ABD Irak ve Afganistan'a Sırt Çeviriyor

Bush yönetimi Irak ve Afganistan’a sırt çeviriyor. Amerika'nın Irak'ın yeniden inşası için ayırdığı bütçe Haziran 2007'de tükeniyor. İngiliz Independent gazetesi, başyazısında "Afganistan'ı hatırlıyor musunuz?" diye sorarak, batının vaat

ABD Irak ve Afganistan'a Sırt Çeviriyor

Amerika'nın Irak'ın yeniden inşası için ayırdığı bütçe Haziran 2007'de tükeniyor. Senato yeni bir bütçe ayırmayı düşünmezken, Irak'a ayrılan bütçeden milyarlarca doların askeri harcamalara gitmesi kuşku yaratıyor. Bush hükümeti kaynak bulmakta zorlanıyor. George W. Busch hükümeti Irak için ayrılan bütçenin tükenmekte olduğu sinyallerini veriyor. Bush bu amaçla yeni projeler ve para kaynakları için müttefiklerinin kapılarını çalıyor. Ancak bunun o kadar da kolay olmayacağı görülüyor. Bush Salı günü yaptığı açıklamada, uluslararası toplumu Irak’ın yeniden inşaasına destek vermeye çağırdı. Bush uluslararsı toplumun yeniden inşaa için verdiği 13 milyarlık sözü tutmayarak yavaş davrandığı suçlamasında bulundu. Ancak Bush’un yeni kaynakların bulunması için Amerika Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice’i devreye koyduğu görülüyor.

Rice, uzak doğu ülkelerine yapacağı ziyareti, İsrail Başbakanı Ariel Şaron’Un geçirdiği beyin kanaması nedeniyle hastaneye kaldırılmasından dolayı mart ayına erteledi. Rice’in bu ziyaretinin parasal kaynak bulma amaçlı olduğuna dikkat çekiliyor. Amerikalı general Willam McCoy da yeniden inşa için ayrılan bütçenin tükenmekte olduğu konusunda uyarıda bulundu. McCoy, geçen hafta yaptığı basın toplantısında, Irak’ın yeniden inşasının Amerika için hiçte kolay bir iş olmayacağına işaret ederek, bu sorunun daha uzun yıllar alacağını vurguladı. McCoy, Amerika’nın Irak’ın inşasına gücünün yetmeyebileceği açıklamasında bulundu.

’Amerika’nın Irak projeleri suya düştü’

Washington’un Irak için Ağustos 2003’te ayırdığı 30 milyar doların daha ‘’savaş’’ bitmeden tükenmekte olduğu uyarısında bulunan McCoy, ‘’savaşın’’ ne zaman biteceğini ise bilinmediğini sözlerine ekledi. McCoy, bu ‘’bilinmezliğin’’ ABD bütçesine ağır bir darbe vurabileceği ve ‘’savaşın’’ milyarlarca dolara mal olabileceğini belirterek, ABD’yi zor dönemlerin beklediğine işaret etti. Geçtiğimiz aylarda Pentagon, Irak işgaline ayrılan bütçe sorununun çözümünü Dışişleri Bakanlığı’na devretmişti. Irak raportörü Steven Aftergood, Amerika’nın Irak’a yönelik projelerinin suya düştüğünü belirterek, artık projeler geliştirmenin anlamsız olduğunu söyledi. Irak’ta elektrik sorunun bile yıllar alacağını belirten Aftergood da McCoy gibi bu işgalin Amerika’ya çok daha pahalıya patlayacağını kaydederek yetkilileri bu konuda uyardı.

Yine bununla birlikte Irak’ın yeniden inşaasına ayrılan bütçeden 2,5 milyar doların kayıplara karışması dikkat çekiyor. Bu da elektrik, okul ve yeni yolların yapılmasına ayrılan miktarın askeri harcamalara gittiğine işaret ediyor. Bu durum bütçe sorununa yeni bir sorun daha ekliyor: Rüşvet ve yolsuzluk. Amerikan Kongresi de geçen Ekim ayında sunduğu raporda, Irak’taki belirsizliğin sürdüğünü belirterek, Irak’ın inşasına ayrılan bütçenin Amerikan ordusuna gittiğini doğruladı.

