31 Mart Vakası ve Derviş Vahdeti

31 Mart Vakası öncesnde İTC'ye en önemli muhalefeti yapan Vahdeti, idam edilmişti.

31 Mart Vakası  ve Derviş Vahdeti

 

Sedat Uyar-Dünya Bülteni / Tarih Servisi

Derviş Vahdeti ve 31 Mart Vakası, birbiriyle özdeşleşmiştir. Derviş Vahdeti'nin çıkardığı Volkan Gazetesi, İttihat ve Terakki Fırkası'na en muhalif gazeteydi. Vahdeti’nin 31 Mart’a damgasını vuran Volkan gazetesini çıkarmaktaki amacı neydi? 

31 Mart Vakası'nın en önemli isimlerinden Derviş Vahdeti, Kıbrıs'ta doğmuş, 20 yaşlarında İstanbul'a gelmişti. Burada çeşitli birimlerde memurluk yapmış ancak bazı olumsuz hareketlerinden dolayı Diyarbakır'a sürülmüş ve orada Ziya Gökalp ile tanışmıştı. Ayrıca burada, Telgrafhane İşgaline katıldığı, bu sebepten dolayı da hapse girdiği bilinmektedir. Vahdeti daha sonra, Meşrutiyet'in ilanı ile çıkan afta serbest bırakılmıştır.

Derviş Vahdeti,  İstanbul'a gelerek bir gazete çıkarma fikrini yakın çevresi ile paylaşmıştı. Mizancı Murat'a gazete çıkarmak istediği söyler, Mizancı Murat, kendilerinin Mizan'ı bile zor şartlarda çıkardığını ve yayın dünyasınının tanımadığı birinin, gazete çıkarabilmesinin zor olacağını da söyler. Derviş Vahdeti çıkarmayı düşündüğü gazetenin masraflarını karşılayabilmek için  önceden tanışıklığı bulunan Yıldız Sarayı Mabeyn Başkatibi Ali Cevad Bey'e giderek niyetini açar ve para ister. Ali Cevad Bey, Vahdeti'nin bu isteğini sarayın artık basın organlarına tahsisat vermediğini belirterek reddeder. Fakat Vahdeti, yakın arkadaşı Enderunlu Lütfü aracalığıyla Saray'dan 450 lira almayı başarır.

Vezirhan’daki 14 numaralı  odada yayın hayatına başlayan gazetenin sahibi, başyazarının hep Derviş Vahdeti olduğu görülmektedir. Dini ve siyasi günlük gazete başlığı ile kendisini tanımlayan Volkan'ın fiyatı 10 Para, yıllık aboneliği 108 kuruştu. Hareket Ordusu’nun Yeşilköy’e gelmesine kadar yayın hayatını sürdüren gazete 110 sayı çıkarmıştı. 

Derviş Vahdeti'nin Volkan'dan önce ciddi bir basın-yayın geçmişi bulunmamasına rağmen, onu gazete çıkarmaya iten sebebin, belki de sürgüne ve hapse gönderilmesinin nedeni olarak ittihatçıları sorumlu tutması ve intikam almak istemesidir. 

31 Mart Vakasının hazırlık safhasında orduda alaylı-mektepli sürtüşmesi vardı. Alaylılar erlikten başlayıp kademe kademe yükselerek, yüksek dereceli subay olmuşlardı. Mektepliler ise subay okulundan yetişenlerdi. Derviş Vahdeti,  Volkan Gazetesi ile bu sürtüşmeyi arttırmıştır. Bu tahriklerin sonunda Alaylı Subaylar 31 Mart günü 'Mektepli zabit istemeyiz' diyerek Mektepli Zabitlere hakaret etmiş, hapsetmiş ve öldürmüşlerdir.

Bazı kaynaklar Derviş  Vahdeti'nin İngiliz hayranı olduğunu belirtir. Vahdeti ayrıca yine İngiliz taraftarlığıyla tanınan Sadrazam Kamil Paşa lehinde yazılar da yazıyordu. Bilindiği gibi Kamil Paşa Kıbrıslıdır. Ancak, Kamil Paşa’nın bu gazeteyi mali açıdan desteklemesinden dolayı Volkan’da Kıbrıslı Kamil Paşa’dan hep övgüyle bahsedildiği de belirtilmektedir.

31 Mart Vakasının mimarlarından kabul edilen Derviş Vahdeti, sıradan bir devlet memuru iken Volkan Gazetesini çıkarması ile bir anda meşrutiyet yönetiminin en tehlikeli düşmanı haline gelmişti. 31 Mart Vakasından güçlenerek çıkanlar İttihadçılar olmuştur. Kendilerine karşı çıkanları, susturmaya çalışmışlar, bu olaya karışanları da cezalandırmışlardır.  Derviş Vahdeti de İttihatçılar tarafından idama mahkûm edilmiş, 19 Temmuz 1909'da da infazı gerçekleştirilmiştir. 

Güncelleme Tarihi: 14 Nisan 2010, 13:13
YORUM EKLE
YORUMLAR
serkan
serkan - 9 yıl Önce

Ölümü için, her 19 Temmuzda Big Ben'in önüde 1 dakika saygı duruşu öneriyorum.

banner33

banner37