banner27

AB'den 'limanları açın' baskısı

AB Komisyonu, Türkiye İlerleme Raporu'nu yayımladı. Bakan Gül "daha fazla demokrasi" sözü verdi.

AB'den 'limanları açın' baskısı

AB Komisyonu, Türkiye İlerleme Raporu'nu açıkladı. Rapor yayımlanmadan hemen önce bir değerlendirme yapan AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, Türkiye'nin aralık ayının ortasına kadar deniz ve hava limanlarını Kıbrıs Rum kesimine açmasını istedi.

Barroso, Kıbrıs sorunu sürse de Türkiye-AB müzakerelerinin dondurulmayacağını, 'diplomatik çabalara bir şans vermek istediklerini' belirtti.
 
Bu çerçevede AB Komisyonu, Kıbrıs sorunu konusunda bir tavsiye kararı almadı. Komisyon, 'Türkiye yükümlülüklerini yerine getirmediği' takdirde, aralık ayında yapılacak liderler zirvesinde tavsiye kararı alacak.
 
Fransa'dan tepki çekecek öneri

İlerleme Raporu'nun AB Komisyonu'nda görüşüldüğü sırada Fransa, Türkiye'nin üyeliğinin tüm ülkelerde referanduma sunulmasını teklif etti ancak bu teklif reddedildi ve raporda yer almadı.

Gül'den 'daha fazla demokrasi' sözü
 
Raporun yayımlanmasının hemen ardından İtalya'nın başkeni Roma'da bulunan Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'den bir açıklama geldi.
 
Gül, Türkiye'nin AB üyeliği için tüm kriterleri yerine getirmeye kararlı olduğunu belirtti ve 'daha fazla demokrasi' sözü verdi.
 
Dışişleri Bakanı, AB ile yürütülen katılım müzakerelerinin engellerle 'doldurulacağını' ama buna rağmen başarılı olacaklarını kaydetti. Gül, Kıbrıs'ta çözüm için herkesin ileriye doğru adım atması gerektiğini belirtti.
 
İLERLEME RAPORU
 
İlerleme Raporu’nda, Türkiye'nin siyasi ve ekonomik alanda AB üyelik kriterlerini ne ölçüde karşıladığı genel olarak değerlendirilirken, tüm fasıllar itibariyle AB müktesebatına uyum çalışmaları ve bu yolda son bir yılda kaydedilen önemli gelişmeler ele alınıyor.
 
Kıbrıs:
Raporda, Türkiye'nin imzaladığı Ek Protokol uyarınca Kıbrıs Rum kesimi dahil 10 yeni AB üyesi için ulaşım üzerindeki kısıtlamalar dahil, malların serbest dolaşımını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilerek, "AB bunu yakından izlemeyi sürdürecek ve 2006 yılı içinde tam uygulama yapılıp yapılmadığını değerlendirecek" ifadesine yer verildi.
 
Aksi takdirde müzakere sürecinin ilerlemesinin etkileneceğinin altı çiziliyor ve aralık zirvesi öncesi AB Komisyonu'nun tavsiyede bulunacağı kaydediliyor.
 
Türkiye'nin pek çok fırsatta Kıbrıs'ta BM önderliğinde kapsamlı bir çözüme bağlı kaldığını ifade ettiği hatırlatılan raporda, teknik komitelerin oluşturulması konusunda da Türkiye'nin Ada'daki her iki topluma desteğini yinelediği ifade edildi.
 
Buna karşın AB'li yetkililerin, 'KKTC'nin durumunun limanların açılması konusuyla irtibatlandırılmaması' gerektiğini söyledikleri belirtilen raporda, Ek Protokolün uygulanmasının Türkiye'nin yasal yükümlülüğü olduğu ileri sürüldü.
 
AB Komisyonu İlerleme Raporu'nda Türkiye'nin Kıbrıs için 'Eylem Planından' da bahsedildi. Raporda, Türkiye'nin Kıbrıs Rum kesiminin OECD gibi uluslararası örgütlere katılımını veto etmeyi sürdürdüğü de dile getirildi.

Sivil-asker ilişkileri:
Sivil-asker ilişkileri kapsamında Türkiye'nin AB standartlarını yakalama yolunda bazı ilerlemeler sağladığı, sivillerin askeri mahkemelerde yargılanmasının önüne geçildiği belirtilen raporda, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin siyaseti önemli oranda etkilemeyi sürdürdüğü vurgulandı.
 
Raporda bazı üst düzey askerlerin Kıbrıs, laiklik, Kürt sorunu ve Şemdinli olaylarıyla ilgili yaptıkları açıklamalara da yer verildi.
 
