Cezayir'de öze dönüş mü başlıyor? Fransızca kullanmak suç sayılabilir

Cezayir'de Fransızcanın devlet kurumlarında kullanılmasının suç sayılması önerisi tartışma başlattı

Cezayir'de öze dönüş mü başlıyor? Fransızca kullanmak suç sayılabilir

ABBAS MEYMUN

Cezayir'deki en büyük İslami eğilimli parti Barış Toplumu Hareketinin Fransızcanın resmi kurum ve belgelerde kullanılmasının suç sayılması yönündeki çağrısı, resmi dil Arapçanın marjinalleştirilmesi ve toplum kimliği tartışmasını yeniden gündeme getirdi. 

Barış Toplumu Hareketi, ülkenin Fransa'ya kültürel ve politik bağımlılığın son bulması için "resmi kurum ve belgelerde Arapçanın yaygınlaştırılması ve Fransızcanın kullanılmasının suç sayılması" tekliflerinin bir sonraki anayasa düzenlemelerine dahil edilmesini öneriyor. 

Ülkede bazı kesimler bu çağrının Fransızca konuşan elit tabakayı hedef aldığını düşünüyor. Yine bu kesim, söz konusu çağrının, Fransızca tıp eğitimi alan Barış Toplumu Hareketi Başkanı Abdurrezzak Mukri tarafından yapılmasını eleştiriyor.

- Önergenin detayları

Barış Toplumu Hareketi, geçen hafta yapılan Yönetim Kurulu toplantısının ardından, "Fransızcanın resmi kurum ve belgelerde kullanımını suç sayan" bir maddenin anayasaya eklenmesi gerektiği açıklamasında bulundu. 

Açıklamada, Arapça ve Amazig (Berberice) dillerinin anayasanın önsözünde yüzyıllardır tek bir medeniyete bağlı iki kardeş olarak nitelendirildiğine vurgu yapıldı. 

Tartışma aşamasında olan anayasa değişikliği, Arapçanın ülkenin ilk, Amazig dilinin ise ikinci resmi dili olmasını öngörüyor.  

- Amazig dili "kardeş dil"

Profesör Said Yahyavi, Facebook sayfasından yaptığı açıklamada, Mukri'nin Fransızcanın suç sayılması çağrısının, kimlik sorununu doğru zemine taşıdığını ifade etti. 

Yahyavi, "Dillerini dayatmak ve çıkarlarını korumak isteyen sömürgecilerin maşalarıyla mücadelede istediğiniz dili kullanabilirsiniz. Amazig dilini kullanmanın Arapçaya bir zararı yoktur." ifadelerine yer verdi.

Katar'da ikamet eden Cezayirli gazeteci yazar Ebu Talib Şebub da Cezayir'in Arapça ve Amazig olmak üzere iki resmi dili bulunmasına rağmen resmi yazışmalar ve belgelerin söz konusu iki dil dışında Fransızca olarak düzenlendiğini, bunun da normal bir durum olmadığını belirtti. 

- "Fransızca benim  ana dilimdir"

Öte yandan Faslı yazar Muhammed Seyfavi, konuyu ele aldığı bir makalede, Barış Toplumu Hareketi Başkanı Mukri'nin Fransızcayı ve Fransızca konuşan Cezayirlileri "şeytanlaştırmak" istediğini ileri sürdü. 

Seyfavi, Twitter hesabından da "Cezayir'de doğdum. Fransızca benim ana dilim ve bununla iftihar ettiğimi tekrarlamak isterim." paylaşımında bulundu. 

Seyfavi ayrıca Fransızcaya el uzatmanın Cezayirlilerin çoğunun kimliğine el uzatmak olduğunu savundu.

- Mukri'nin cevabı

Barış Toplumu Hareketi Başkanı Mukri, partisinin Fransızcayla ilgili çağrısının ardından gelen eleştiriler üzerine, Twitter hesabından Arapçaya zarar veren dilin Amazig dili değil Fransızca olduğu görüşünü paylaştı.

Mukri, "Partimizin son açıklaması çatışmayı doğru zemine taşıdı. Fransa'nın çocukları, resmi kurum ve belgelerde Fransızcanın kullanılmasının suç sayılması talebinden rahatsız oldu çünkü asıl davaları Fransızcayı ve Fransa'nın çıkarları savunmaktır." ifadelerini kullandı. 

Mukri, Arapça ile çekişme halindeki dilin Fransızca olduğu vurgusunu yineledi.

Cezayir, Fransızcanın en yoğun konuşulduğu ülkelerden biri. Uluslararası Frankofoni Örgütünün Fransız Dil Gözlemevi geçen yıl dünyada Fransızca konuşan 300 milyon kişi bulunduğunu, bunlardan 13 milyon 800 bininin Cezayirli olduğunu açıkladı. Bu rakam 42 milyon nüfusu bulunan Cezayir'in üçte birine tekabül ediyor. 

Cezayir'de genellikle Fransızcanın resmi kurumlardaki konumuna ilişkin tartışmalar yaşanıyor. Muhalifler, açıklamaların ve devlet dairelerindeki resmi evrakların Fransızca olmasını eleştiriyor. 

- Fransa ile Cezayir ilişkileri gergin

Fransa ile Cezayir arasındaki ilişkilerde geçen yıldan bu yana daha önce görülmemiş bir gerilim olduğu biliniyor. Cezayir, geçen haftalarda Fransa'nın Cezayir Büyükelçisini defalarca farklı konularda nota vermek üzere Dışişleri Bakanlığına çağırdı. 

Bu arada Cezayir hükümeti, geçen günlerde İngilizce ve Çin gibi yabancı diller konusunda açılımı desteklediklerini duyurdu. 

Ülkedeki Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı, yaklaşık bir senedir İngilizcenin yaygınlaştırılması ve ilk aşama olarak bilimsel çalışmaların özetlerine dahil edilmesi konusunda çalışmalar yürütüyor. 

Tarihçiler Fransızcanın Cezayir'de 1830-1962 yıllarındaki Fransız sömürgesi döneminde yaygınlaştığını, ülkenin bağımsızlığına kavuşmasının ardından yönetim ve eğitimin Araplaştırılmasında yasaların uygulanılmasının geciktirildiğini belirtiyor. 

Kaynak: AA

Güncelleme Tarihi: 27 Mayıs 2020, 16:42
banner53
YORUM EKLE
YORUMLAR
ibrahim kesimoğlu
ibrahim kesimoğlu - 9 ay Önce

özgürlük ve bağımsızlığın yolu kurumlarında kendi dilini kullanmaktır fransızların binlerce müslümanı şehit ettiği cezayirde kurumlardan fransızcanın kaldırılması girişimi bağımsızlığa ilk adımdır inşAllah başarırlar ve özlerine dönerler

Savaş Aşık
Savaş Aşık - 9 ay Önce

Eğer bağımsız olduğunuzu iddia ediyorsanız, Fransızca denen prangadan kurtulmanız gerekiyor. Dili olmayanın, tarihi olmayanın bağımsızlığı yoktur!

banner39