Afrika’nın Avrupalı ülkesi Güney Afrika nerede?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ziyaretiyle yeniden gündeme gelen Güney Afrika bir kez daha dikkatleri üzerine çekti. Kolonisi olduğu İngiltere’den 1931 yılında bağımsızlığını elde eden ancak 1994 yılına kadar beyazlar tarafından yönetilen Güney Afrika halkı, 1948 yılından sonra ırk ayrımının kurulduğu apartheid rejimi altında yaşamak zorunda kaldı. Peki Güney Afrika nerede? Detaylar haberimizde

Afrika’nın Avrupalı ülkesi Güney Afrika nerede?

Dünya Bülteni Haber Merkezi

Kıtadaki özgürlük mücadelesinin sembol ülkelerinden biri olan Güney Afrika, siyasi ve ekonomik gelişimiyle Afrika’nın diğer ülkelerinden farklı bir yere sahip. Peki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ziyaretiyle bir kez daha dikkatleri üzerine çeken Güney Afrika nerede?

Kıtanın en güneyinde yer alan ve üç tarafı Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusuyla çevrili ülke Zimbabve, Mozambik, Botsvana, Svaziland ve Namibya’ya komşuluk yapıyor. 

1.2 milyon kilometrekare yüzölçümü ile dünyanın en büyük 24. ülkesi olan ülke, kıtanın ikinci, dünyanın ise 31. büyük ekonomisine sahip. 

Zengin yeraltı kaynakları ve stratejik konumu sebebiyle yüzyıllarca sömürgeci güçlerin mücadelesine sahne olan Güney Afrika toprakları, bugün sahip olduğu istikrarlı, modern ve demokratik yönüyle göz dolduruyor.

Ancak görülen gelişmeler, artan işsizlik ve suç oranlarına, hastalık ve yabancı düşmanlığına çözüm olabilmiş değil.  

Kolonisi olduğu İngiltere’den 1931 yılında bağımsızlığını elde eden ancak 1994 yılına kadar beyazlar tarafından yönetilen ülke halkı, 1948 yılından sonra ırk ayrımının kurulduğu apartheid rejimi altında yaşamak zorunda kaldı. 

Ülkenin efsanevi lideri Nelson Mandela, 1994 yılında demokratik değişimin yaşanmasıyla ülkenin devlet başkanı oldu. 

Temel Unsurlar

Yüz ölçümü

1.2 milyon km2

Nüfus

56 milyon

Adı

Güney Afrika Cumhuriyeti

Yönetim Şekli

Başkanlık

Başkent

Pretoria (İdari)

Cape Town (Yasama)

Bloemfontein (Yargı)

Devlet Başkanı

Cyril Ramaphosa (Devlet Başkanı aynı zamanda Hükümet Başkanı)

Resmi Dil

İngilizce ve 10 yerel dil

(IsıZulu-%22, IsiXhosa:%16, Afrikaans:%13,5, İngilizce:%9,6)

Dini Yapı

Hıristiyan (%86), Yerel (%5,4), Müslüman (%2), Hindu (%1), Yahudi (%0,2)

Toplumsal Yapı

Yerli: %79- Batılı Göçmen: %9 - Asyalı/Hintli: %2,5, Diğer:%9,5


Gayri safi milli hasılası yaklaşık 683 milyar dolar olan ülkede kişi başına düşen gelir 11 bin 700 dolar civarında. 

Nüfusun %10’unun ekonomik servetin %95’ini elinde tuttuğu ülke, aynı zamanda dünyanın en zengin doğal kaynaklarına da sahip. 

Platin, altın, bakır, elmas, kömür, vanadyum, uranyum, manganez, krom ve demir cevheri bu kaynaklardan sadece bazıları. 

Ülke genelinde resmi işsizlik oranı çalışabilir nüfus içinde yaklaşık %25 seviyesinde.  

Ülkenin başlıca ihraç mallarını altın, platin, diğer metaller, madenler, tarım ürünleri, motorlu araçlar oluştururken; ithal mallarını ise makinalar, ulaşım vasıtaları, kimyasallar, petrol ürünleri, tekstil ürünleri oluşturuyor. 

Elektirik üretiminde nükleer enerjiden yararlanan ülke, ilerleyen yılarda bunu da artırmanın peşinde. 

Güney Afrika aynı zamanda dünyada aynı anda 5 büyükbaş yaban hayvanına (aslan, leopar, fil, bufalo ve gergedan) doğal ortamlarında ev sahipliği yapan tek ülke konumunda.

Okuma-yazma oranının yüksek, nüfus artış oranının ise düşük olduğu ülke, komşu ülkelerden önemli ölçüde göç alıyor. 

Ülkedeki çok sayıda Avrupalı son yıllarda ülkeyi terk ederken, ülkeye gelen yabancılara karşı düşmanlıkta ise artış görülüyor. 