301'inci madde:
Yargı alanında Türkiye'nin yaptığı düzenlemelere ve yargı mensuplarının eğitilmesine rağmen, özellikle Türk Ceza Kanunu'nun 301'inci maddesinin şiddet içermeyen fikirlerin ifadesini kısıtlamaya yönelik kullanılmasından şikayet edilen raporda, Şemdinli olayları örnek gösterilerek, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun işleyişinin şüphe uyandırdığı ifade edildi.
 
Raporda, gazeteci Hrant Dink'e verilen cezanın Yargıtayca onaylandığına dikkat çekildi. Raporda, 301'inci maddenin AB standartlarının yakalanması açısından değiştirilmesine ihtiyaç duyulduğu ve yeni yürürlüğe giren Terörle Mücadele Yasası'nın ifade özgürlüğü açısından endişe yarattığı belirtildi. 
 
Yolsuzluk:
İlerleme Raporu'nda yolsuzlukla mücadelede Türkiye'nin son bir yılda özellikle kamu yönetiminde şeffaflık açısından sınırlı ilerleme sağladığından bahsedilirken, "buna karşın yolsuzluk yaygınken yolsuzlukla mücadele kurumları ve politikaları zayıf kalıyor" denildi.
 
9'uncu Reform Paketi:
Türkiye'de reform sürecinin yavaşladığından bahsedilen ve hala çalışmaları süren 9'uncu reform paketinin bu rapor dönemine yetiştirilemediği anlatılan İlerleme Raporu'nda, Ombudsmanlık müessesesinin getirilmesinden övgüyle söz edildi.
 
Azınlıklar:
''Türkiye'nin azınlık haklarına yaklaşımı değişmedi" denilen raporda, Türk yetkililere göre, 1923 tarihli Lozan Anlaşması uyarınca Türkiye'deki azınlıkların Yahudiler, Ermeniler ve Rumlar gibi gayrimüslimlerden oluştuğu, ancak uluslararası ve Avrupa standartlarına göre Türkiye'de 'azınlık' olarak tanımlanabilecek başka toplumların da bulunduğu görüşü savunuldu.
 
İnsan hakları ve azınlıkların korunması kapsamında Türkiye aleyhinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde (AİHM) açılan davalara yer verilen raporda, son bir yılda insan haklarıyla ilgili bazı uluslararası sözleşmelerin kabul edildiğine dikkat çekildi ve özellikle insan hakları kurumsal alt yapısının geliştirilmesi istendi.
 
İşkence ve kötü muamele:
Raporda, işkence ve kötü muameleyle ilgili davaların azalmaya devam ettiği kaydedildi ve adli tıp muayenesinin kalite ve gizlilik açısından güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
 
Yerel dil ve lehçelerde yayın:
İlerleme Raporu'nda, yerel dil ve lehçelerde yayın konusunda bazı ilerlemelerin sağlandığı da ifade edildi.
 
Dini özgürlükler:
Heybeliada Ruhban Okulu'nun hala kapalı tutulmasından, dini azınlık vakıflarının mal edinme haklarıyla din adamı yetiştirmelerinin kısıtlandığından bahsedilen raporda, misyonerlik faaliyetlerine Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan vaazlarda ve yayınlarda "düşmanca yaklaşıldığı" iddia edildi.
 
Aleviler:
Cemevlerinin açılmasında sorunlarla karşılaşıldığı ve ibadet yeri olarak görülmeyen cemevlerinin kamu fonlarından yararlanamadığı belirtildi. Okullardaki zorunlu dini eğitimin Alevi çocuklarını bilgilendirici unsurları içermediği kaydedilen raporda, önümüzdeki yıldan itibaren bu boşluğu doldurmak için hazırlıklar yapıldığı dile getirildi.
 
Kadın hakları:
Raporda aile içi şiddet, namus cinayetleri, kız çocuklarının okula gönderilmemesi, siyasette kadınların yeterince temsil edilmemesi gibi kadın-erkek eşitliğini ilgilendiren konulara da değinilirken, genel olarak Türkiye'de kadın haklarıyla ilgili bilinçlenmenin arttığına dikkat çekildi.
 
Sendikal haklar:
İlerleme Raporunda, sendikal haklarla ilgili Türkiye'nin son bir yılda hiçbir ilerleme kaydetmediği savunuldu.
 
Doğu ve Güneydoğu'daki durum:
Raporda, kültürel haklar kapsamında Türkiye'nin iki yerel kanalla bir radyoya Kürtçe yayın izni verdiği anımsatıldı, ancak zaman kısıtlaması uygulaması eleştirildi. Raporda, Türkiye'de ana dili Türkçe olmayan çocukların okullarda ana dillerini öğrenemedikleri kaydedildi.
 
