banner15

AB İran Dosyasını BM'ye Taşıyor

Üç Avrupa ülkesi (Almanya- İngiltere- Fransa) Dışişleri Bakanları dün yaptıkları toplantı sonunda İran nükleer dosyasının BM Güvenlik Konseyine gönderme taraftarı olduklarını açıkladılar. ABD Avrupa'nın kararını desteklerken, İran nükleer teknolojiden va

AB İran Dosyasını BM'ye Taşıyor

İran’ın nükleer dosyasının BM Güvenlik Konseyi’ne gönderilmesine yeşil ışık yakan Avrupa’ya ABD’den de tam destek geldi. İran ile görüşmelerin çıkmaza girdiği açıklamasına karşın İran Avrupa’yı diplomatik ilişkileri koparmamaya çağırdı. Perşembe günü Berlin’de biraraya gelen İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, Fransa Dışişleri Bakanı Philippe Douste-Blazy ve Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier ve Birleşmiş Milletler (BM) Dışilişkiler ve Güvenlik yetkilisi Javier Solana, İran ile görüşmelerin çıkmaza girdiğini belirtti. Toplantının ardından yapılan basın açıklamasında Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, ''İran ile görüşmelerimiz çıkmaza girdi'' diyerek, İran dosyasının Güvenlik Konseyi’ne götürülmesini istediklerini belirtti. ‘’Artık, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının uygulanmasını sağlamak için Güvenlik Konseyi'nin devreye girme zamanının geldiğini düşünüyoruz" diyen Steinmeier, ''Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın acil toplantıya çağıracağız'' açıklamasında bulundu. Alınan bu karar ile birlikte 18 Ocak'ta Viyana'da AB üçlüsü ile İran arasına yapılacak görüşmenin de iptal edilmiş oldu. Zira Fransa Dışişler Bakanı , Philippe Douste-Blazy, İran ile görüşmelerin ‘ölü bir noktaya’ vardığını belirterek, artık görüşmelere devam etmenin bira anlamı olmayacağını kaydetti.

ABD’den Avrupa’ya ‘tam destek’

Avrupa’nın aldığı karara bir destek ABD’den geldi. Amerika Dışişleri Bakanı Condolezza Rice bir basın konferansında Avrupa üçlüsünün kararına ‘tam destek’ verdiklerini belirtti. Birleşmiş Milletleri İran ‘meydan okumasına’ karşı koymaya çağıran Rice, İran’a da nükleer aktivitelerine son verme uyarısında bulundu. Rice, İran’ın nükleer aktivitelerine başlamasıyla uluslararası toplumla işbirliği yapmak ve görüşmelerde bulunmak yerinde karmaşıklaştırmayı tercih ettiğini söyledi. Bush hükümetinin İran’a karşı ne gibi tedbirler alacağı konusunda bilgi vermeyen Rice, İran’ın ‘’gizli faaliyetleri’’ ile çok yakından ilgilendiklerini belirtti. Rice, ‘’İran’ın gönderdiği güçlü mesajları yakından incelemeliyiz’’ dedi.

İran Avrupa’yı diplomatik ilişkileri koparmamaya çağırdı

Avrupa üçlüsünün ‘görüşmeler çıkmaza girdi’ açıklamasına karşın İran, sorunun halen diplomatik yollarla çözülebileceğini açıkladı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi sözcüsü Hüseyin Enterami, ‘’İran diplomasinin verimli olduğunu düşünmeye devam ediyor’’ dedi. İran’ın nükleer aktivitelerine , Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın kuralları ve kontrolü altında devam ettiğini belirten Enterami, ‘’O halde İran’ın nükleer alandaki hakkını red edecek her hangi bir sebep yoktur’’ diye konuştu. Entarami Avrupa’yı ‘ihtiyatsız kararlarla’ diplomatik ilişkileri koparmamaya çağırdı.

Annan: İran görüşmeye hazır

BM Genel Sekreteri Kofi Annan da yaptığı açıklamada İran’ın ‘gürüşmelerden yana’ olduğu ancak bunun bir takvime bağlanmasını istediğini belirttiğini söyledi. İran nükleer dosyasından sorumlu Ali Larijani ile 40 dakikalık bir telfon görüşmesi yapan Annan, Larjani’den İran’ın olayı tırmandımaması ve görüşmelere bir şans daha vermesi talebinde bulunduğunu söyledi. Annan, ‘’Larjani ise bana ciddi ve yapıcı görümelerden yana olduklarını ama bir takvim çerçevesinde olması gerektiğini söyledi’’ dedi. Annan, Larjani’nin iki buçuk yıldır görüşmelerin sonuçsuz sürdüğünü, buna rağmen görüşmeler konusunda ciddi olduklarını söylediğini aktardı.

Rusya: Nükleer çalışmalara ara verilmezse çabalarımız devam etmez

İran'ın uranyum zenginleştirme programının uluslararası yasaları çiğnemediğini düşünen Rusya’dan da Avrupa kararından sonra bir açıklama geldi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran'ın nükleer araştırmalarına tekrar ara vermemesi durumunda, Rusya'nın sorunun çözümü konusunda çabalarını devam etmesinin zor olacağını kaydetti. Lavrov, görüşmeler bir an önce geri dönülmesini umduğunu belirterek, Mosova’nın gücü yettiği oranda nükleer araştırmaların durdurulması için çaba sarf edeceğini dile getirdi. Çin’den ise şu ana kadar herhangi bir açıklama gelmedi. Çin ve Rusya, Avrupa ve ABD’nin İran dosyasının Güvenlik Konseyi’ne götürülmesi talebine nasıl baktığı konusunda bir açıklamada bulunmadı.

