banner39

12 Eylül darbecilerine yargı yolu açılıyor

Anayasa değişikliği paketinde, 12 Eylül'cülere darbecilerine yargı yolunu kapatan geçici 15. madde kaldırılıyor.

Arşiv 19.03.2010, 04:59 19.03.2010, 07:49
12 Eylül darbecilerine yargı yolu açılıyor

Hükümetin son şeklini verdiği anayasa değişikliği paketinde yer aldığı belirtilen iki sürprizden biri 12 Eylül darbecilerine yönelik. Darbecilere yargı yolunu kapatan geçici 15. madde kaldırılacak

Yeni düzenlemeyle 12 Eylül Darbesi'ni yapan Kenan Evren başta olmak üzere darbecilere yargı yolu açılacak.

Türkiye’nin üzerinden bir silindir gibi geçti

12 Eylül 1980 darbesinin üzerinden 29 yıl geçti. Türkiye’yi tamamen değiştiren müdahale sonrasında 650 bin kişi gözaltına alındı, 1 milyon 683 bin kişi fişlendi, 50 kişi idam edildi, 171 kişinin ‘işkenceden öldüğü’ belgelendi...

2 milyon kişi fişlendi 650 bin kişi yakalandı

• TBMM kapatıldı, anayasa ortadan kaldırıldı, siyasi partilerin kapısına kilit vuruldu ve mallarına el konuldu.

• 650 bin kişi gözaltına alındı.

• 1 milyon 683 bin kişi fişlendi.

230 bin kişi yargılandı 50 kişi idam edildi

• Açılan 210 bin davada 230 bin kişi mahkemelerde hakim karşısına çıktı.

• 71 bin kişi TCK’nin 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.

• 98 bin 404 kişi “örgüt üyesi olmak” suçundan yargılandı.

• 7 bin kişi için idam cezası istendi.

• 517 kişiye idam cezası verildi.

• Haklarında idam cezası verilenlerden 50’si asıldı (18 sol görüşlü, 8 sağ görüşlü, 23 adli suçlu, 1’i Asala militanı).

• İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis’e gönderildi.

İşkence ve cezaevinde ölenler bin kişiyi geçti

• 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.

• Gözaltında alınan 171 kişinin “işkenceden öldüğü” resmen belgelendi.

• Cezaevlerinde toplam 299 kişi ise ‘çeitli nedenlerle’ yaşamını yitirdi.

• 14 kişi açlık grevinde öldü.

• 16 kişi “kaçarken” vuruldu.

• 95 kişi “çatışmada” öldü.

• 73 kişiye “doğal ölüm raporu” verildi.

• 43 kişinin “intihar ettiği” bildirildi.

30 bin siyasi mülteci 30 bin kişi işten atıldı

• 388 bin kişiye pasaport verilmedi.

• Tüm Türkiye’de 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu gerekçesiyle işten atıldı.

• 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.

• Darbenin hemen ardından 30 bin kişi “siyasi mülteci” olarak yurtdışına gitti.

120 öğretim üyesi 4 bin öğretmen atıldı

• 937 film darbeciler tarafından “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı.

• 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.

• 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine de siyasi nedenlerle son verildi.

Ulusu kabinesi yargılanabilir

Darbenin ardından Bülent Ulusu başkanlığında kurulan hükümette görev alan bazı isimler şunlar: Turgut Özal, Zeyyat Baykara, Refik Pasin, Mehmet Özgüneş, Nimet Özdeş, İlhan Öztrak, Vecdi Özgül, Recai Baturalp, Ali Bozer, İlhan Evliyaoğlu, Cevdet Menteş, Rıfat Beyazıt, Haluk Bayülken, Selahattin Çetiner, İlter Türkmen, Kaya Erdem, A. Başer Kafaoğlu, Ahmet Samsunlu, Necmi Ayanoğlu, Cihat Baban, Fahir İlkel, Sebahattin Özbek, Raif Güney, Turhan Esener, Sadık Şide.

TBMM YERİNE ÇANKAYA SEÇECEK

AK Parti'nin Anayasa paketine göre HSYK'nın üye sayısı 21'e çıkartılıyor. Yargıtay 3, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi 1 üye seçecek. Birinci daire hakimler arasında 8 üye de HSYK'da yer alacak. Geriye kalan 6 üye ise cumhurbaşkanı tarafından atanacak. TBMM'nin seçeceği 3 üyeyi de cumhurbaşkanı atayacak. Adalet Bakanı ise Genel Kurul'un başkanlığını yapacak.

CHP'YE GEÇİCİ 15. MADDE GOLÜ

AK Parti'nin Anayasa paketinde CHP'nin istediği Anayasa'nın Geçici 15. maddesinin kaldırılmasına yönelik düzenleme de yer alacak. Bu düzenlemenin kaldırılması ile birlikte 12 Eylül Darbesi'ni yapan Kenan Evren başta olmak üzere darbecilere yargı yolu açılacak.

ASKERE SİVİL YARGI YOLU

Anayasa'nın 145. maddesinde yapılacak değişiklikle askerlerin sivil mahkemelerde yargılanmasının yolu açılacak. Darbeye teşebbüs eden askerler sivil mahkemelerde yargılanacak. İHRAÇLAR YARGIYA AÇILIYOR Yüksek Askeri Şûra'nın (YAŞ) ihraç kararlarına karşı yargı yolu açılacak. HSYK kararlarına karşı yargı yolu açılmayacak ancak itiraz mekanizması getiriliyor.