İşgalin gerçek maliyeti 1 trilyonun üzerinde

Öte yandan 2002 yılında Beyaz Saray Ekonomi Danışmanı Lawrence Lindsey, Irak işgalinin maliyetini 200 milyar dolar olarak kamuoyuna açıkladığında, yaptığı bu “gaf’’ Bush’un öfkesini üzerine çekmişti. Nitekim bu açıklamadan bir kaç ay sonra Lindsey yerinden oldu. Ancak aradan dört yıl geçtikten sonra Irak işgalinin maliyetine ilişkin Kongre’nin açıklaması, işgalin maliyetinin 500 milyar dolar ile daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Nobel Ekonomi Ödüllü Joseph Stiglitz yönetiminde yapılan bir araştırmada gerçek maliyetin çok daha yüksek olduğuna işaret ediliyor. Kolombiya Üniversitesi’nden Joseph Stiglitz ve Harvard’dan Linda Bilmes’in araştırmasına göre Irak işgalinin maliyeti 1 ve 2 trilyon dolar arasında bulunuyor.

Yayınlanan raporda, ‘’harcamaları azaltmamıza rağmen savaşın maliyetinin büyüklüğü bizi şaşırttı. Maliyetin 1 trilyon doların üzerinde olacağını doğrulayabiliriz’’ denildi. Raporu hazırlayanlar ABD’nin Irak’taki askeri sayısını da hesaba katarak 2010 yılına kadar işgalin maliyeti konusunda üç tahminde bulundu: En muhafazakar tahmine göre işgalin maliyeti 1 trilyon dolar, orta halli bir tahmine göre 1 trilyon 800 milyar civarında, en olumsuz tahmine göre ise 2 trilyonun üzerinde.

Irak işgalinin başladığı Mart 2003’ten beri Amerika parlementerleri askeri operasyonlar için 251 milyar dolarlık krediye onay verdi. Senato’nun bütçe üzerinde yaptığı hesaplara göre, Irak gelecek 10 yılda ABD’ye 230 milyar dolara daha mal olacak.

Yeniden inşa için milyarlarca dolar gerekiyor

Buna karşın Irak yetkili makamları sadece sağlık sorunlarının giderilmesi için acilen 10 milyar dolara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Bununla birlikte petrol rafinerilerinin yeniden inşaası ve tam kapasite çalışmasına 15 milyar dolar ve elektrik sorunun giderilmesi için en az 5 milyar dolar gerekli olduğunu kaydediyor. Irak’ın diğer temel sorunları da buna eklendiğinde daha milyarlarca doların yeniden inşaaya ayrılması gerektiği gün gibi ortada.

 

Independent’tan Afganistan uyarısı

 

İngiliz Independent gazetesi, başyazısında “Afganistan’ı hatırlıyor musunuz?” diye sorarak, batının vaatlerini yerine getirmediğini savundu. Gazete bunu skandal olarak niteledi ve Afganistan’a bir kez daha sırt çevrilmemesi gerektiğini yazdı. ABD’nin 11 Eylül saldırıları nedeniyle gerçekleştirdiği operasyonun üzerinden 4 yıl geçmesine rağmen, Afganistan huzura kavuşamıyor. Şiddet döngüsünün kırılamadığı, hukuksuzluğun kol gezdiği ülkede hala büyük bir kaos yaşanıyor. İngiliz Independent gazetesinin “Afganistan’ı hatırlıyor musunuz” manşetiyle çıkan başyazısında yer alan ifadeler de, gelinen noktayı anlatıyor. Geçen yıl 1500’den fazla kişinin saldırı ve çatışmalarda hayatını kaybettiği belirtilen yazıda, Taliban militanlarınının düzenlediği saldırılar ve cinayet oranlarındaki artışa dikkat çekiliyor.

‘Dev sorunlar çözüm bekliyor’


Hükümetin sadece başkent Kabil’e hakim olduğunu belirten Independent, hukuk düzeninin çöktüğünü savunuyor. Batının verdiği sözleri tutmadığını hatırlatan Independent, bunu bir skandal olarak nitelendiriyor ve dev sorunların çözüm beklediği belirtiyor. Yazıda, “Batı, Afgan halkına karşı ahlaki bir yükümlülük altında. Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai’nin uyarılarını dikkate almalıyız: ‘Eğer afganistan çökerse, ülke uluslararası terörizm için elverişli bir bölge haline gelebilir’. Afganistan’ın bir kez daha tükenmesine izin vermemek bizim çıkarımızadır” önerisine yer veriliyor.

 
Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner10

banner12