İran’dan BM ile ilişkileri kesme tehdidi 
 
İran, nükleer programı konusunda Tahran’a olası bir yaptırım halinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın teftişleri dahil BM ile ‘gönüllü’ işbirliğine son vereceklerini duyurdu. Avrupa üçlüsü Fransa, Almanya ve İngiltere ile ABD’nin diyaloğun çıkmaza girdiği ve İran dosyasının BM Güvenlik Konseyi’ne götürülmesi gerektiği yönündeki kararından sonra, İran cephesinden de sert bir mesaj geldi. İran haber ajansı İRNA’ya konuşan İran Dışişleri Bakanı Manuşehr Mottaki, ‘’Eger İran Güvenlik Konseyi’ne gönderilirse hükümet tüm gönüllü tedbirlere son vermek zorunda kalacaktır’’ dedi.

+++++++++++++++++++++++

Dünya Basınında İran

Askeri Müdahale ihtimal dışı

Frankfurter Allgemeine gazetesi, İran'a askeri müdahalenin neredeyse ihtimal dışı olduğunu belirterek "Washington'un zaten Irak'ta yeterince sorunu varken küresel bir siyasi kriz yaratacak bu son çareye başvurmaktan kaçınacaktır." diyor.

Guardian gazetesi ise imkansıza yakın olsa da, askeri seçenek gündeme gelirse ABD ve İsrail'in tek taraflı olarak devreye girebileceğini belirtiyor. Gazete İsrail'in bu konuda hazırlanmış planları olduğunu, başbakan adayı Binyamin Netanyahu'nun seçilirse bu yönde hareket etmekten söz ettiğini aktarıyor.

"İran'dan önce komşularına bir bakın"

Independent ilk sayfasında "Nükleer Kabus: İran'ın meydan okur tavrı, bölgesel bir yüzleşme kaygısı yaratıyor" diye manşet atmış. Batılı diplomatların "bizim canımız yanmadan İran'ın canını yakabilecek" bir yol arıyoruz sözlerini aktaran gazete, İran'ı "etrafı nükleer devletlerle çevrili gururlu bir ulus" olarak tanımlıyor. "İran etrafına baktığında hem Orta Doğu hem de Asya'nın nükleer silahlarla kaynadığını görüyor. Doğuda Pakistan ve Hindistan nükleer silah sahibi. Batıda Saddam Hüseyin'in bir dönem nükleer silah geliştirmek istediği Irak var. Daha ötede İsrail: İran'ın ezeli rakibinin elinde 200 kadar nükleer silah olduğu tahmin ediliyor." "Ama bu ülkelerin hiç biri nükleer silahlarını bırakma konusunda baskı görmüyor. Dahası ellerindeki bomba sayesinde uluslararası prestij kazanmış durumdalar." Independent Irak savaşı öncesinde yaşanan sürece atıfta bulunarak, benzerliklere dikkat çekiyor, gelecek hafta Londra'da toplanacak taraflara diplomasi çabalarının sürmesi çağrısı yapıyor.

Diplomatik girişimler artacak

Financial Times'a göre yaptırım uygulanması ihtimali henüz uzak. 'Diplomatlar adım adım ilerleyecek bir süreç öngörüyor' diyor gazete: "Güvenlik Konseyi önce İran'a yükümlülüklerine uyma çağrısı yapacak ve Atom Enerjisi Kurumu'ndan yeni bir rapor istenecek. Yaptırım tehdidi içeren bir karar bunu takip eden aşamada gündeme gelecek."

"İran'a yaptırım rejimi güçlendirir"
 
İngiliz The Guardian gazetesi yazarı Timothy Garton-Ash, yaptırım gibi dış baskıların rejimi zayıflatmayıp güçlendireceğini vurguluyor. "Ne yaptırımlar, ne de askeri müdahale çözüm olabilir" diyerek; uluslararası toplumu İran halkını karşısına almaması konusunda uyarıyor. "Avrupalılar İran'ın nükleer silah edinmesi ihtimalini çok ciddiye almalı. Avrupa ve Amerika istihbarat servisleri eldeki tüm bilgilerini paylaşımalı. Bunun ardından nasıl bir diplomatik adım atabileceğimizi değerlendirmeliyiz. Ve bunu yaparken de İsrail hariç muhtemelen bölgedeki en batı yanlısı halk olan İran toplumunun başlıca müttefikimiz olduğunu unutmamalıyız." 

+++++++++++++++++++++++
 
INDEPENDENT YAZARINDAN İRAN'A DESTEK
 
Independent yazarı Adrian Hamilton ise İran'ın uluslararası anlaşmalar uyarınca nükleer program geliştirme hakkı olduğunu vurgulayarak, "Gerçeği kabul edelim İran yanlış bir şey yapmıyor" diyor. "İranlılar çetin pazarlıktan keyif alır ve egemenlik hakları konusunda son derece milliyetçidir. Uluslararası toplum bile bile, bu noktaların her ikisini de zorladı." "Bu yüzleşmenin kontrolden çıkmasına gerek yok. İran uranyumunu zenginleştirecek, Burası kesin. Avrupalıların, gönülsüz bulduğu önerilerini de kabul etmeyecek." "Ama İran bir enerji kaynağı olarak tecrit edilemeyecek kadar önemli, itilip kakılamayacak kadar gururlu. Uluslararası toplumun elinde, nükleer programın barışçı amaçlarla yürütülmesini temin edecek katı denetimler yaptırmak için nüfuz var. Var gücüyle bu denetimi sağlamaya çalışmalı." "Rejimi beğenmeyebilirsiniz ama İran, Orta Doğu'da kilit oyunculardan birisi ve bizim de onlara buna uygun şekilde muamele etmemiz gerek."
 

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48