ABD'de 'insansız ölüm makineleri' tartışılıyor

Yüzlerce sivilin ölümünden sorumlu tutulan insansız uçak saldırılarının hukuki boyutu yeni bir tartışma başlattı

ABD'de 'insansız ölüm makineleri' tartışılıyor


Dünya Bülteni/Haber Merkezi

ABD’nin Afganistan ve Pakistan operasyonlarında kullandığı insansız hava araçları, yeni tartışma doğurdu. Zira bu araçlarla şüphe duyulan kişi ve yerlere karşı hiçbir uyarı yapılmadan saldırı düzenleniyor.

New American Foundation isimli bir Amerikan kuruluşunun, “The Year of the Drone” ismiyle yayınladığı bir rapor, insansız hava araçlarının ortaya koyduğu vahşeti bir kez daha ortaya koyarken, yeni bir tartışmayı da alevlendirdi.

Haber ajansları ve hükümet açıklamaları gibi güvenilir kaynaklardan elde ettiği bilgileri derleyen rapora göre, Amerikan silahlı kuvvetleri, 2004 yılından bu yana sadece kuzey Pakistan’da, insansız hava araçlarıyla 122 saldırı düzenledi ve bunlardan 26’sı bu yıl içinde gerçekleşti.

Rapora göre Bush döneminde 45, Obama’nın şu ana kadarki kısa Başkanlık döneminde ise 50’den fazla saldırı düzenlenmiş. Rakamlar 2004 yılından günümüde sivil kayıpların yüzde 32 oranında artığını gösteriyor.

afganistan-drone.jpg

DW'nin rapordan aktardığı bilgide, bu saldırılarda verilen ölüm istatistikleri çelişkili olsa da saldırılarda 900 ila 1281 kişinin hayatını kaybettiği, üstelik üçte birinin sivil olduğunun kesinleştiği de ortaya çıktı. Sivil kayıpların, resmi belgelere yansıyandan çok daha fazla olduğu ise Afgan ve Pakistanlı kaynaklar tarafından ifade ediliyor.

Göreve gelir gelmez önceliği Afganistan'a veren ABD Başkanı Obama'nın, insansız hava araçlarıyla düzenlenen operasyonları durdurmaması, en fazla Pakistan'da tepki çekiyor.

Gazeteci Hamid Mir, saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının resmi verilerden daha yüksek olduğunu belirterek, “Bu savaş yöntemi, daha fazla terör ve nefrete yol açıyor. Sadece Pakistan ordusuna karşı değil, aynı zamanda ABD’ye karşı da" şeklinde konuşuyor.

afganistan.jpg

“BM ANLAŞMASINA AYKIRI”

Pakistan’da yayımlanan Geo News Islamabad adlı gazetenin genel yayın yönetmeni Hamid Mir, “drone” adı verilen insansız hava araçlarıyla yapılan bu saldırılarla, uluslararası savaş hukukunun, Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın ihlal edildiğini savunuyor. İnsansız hava araçlarıyla düzenlenen operasyonların yasal dayanağı olmadığını söyleyen Mir, “Hiç kimse, ‘teröre karşı savaş’ adına, uluslararası hukuk kurallarını ihlal edemez” diyor.

ABD yönetiminden bu saldırıların yasal gerekçesini yazılı olarak talep edenler ise şimdiye dek net bir yanıt alamadı. Ancak Washington’ın, insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırıları hangi hukuki gerekçelerle temellendirdiğini açıklaması gerekecek. Zira bir avukat, bu konuda ilk kez Adalet Bakanlığı’na şikâyette bulunarak konunun aydınlığa kavuşturulmasını istedi.

“HUKUK DIŞI”

Amerikalı hukuk profesörü Mary O’Connell da, insansız uçak saldırılarının hukuksuz olduğunu savunan isimlerden biri.

“Bu tür olağandışı operasyonlarda, yani birilerinin, hiçbir uyarı yapılmadan öldürüldüğü operasyonlarda, hukukun dışına çıkılıyor. Zorunlu bir hal olmamasına rağmen, sırf El Kaide üyesi oldukları ya da bizlerin savaşçı olarak gördüğü kategoride oldukları için hedef alınıyorlar" ifadesini kullanan O’Connell, “CIA’nin Dronelar’ının istenilen hedefi öldürdüğü pek nadirdir. 2009 Aralık ayına kadar 20 kişiye karşılık 750-1000 arasında ‘istenmeyen’ ölüm gerçekleştirdiler" dedi.

pakistan-lahore.jpg

"MEŞRU MÜDAFAA"

Konunun Amerikan kamuoyunda gündeme gelmesinin ardından Obama yönetimi de hukuk danışmanı Harold Koh’un yaptığı açıklamayla geçen hafta tartışmaya katıldı. Yale Üniversitesi’nin eski hukuk profesörlerinden olan Koh, bugün tartışılan operasyonları yorumlarken, "meşru müdafaa" hakkından bahsetti, “ABD, 11 Eylül 2001’deki korkunç saldırıların ardından kendini El Kaide ve Taliban güçleri ile silahlı çatışma içinde buldu. Askeri açıdan meşru müdafaa hakkı, uluslararası hukuk kuralları dâhilindedir” görüşünü savundu.

İnsansız uçak saldırıları aleyhine dava açan Amerikan Sivil Özgürlükler Sendikası avukatlarından Jonathan Manes ise, Koh'un açıklamalarını bir çok soruya cevap vermediğine dikkat çekti.

"Hükümet militanlarla siviller arasında saldırılar sırasında nasıl bir ayrım yapıldığını belirtmiyor" diyen Manes, insansız uçakların nerelerde saldırı yapabileceği ile ilgili hiçbir kural olmadığını da hatırlattı.

Güncelleme Tarihi: 06 Nisan 2010, 19:25
YORUM EKLE

banner33

banner37