Başlıca Şehirler  

Johannesburg  

Yaklaşık 5 milyon insanın yaşadığı ve Afrika’nın en kalabalık şehirlerinden biri olan bu şehir, ülke ticaretinin kalbinin attığı yer. Kıtadaki en uzun binaları görüldüğü bu şehir aynı zamanda dünyanın en büyük metropolitanlarından biri. 
 

Durban 

Afrika’nın en işlek limanına ev sahipliği yapan şehir, ülkenin ikinci büyük şehri. 3.5 milyon insanı barındıran şehir, sosyal alanları, iklimi, plajları ve parklarıyla cazibe merkezi. 
 

Pretoria 

 
Ülkenin idari başkenti olan Pretoria, adını Hollanda kökenli Afrikaner olan devlet adamı Andries Pretorius’dan alıyor. Şehir, düzeni ve mimari yapısıyla dikkati çekiyor. 

Cape Town  

Yasama başkenti Cape Town, birbirinden farklı kültürlerin harmanlandığı ve en fazla Müslümanın olduğu şehir. Ülkenin nüfus bakımından en büyük ikinci şehri olan Cape Town, turizm merkezlerinden biri.

Ülke Tarihindeki Önemli Olaylar 

15. yüzyıl - Portekizli denizci Bartholomeu Dias, kıtanın güney ucunda dolaşan ilk denizci oldu.  

17. yüzyıl - Hollandalı Jan van Riebeeck, Hollanda-Doğu Hindistan Şirketi adına Güney Afrika sahilerindeki şimdiki Cape Town şehrinin bulunduğu Tavola Körfezinde, ticaret gemileri için depo ve levazım istasyonu kurdu. Bölge, koloni haline getirildi. 

18. yüzyıl - İngiliz güçleri bu koloniyi Hollandalılardan ele geçirdi. İki ülke arasında koloni mücadelesi başladı. 

19. yüzyıl - Hindistan’dan çalışması için binlerce işçi getirildi. Ayrıca ticaret için gelen tüccarlar da bugün ülkede yaşayan Hint kökenli nüfusun temelini oluşturdu. Altın ve mücevher keşfedildi.

19. yüzyıl - İngiltere, Orange ve Transvaal adı ile iç işlerinde bağımsız yeni iki sömürge kuruldu. İngiltere ile Hollande köklenli Boerler arasındaki savaşlar, 1902 senesinde İngilizlerin galibiyeti ile son buldu. İngiltere buraları iç işlerinde bağımsız birer sömürge olarak ilan ve savaş tazminatı ödemeğe mahkum etti. İki İngiliz sömürgesine (Orange ve Transvaal) iki de Boer devleti katılınca Güney Afrika dört devletten müteşekkil bir federasyon oldu.

1910 - Güney Afrika Birliği kuruldu. 

1912  - Bugün Afrika Ulusal Kongresi (ANC) olarak adlandırılan Yerel Ulusal Kongre kuruldu. 

1913 - Siyahların toprak almasını önleyen Land Act yürürlüğe girdi. 

1914 - İlerleyen yıllarda apartheid rejimini yönetecek olan Ulusal Parti Kuruldu. 

1934 - İngiltere’nin Güney Afrika’da yasal otorisitesini 1931 yılında kaldırmasının ardından Güney Afrika Birliği Parlamentosu ülkeyi bağımsız ve egemen bir devlet olarak deklare etti. 

1948 - Ulusal Parti’nin iktidara geçmesiyle apartheid politikası yürürlüğe girdi. 

1950 - Nelson Mandela öncülüğünde sivil itaatsizlik direnişi başladı. 

1960 - Sharpville’de yapılan gösterilerde 69 siyahi öldürüldü. Afrika Ulusal Kongesi yasaklandı. 

1961 - Nelson Mandela önclüğünde Güney Afrika’da apartheid rejimine karşı silahlı mücadele başladı. 

1964 - Mandela ömür boyu hapse mahkum edildi.
1966 - Başbakan Hendrik Verwoerd suikaste uğradı.

1976 - Siyah göstericiler ve güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda 600’den fazla kişi öldürüldü. 

1990 - Mandela 27 yıl sonra serbest kaldı. Afrika Ulusal Kongresi üzerindeki yasak kalktı. 

1994 - Afrika Ulusal Kongresi seçimleri kazandı. Mandela, Devlet Başkanı oldu. Ulusal birlik Hükümeti kuruldu. Güney Afrika, BM Genel Konseyi’nin 20 yıl sonra yeniden üyesi oldu. 

Mandela 

Bir kabile şefinin oğlu olarak 18 Temmuz 1918'de Doğu Cape eyaletinin Mveza bölgesinde dünyaya gelen Nelson Mandela, hayatını beyaz üstünlüğünü öngören Apartheid rejimine karşı mücadele etmeye ve ülkesinde siyah beyaz ayrımı olmadan toplumun tüm bireylerinin eşit haklarla yaşayabileceği özgürlük davasına adadı.

