banner15

ABD bir dayanağını daha yitiriyor

Ekvador seçimlerini halkçı siyasetçi Correa kazandı. Correa, Chavez'in yakın dostu

ABD bir dayanağını daha yitiriyor

Ekvador’da devlet başkanlığı seçimlerini halkçı aday Rafael Correa’nın kazanmasıyla, Güney Amerika’daki ABD nüfuzu ciddi bir darbe daha aldı. 4 yıl için Devlet Başkanı olması beklenen Correa’nın döneminde Ekvador’un da Brezilya, Arjantin, Uruguay, Bolivya, Nikaragua ve Şili gibi ABD’ye mesafeli yaklaşması bekleniyor. Geçen senelerde, diktatör Lucio Gutierrez deviren kitlesel halk eylemlerine sahne olan Ekvador’un, Latin Amerika’da ABD’nin ikinci büyük ham petrol kaynağı olduğu ve bölgedeki tek ABD askeri üssünün de bu ülkede bulunduğu düşünüldüğünde, seçim sonuçları oldukça önemli. 400 askerin bulunduğu Manta üssünün kullanım izni 2009 yılında doluyor ve Correa şimdiden bu sürenin uzatılmayacağını ilan etti.

Chavez ile ilişkisi

Correa, ABD karşıtı politikalarıyla tanınan Venezüella’nın halkçı Devlet Başkanı Hugo Chavez ile yakın dost. 2005 yılındaki kısa Maliye Bakanlığı döneminde Correa, Venezüella’ya giderek Chavez’i 300 milyon dolar borç vermeye ikna etmişti. Hatta, Devlet Başkanı Alfredo Palacio tarafından görevden alınmasına neden olan bu ziyaret sırasında Chavez’in evinde kalmıştı.

Neoliberalizme ve ABD’nin bölge politikalarını eleştirirken üslubu da Chavez’i andırıyor; “Neoliberalizmin tüm saçmalıklarını alt etmeliyiz. Eğer dilerlerse 2009’da askeri üslerini kapatmayız, ama ABD de bunun karşılığında, bize Miami’de Ekvador askeri üssü kurmamız için izin vermeli.” Correa; Chavez’in, ABD Başkanı Bush’u “şeytan” diye nitelendirmesiyle ilgili bir soruya ise, “Bush’a şeytan demek şeytana hakaret olur” diye karşılık verdi.

Öte yandan, Correa, Chavez gibi askeri kökenli değil. Orta sınıf bir aileden gelen genç politikacı, ABD’deki Illinois Üniversitesi’nde ekonomi doktorası yaptıktan sonra, Ekvador’un ücra Zumbahua bölgesinde bir yıl boyunca gönüllü olarak yerlilere dersler verdi. Bölge halkı Correa’nın o dönemde yerli giysisi “panço” giydiğini ve yırtık ayakkabılarıyla, ders verdiği köylere iki üç saat boyunca yürüdüğünü hatırlıyor.

Köklü değişim vaadi

Correa, renkli seçim kampanyasında kürsüye çıkıp belindeki deri kemeri müzik eşliğinde sallayınca, halk “Kırbaçla onları Correa” sloganını üretti. “Kırbaçlanacak olanlar” ABD yanlısı Ekvadorlu politikacılardı. Eğitim ve sağlık gibi sosyal harcamaları, ülkenin dış borç ödemelerinin önüne geçireceğini açıklayan Correa, gerekirse dış borçları ödemeyeceklerini de söyledi. Ülkedeki yabancı petrol şirketleriyle anlaşmaların gözden geçirileceğini de açıklayan yeni Ekvador Devlet Başkanı, ABD ile serbest ticaret anlaşmasına karşı olduğunu da vurguladı.

Gerçi, seçimlerin ilk turunun ardından, ABD karşıtı söylemlerini yumuşatmayı tercih etti. Zira, rakibi olan ABD yanlısı Alvaro Noboa, “Correa ve Chavez’in el ele vererek, Ekvador’u Venezüella’ya bağlayacağı” yönünde kirli bir propagandaya başlamıştı. Ülkenin en büyük fabrikatörlerinden olan Noboa, iktidara geldiğinde Venezüella Büyükelçisini sınırdışı edeceğini de sözlerine ekledi.

Fakat, Ekvador’un 13 milyonluk nüfusunun büyük bölümünü oluşturan yerliler, bu Chavez karşıtı söylemden o kadar etkilenmedi. Zaten yerlilerin birliği olan “CONAIE”, kendisi de aynı kökenden gelen Chavez ile yakın bağlara sahip ve seçimde, Correa en büyük desteği buradan aldı. Ekvadorlu yerliler, ABD’li misyoner grupların faaliyetlerinden ve yaşadıkları çevrelerin petrol şirketleri tarafından kirletilmesinden rahatsızlar. Chavez’in yabancı şirketleri sınırlandırması ve misyoner grupları engellemesi, Ekvador halkı içinde de sempatiyle karşılanıyor.

Geniş halk ittifakı

Correa’yı destekleyen “Barış İttifakı” içinde komünistler, sosyal demokratlar ve sendikalar da bulunuyor. Bu ittifak, 2005 Nisan ayında diktatör Lucio Gutierrez’in hükümetini devirerek gücünü ortaya koymuştu. Correa destekçisi ittifakın diğer bir güçlü bileşeni de, “Kichwa Konfederasyonu”. Chavez’in kurduğu uluslararası örgüt “Bolivarcı Halklar Kongresi”ne katılan Kichwa Konfederasyonu Başkanı Humberto Cholango, Chavez’e desteğini şöyle dile getirmişti: “Kimse Venezüella’daki Bolivarcı devrimi durduramaz. Bu oligarşikleri ve Yankileri bozguna uğratmaya devam edeceğiz. Latin Amerika’nın ayağa kalkarak emperyalizmi yenmesinin zamanı gelmiştir. Yaşasın Venezüella halkının zaferi!”

Chavez-Correa ittifakının bağlantı noktası olarak da görülen Cholango, seçim bildirilerinde ise şu ifadeleri kullandı: “120 fabrikası olan ve servetini çocukları sömürerek kazanan Noboa’nın iktidarı ele geçirerek ülkemizin sularını, topraklarını, petrolünü, madenlerini, ormanlarını ve biyolojik çeşitliliğini uluslararası tekellere peşkeş çekmesine izin vermeyeceğiz.”
Şimdi seçimler sona erdi ve artık Correa’nın atacağı adımlar merak konusu. Bu adımlar içerideki geniş halk ittifakı ve bölgede Venezüella, Bolivya ve Küba’nın desteğiyle ilerlerse, ABD bölgedeki önemli dayanaklarından birini daha yitirmiş olacak.

(*) “Hugo Chavez: Petrol, Siyaset ve ABD’ye Meydan Okuma” kitabının yazarı (Counterpunch’tan kısaltılarak çeviren: Engin Esen)

Kaynak: Evrensel

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35