MEMURLARA YARGI YOLU

Anayasa'nın 129. maddesinin üçüncü fıkrası değiştirilerek, "disiplin ve uyarı cezası alan kamu görevlilerine" de yargı yolu açılacak. Memurlara grev ve toplu sözleşme hakkı verilmesine ilişkin düzenleme ise pakette yer almayacak.

VENEDİK KRİTERLERİ DEVREDE

Parti kapatmalar Venedik Kriterleri çerçevesinde zorlaştırılacak. Partilerin kapatılması için TBMM'den izin alma şartı getirilecek. Venedik Kriterleri kapsamında şiddete bulaşmayan partiler kapatılamayacak. Parti kapatmalara Meclis izni ve Venedik Kriterleri’nin getirilmesi ile BDP'nin yeniden kapatılmasının yolu kesilecek.

KADINLARA POZİTİF AYRIMCILIK

Kamu kurumlarına işe yerleştirmede kadınlara öncelik tanınabilecek. Kadınların siyasete girmesinden öngörülecek kadın kotasının Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilemeyecek.

OMBUDSMAN GELİYOR

Anayasa'nın 125. maddesinde yapılan değişiklikle 'ombudsmanlık' kurulmasına imkan tanınacak. Ombudsmanlık vatandaş ile devlet arasındaki sorunların çözümünde devreye girecek.

İNSAN HAYSİYETİ

Temel hak ve hürriyetlerin niteliği' başlıklı 12. maddeye "İnsan haysiyetine dokunulamaz" hükmü eklenerek, gözaltında onur zedeleyici davranışlar anayasal suç sayılacak.

KİŞİSEL BAŞVURU

Anayasa Mahkemesi'ne kişisel başvuru hakkı sağlanacak. Bireyler Anayasa Mahkemesi'ne başvurarak haklarının ihlal edildiğini iddia edebilecek. Bu düzenleme ile Türkiye'nin AİHM'de mahkum edilmesinin önüne geçilecek.

YARGISIZ İNFAZ DÖNEMİ KAPANIYOR

Anayasa paketi ile 'yargısız infaz' dönemi kapanıyor. Memurlara verilen "disiplin ve uyarı cezalarına karşı yargıya müracaat edilmemesi yasağı kaldırılıyor. Yüksek Askeri Şûra'nın ihraç kararlarına karşı yargı yolu açılıyor. HSYK'nın kararlarına karşı etkin itiraz yolu getiriliyor. HSYK dairelerinin verdiği kararlar Genel Kurul tarafından iptal edilebilecek.

12 Eylül’cüler yargılanamaz

Anayasa'nın geçici 15. maddesinin yürürlükten kaldırılmasının 1980 darbesine katılanlara yargılama yolunun açılıp açılmayacağını değerlendiren Yargıtay Onursal Başkanı ve Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Sami Selçuk, Anayasa'daki geçici 15 madde ile hukuki bir af getirildiğini iddia ederek, yargılamanın olamayacağını kaydetti. Selçuk şöyle devam etti: "Geçici 15. madde şunu diyor: "12 Eylül 1980 tarihinden, TBMM'nin başkanlık divanını oluşturuncaya kadar geçecek süre içinde, yasama ve yürütme yetkilerini Türk milleti adına kullanan, Millî Güvenlik Konseyi'nin, bu konseyin yönetimi döneminde kurulmuş hükümetlerin, Danışma Meclisi'nin her türlü karar ve tasarruflarından dolayı haklarında cezaî, malî veya hukukî sorumluluk iddiası ileri sürülemez ve bu maksatla herhangi bir yargı merciine başvurulamaz' diyor. Yani konu zamanaşımı ile ilgili değil. Bunun anlamı hukukta aftır. Madde kaldırılsa bile geriye yürümez. Yasalar gelecek için yapılır. Bu kural bellidir. Maddeyi yürürlükten kaldırmak, bunlar arasına girmez. Ciddi bir devlet de sözünden dönmez. Yasa koyucu işlevsiz kalacak düzenlemeler yapamaz, yapmamalı."

Yeni düzenleme geriye işler

Eski Devlet Güvenlik Mahkemesi savcılarından Mete Göktürk, konuyu af kapsamında değerlendirerek, geçici 15. maddenin kaldırılmasının, darbecilerin yargılamasının önünü açamayacağını kaydetti. Kenan Evren'e dava açtığı için HSYK tarafından savcılıktan atılan Sacit Kayasu ise geçici 15. maddenin af niteliğinde olmadığı için, yeni düzenlemenin geriye işleyebileceğini söyledi. Kayasu, "Milletvekilleri, görevdeyken yargılanamazlar. Aynı şekilde darbeciler için de bu 15. madde, bir yargılama dokunulmazlığı getiriyor ama af getirmiyor. Orada yargılama dokunulmazlığı başladığı için zaman aşımı durur, Bu madde kalktığı andan itibaren yargılama başlayabilir" dedi.

Kaynak: Bugün

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?