seçiminin 14 Haziran'da yapılan ikinci turunu kazandığını açıkladı bu doğrultuda Ahmadzai'nin rakibi Abdullah ise İcra Kurulu Başkanı olarak atandı.

Afganistan'da 22 Aralık Pazar günü seçim sonuçları duyuruldu. Afganistan Bağımsız Seçim Komisyonu, kesin olmayan sonuçlara göre, Eşref Gani'nin yeniden cumhurbaşkanlığına seçildiğini açıkladı.

Karısı aynı zamanda danışmanı

Uluslararası konferanslara katılsa ya da açılışlara gitse de Gani’nin ülkesi üzerindeki kontrolü tartışmalı. Yakın çevresine göre o, sarayında giderek daha yalnız bir insan haline geldi. Gani için “Karısı dahil sadece üç ya da dört kişiyi dinlediği ve herkese şüpheyle yaklaştığı” yorumları yapılıyor. Gani’nin Lübnan asıllı Hıristiyan bir aileden gelen, ancak adını ‘Bibi Gül’ olarak değiştiren ve Müslüman olduğunu söyleyen Rula Gani’nin eşi üzerindeki nüfuzu da eleştiri konusu oluyor.

First Lady eleştiriliyor

Kadın hakları savunucusu olan Rula Gani, Afgan siyasetine aktif katılımıyla önceki First Lady’lerden ayrışıyor. Bu durum muhaliflerinin Eşref Gani’ye “İpler Rula’nın elinde” eleştirisini yöneltmesine neden oluyor.

Kimseye güvenmiyor

Yakın çevresinin anlattığına göre, Eşref Gani, TV haberlerini dinleme konusunda bile isteksiz bir avuç danışmanına bağımlı durumda. ABD de Talibanla mücadelesinde sık sık 71 yaşındaki lider yerine etrafındakilerle iş tutunca nüfuzunu iyice kaybetmiş görünüyor.

banner53
Yorumlar (0)
14
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?