banner39

Taliban nedir ve lideri kimdir?

Afganistan'da kontrolü ele geçirmesiyle dünya gündemine oturan Taliban'la ilgili pek çok kişi Taliban nedir ve lideri kimdir? gibi aramalar yaparak ülkenin yeni yönetimi hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyor.

Afganistan 20.08.2021, 17:53
Taliban nedir ve lideri kimdir?

Dünya 15 Ağustos sabahına Taliban'ın Afganistan'da kontrolü ele geçirdiği haberleriyle ve bu ülkeden gelen korkunç görüntülerle uyanırken, konuyu merak edenler Taliban nedir ve lideri kimdir? şeklindeki sorularla Taliban hakkında bilgi edinebilmek için araştırma yapmaya başladı.

1979 yılında başlayan iç savaşta Sovyet işgaline karşı savaşan gruplardan bir olan Taliban, bundan tam 27 yıl önce yani 1994'te ülkenin güneyinde yer alan Kandahar'da ortaya çıktı.

1980'li yıllarda ABD desteğiyle Sovyet güçlerine karşı savaşanlara Mücahit deniyordu ve bu husus filmlere bile konu olmuştu.

"Talebe" kelimesinin çoğulu olan "Taliban" ismini alan grup, mücahitlerin içinden çıktı. Taliban'ın iki yıl içinde ülkenin büyük bölümünde kontrolü ele geçirmesiyle diğer mücahit gruplar kuzeye çekildi. 1996 yılında Afganistan İslam Emirliği ilan edildi.

Amerika'daki ikiz kulelere yönelik 11 Eylül saldırıları sonrası El Kaide'ye güvenli liman olduğu gerekçesiyle Afganistan'a savaş açan ABD, 2001 yılında Taliban'ı devirdi.

Bu sırada ortadan kaybolan Taliban lideri Molla Muhammed Ömer'in 2013 yılında hayatını kaybettiği, iki yıl sonra oğlu tarafından doğrulandı.

1996 ve 2001 arasında Taliban iktidardayken kadınlar kamusal hayattan dışlanmıştı, okumalarına ve çalışmalarına izin verilmiyordu, yanlarında erkek olmadan dışarı çıkmaları da yasaktı.

Pakistan, Türkmenistan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, iktidarda iken Taliban'ı tanıyan ülkeler oldu. ABD yaptırım uygularken diğer ülkeler ve Birleşmiş Milletler Kuzey İttifakı'nı muhatap kabul etti.

Bugünlerde ise birçok ülkeden art arda Afganistan'ın yeni yönetiminin belirli koşullar altında tanınmasına yönelik açıklamalar geliyor. 

2001 yılında ABD tarafından devrilmesinin ardından 20 yıl sonra ABD'nin çekildiği Afganistan'da tekrar kontrolü ele geçiren Taliban'ın 75 bin civarında savaşçısı olduğu düşünülüyor.

Afganistan'da kontrolü ele geçiren Taliban lideri kimdir?

Bugün dini lideri Heybetullah Akhunzade olan Taliban'ın iki numaralı ismi ve siyasi lideri Molla Abdül Gani Birader olarak biliniyor.

Molla Mansur Ahtar'ın 2016 yılında bir ABD insansız hava aracı saldırısında öldürülmesinin ardından şura tarafından göreve getirilen Akhunzade, kamuoyu önüne çıkmıyor ve dini bayramlar öncesi yayınladığı mesajlarla gündeme geliyor.

Birader ise Taliban'ın dört kurucusundan biri olmasının yanı sıra askeri stratejist ve komutan olarak ön planda yer alıyor.

Ülkenin eski Devlet Başkanı Hamit Karzai ile aynı aşiretten gelen Birader, Molla Ömer'in kardeşiyle evli, Birader, Molla Ömer'in en güvendiği komutanlardan biri olarak tanınıyor.

1968'de Afganistan'ın Uruzgan kentinde doğan Birader, çocukluğunu ve gençliğini Kandahar'da geçirdi. Sovyet güçlerinin Afganistan'ı işgal etmesiyle direniş gruplarına katılan Birader, Molla Ömer'le yan yana savaştı. Birader, Molla Ömer'in yardımcısı oldu.

Bu iki ismin ardından Sovyetler'e karşı yapılan cihadın ünlü komutanlarından Celaleddin Hakkani'nin oğlu Siracettin Hakkani geliyor. Hakkani, hem Taliban liderinin yardımcısı hem de Hakkani grubuna liderlik ediyor.

Hakkani ağı, Afganistan'ın doğusunda yer alan yüksek dağlarla çevrili bölgelere hakim durumda ve Taliban'ın yönetim konseyi üzerinde ciddi nüfuz sahibi olduğu aktarılıyor.

Molla Yakup da Taliban'ın kurucu lideri Molla Ömer'in oğlu. Taliban'ın askeri komitesinin lideri olan Molla Yakup'un birleştirici bir rolü olduğu kaydediliyor. Öte yandan Molla Yakup'un Taliban'ın lider kadrosuna alınmasının babasından dolayı olduğunu iddia eden ve atamasını yüzeysel bulanlar da mevcut.

banner53
Yorumlar (0)
19
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?