Doğduğunda Rolihlahla Dalibhunga adı konulan Mandela'ya o dönemin geleneği olarak okula başladığı ilk gün öğretmeni tarafından Nelson ismi verildi.

Eğitiminin ilerleyen dönemlerinde ırkçılığa karşı direnişiyle öne çıkan Mandela, öğrencilik yıllarında düzenlediği bir boykot gerekçesi ile okuldan uzaklaştırıldı ve yıllar süren mücadelesindeki ilk cezasını almış oldu. Uzaktan eğitim alarak hukuk fakültesinden mezun olan Mandela, ülkenin ilk siyahi avukatı olarak Oliver Tambo ile avukatlık bürosu açtı.

Beyaz olmayan halkın beyazlara karşı eşitlik mücadelesini savunan Afrika Ulusal Kongresi'ne (ANC) ilk kez 25 yaşındayken katılan efsanevi lider, yakın yol arkadaşları Walter Sisulu ve Oliver Tambo ile ANC’nin Gençlik Kolu'nu kurdu ve başkanlığını üstlendi. Irkçılığın etkilerini ağır şekilde gösterdiği 1950’li yıllarda daha militanca bir örgütlenmeyi savunan Mandela, parti içinde etkin rol almaya başladı. Görüşleri nedeniyle defalarca tutuklanan Mandela'nın siyasi faaliyetlerde bulunması hükümet tarafından yasaklandı.

Sharpville Katliamı

ANC’nin 1960'da ırkçı rejim tarafından yasa dışı ilan edilmesinden sonra düzenlenen bir eylemde 69 gösterici, polis tarafından öldürüldü.

Tarihe "Sharpville Katliamı" olarak geçen bu olaydan sonra daha da artan direniş hareketi, güvenlik güçleri tarafından şiddet kullanılarak bastırıldı ve binlerce kişiyi tutukladı.

Katliamdan sonra pasif direnişten vazgeçen Mandela, silah ve para yardımı toplamak üzere çıktığı yurt dışı seyahatinden döner dönmez tutuklandı. Halkı kışkırtmak ve hükümeti devirmeye teşebbüs etmekle suçlanan Mandela, 1964'te sonuçlanan "Rinova" davasında ömür boyu hapse mahkum edildi.

Mandela’nın yargılama sürecinde yaptığı "Ben, tüm insanların uyum ve eşit fırsatlara sahip şekilde beraberce yaşadığı, demokratik ve özgür bir toplum idealini benimsedim. Bu, uğrunda yaşamak ve ulaşmak istediğim idealdir ama gerektiğinde bunun uğrunda ölürüm de.’’ açıklaması hafızalarda yer etti.

27 yıl sonra gelen özgürlük

Cezasını çekmek üzere yüksek güvenlikli "Roben Island" ada hapishanesine gönderilen Mandela, 18 yıl sonra Cape Town’daki Pollsmoor hapishanesine nakledildi.

Arkadaşı Oliver Tambo tarafından başlatılan uluslararası kampanya sayesinde 1980'li yıllarda ırkçılığa karşı tepkilerin tüm dünyada yayılması sonucu adı duyulan Mandela, Afrikalıların özgürlük mücadelesinin simgesi oldu.

Mandela, 27 yılını demir parmaklıklar arasında geçirdikten sonra artan dış baskılar sonucu 11 Şubat 1990'da serbest bırakıldı.

Ülkenin ilk siyahi lideri

Güney Afrika'da yapılan ilk demokratik seçime katılan Mandela, 1994'te ülkenin ilk siyahi devlet başkanı oldu.

Mandela, her kesimden Güney Afrikalının katıldığı seçimden sonra Hristiyan, Müslüman, Yahudi ve Hinduların dualarıyla görevine başladı.

Kabinesinde ırkçı rejimin son başbakanı Frederick Willem de Klerk’e başkan yardımcılığı görevi veren Mandela, ülkede artık kin ve nefretin değil, barışın egemen olacağını vurguladı.

Mandela ve de Klerk, 1993'te Güney Afrika'ya barış ve eşitliğin gelmesi için verdikleri mücadeleden dolayı Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü. 

5 yıllık görev süresi dolduğunda yeniden aday olmayan Mandela, 1999'da devlet başkanlığı koltuğunu yol arkadaşı Thabo Mbeki’ye devretti.

Daha sonda yaşamını sosyal sorumluluk projelerine adayan Mandela, ülkedeki yoksulluğun temel sebebi olan ve oğlunun ölümüne yol açan AIDS ile savaştı ve vakfı aracılığıyla Güney Afrika’nın her alanda ilerlemesi için çalışmalarına devam etti.

Mandela’nın yaptığı 3 evlilikten 6 çocuğu oldu. 2011'de sağlık durumu bozulan Mandela, 5 Aralık 2013’te evinde hayata veda etti.

Güncelleme Tarihi: 26 Temmuz 2018, 12:13
YORUM EKLE

banner26

banner25