banner39

ABD bir kez daha çelişkiye düştü

ABD, takas anlaşmasına rağmen yaptırım kararlarını aldırdı şimdi de İran'ın kabul etmeyeceğini bile bile 'anlaşma masada' diyor.

Arşiv 11.06.2010, 08:05 11.06.2010, 17:01
ABD bir kez daha çelişkiye düştü

 

Türkiye ile Brezilya'yı nükleer takas anlaşmasına teşvik eden ABD anlaşma yapıldığı halde BM'de yaptırım kararının alınmasını sağladı. İran, daha önce yapığı açıklamada yaptırım kararı çıkarsa anlaşmayı iptal ederiz demişti. ABD buna rağmen yaptırımı kararının çıkmasını sağladı ve şimdi de İranla dalga geçer gibi "takas anlaşması hala masada" mesajı vermeye çalışıyor. 

Türkiye ve Brezilya'nın arabuluculuğunda İran'ın 'evet' dediği uranyum takas anlaşmasına karşın BM Güvenlik Konseyi'nden Tahran'a karşı yeni yaptırımları geçiren ABD yönetimi, takas anlaşmasının "hâlâ masada" olduğunu bildirdi.

Obama yönetimi, Türkiye ve Brezilya'nın BM Güvenlik Konseyi yaptırımlarına 'hayır' oyuna temel gerekçe olarak gösterdiği 17 Mayıs uranyum takas anlaşmasının 'hâlâ masada' olduğunu ve bazı sorularına tatmin edici karşılık verilmesi halinde Tahran'la masaya oturabileceklerini bildirdi.

Washington'daki Türk gazetecilere İran'la nükleer krize ilişkin verilen özel brifingde iki üst düzey ABD yönetimi yetkilisi Washington'un Tahran Nükleer Reaktörü anlaşması olarak da bilinen takas düzenlemesinde zayıf gördükleri noktaları sıraladılar. Bu tür kaygıların Başkan Obama'nın takas anlaşmasına ilişkin nisan ortasında Başbakan Erdoğan'a yazdığı teşvik edici mahiyetteki mektuptan sonra ve 17 Mayıs'tan önce Ankara'ya iletildiğini savundular.

Obama yönetimi, Türkiye'nin Brezilya'nın da desteğiyle İran'la yaptığı anlaşmanın içeriğini 'eksik' ve zamanlamasını yanlış bularak hemen ardından BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin yaptırım tasarısında mutabık kaldığını açıklamıştı. Türk makamları süreci ABD'yle koordineli götürdüklerini, Washington'un tepki göstermesine şaşırdıklarını ihsas etmişti. Bu durum, Washington ile Ankara arasında iletişim bozuklukları olduğu yönünde spekülasyonlara yol açmıştı.

Amerikalı yetkililer, Başkan Obama'nın Başbakan Erdoğan'a mektup yazması ile 17 Mayıs Tahran Deklarasyonu arasındaki dönemde İran'ın yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum üretmeye devam edeceği beyanlarında bulunduğunu belirterek, "Bu beyanlardan sonra biz tabiatıyla Ankara ve Brezilya ile istişarelerde bunun kabul edilmez olduğunu ilettik. Kendimizi gayet açık ifade etmiş olduğumuz hissi içindeyiz." dediler.

Yetkililer, Başkan Obama'nın Erdoğan'a gönderdiği mektubun sadece 'güven artırıcı önlemler' çerçevesinde gördükleri takas anlaşmasının 'teknik detayları'yla iştigal ettiğini, İran'ın nükleer programına ilişkin 'asli' kaygılara hitap etmediğini de vurguladılar. Asıl problemi ise İran'ın nükleer silah üretmeye imkan verecek uranyum zenginleştirme kapasitesinde ısrarı ve gizli nükleer faaliyetlerine ilişkin Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEK) taleplerine uymaması olarak tanımladılar.

Amerikalı yetkililer, şu tür hususların açıklığa kavuşturulmasını talep ettiklerini belirttiler: İran yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyum üretimini ne zaman durduracak? Halihazırda üretilmiş bulunan uranyumun akıbeti ne olacak? Uranyum Türkiye'de nasıl gözetim altında tutulacak? Uranyumun ne zaman taşınacağı yetkisi kimde?

ABD, Rusya ve Fransa'dan oluşan Viyana grubu, takas anlaşmasına ilişkin bu soruları da içeren resmi görüşünü önceki gün UAEK'ye iletti. Neden bu kadar bekledikleri yönündeki bir soruya karşılık Obama yönetimi yetkilisi, "İran'ın Cenevre toplantısından sonra cevabını bildirmesi sekiz ay aldı. Bizimkisi ise sadece kısa birkaç hafta sürdü" dedi. Amerikalı yetkililer, "Anlaşma hâlâ masada. Biz İranlılarla teknik seviyede görüşmeye ve Tahran Deklarasyonu'na ilişkin soruları çözmeye hâlâ hazırız. Bizimle görüşüp görüşmeme kararı ise İran'a aittir." dediler.

 

Kaynak: Zaman / Ajanslar

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?