İlerleme Raporu'nda terörizmden zarar görenlere tazminat ödendiği hatırlatılarak, ''AB terör örgütü listesinde bulunan PKK'nın kasım 2005 ve haziran 2006 tarihleri arasında 774 saldırıda bulunduğu ve bunların sonucunda 44 asker, 5 polis ve 13 sivilin hayatını kaybettiği'' ifade edildi.
 
Şemdinli olayları:
Raporda, iddiaları araştırmak üzere oluşturulan TBMM komisyonunun raporunu henüz yayımlamadığı belirtildi.
 
Romanlar:
Raporda, Romanlara da yer verilirken, Bilgi Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırmaya dayanılarak Türkiye'de 2 milyon Roman nüfusunun bulunduğu kaydedildi.
 
İt dalaşı:
İlerleme Raporu'nda Ege Denizi'nde meydana gelen ve Yunan pilotun ölmesiyle sonuçlanan 'it dalaşı' da anımsatılarak bu tür olayların önlenmesi için iki ülke arasında doğrudan hat kurulması dahil alınan önlemlere yer verildi.

Öcalan için 'Mr.' kısaltması yok
 
AB Komisyonu raporunda, fasıllar itibariyle yapılan değerlendirmede ise Türkiye'nin limanlarını Rum kesimi gemilerine açmamasına, malların serbest dolaşımı, ulaşım politikası, gümrük birliği ve dış ilişkiler fasıllarında değinildi.
 
Raporda, tartışmalara neden olduğu için Abdullah Öcalan'ın isminin önüne 'Bay' anlamına gelen 'Mr.' kısaltması konulmadı.
 
STRATEJİ BELGESİ:

AB Komisyonu'nun İlerleme Raporu’yla birlikte açıklayacağı yaklaşık 20 sayfalık Strateji Belgesi ise Türkiye-AB ilişkilerine yön veriyor. 
 
AB Komisyonu, limanların bu yıl açılmaması halinde Türkiye ile müzakere sürecinin olumsuz etkileneceği uyarısında bulundu. Toplam 13 maddeden oluşan belgenin 'Sonuç ve Öneriler' bölümünde en fazla Türkiye'ye yer verildi.
 
Belgede, ''Türkiye, Kopenhag siyasi kriterlerini başarıyla karşılamayı ve siyasi reformlara devam etmeyi sürdürüyor. Buna karşın (reformların) hızı geçen yıl yavaşladı. Özellikle ifade özgürlüğü alanında önemli çabaların ortaya konulması gerekiyor'' denildi.
 
Müslüman olmayan dini toplulukların haklarının, kadın haklarının, sendikal hakların ve ordu üzerindeki sivil kontrolün güçlendirilmesi istenilen belgede, Türkiye'nin işleyen piyasa ekonomisine sahip olduğu tekrarlandı.
 
Belgede, ''iyi komşuluk ilişkilerine sahip olmak, Türkiye açısından hayati önemini sürdürüyor'' denildi.
 
AB'nin 21 eylül 2005 tarihli karşı deklarasyonuna da atıf yapılan belgede, ''AB Türkiye'nin, Ankara Anlaşması'nı genişleten Ek Protokolü, ayrım yapmadan ve eksiksiz uygulayarak, malların serbest dolaşımı üzerindeki tüm engelleri, bütün nakliye araçlarını da kapsayacak şekilde kaldırmasını bekliyor. Bu yükümlülüğün eksik yerine getirilmesi, tüm müzakere sürecinin ilerlemesini (olumsuz) etkileyecektir.''
 
Türkiye'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde AB Komisyonu'nun aralık ayındaki AB devlet ve hükümet başkanları zirvesi öncesinde gereken tavsiyelerde bulunacağı kaydedilen belgede, Türkiye'nin AB üyesi ülkelerle ikili ilişkilerini normalleştirmek için somut adımlar atmasının önemine dikkat çekildi.

Gül: AB kriterlerini yerine getireceğiz

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik kriterlerini yerine getirmeye kararlı olduğunu söyledi. Başbakan Erdoğan ise, ilerleme raporunu kastederek “Askıya alma, işin kopması, trenin istasyonda durması mümkün değil” dedi.

AB Komisyonu’nun açıkladığı İlerleme Raporu’nu, Roma’daki İtalya-Türkiye Forumu’nda değerlendiren Gül, “Türkiye, AB kriterlerini uygulamak zorunda. Bunun farkındayız” dedi.

Türkiye’nin üyelik için gerekli tüm kriterleri yerine getireceğini belirten Dışişleri Bakanı Gül, müzakerelerin engellerle dolu olacağını ancak başarıyla sonuçlanacağına inandığını vurguladı.

Türkiye’nin gittikçe daha demokratik bir ülke olacağını söyleyen Gül, bunun Türk halkının yararına olacağını da hatırlattı.

Başbakan Tayyip Erdoğan da, İlerleme Raporu açıklanmadan kısa bir süre önce yaptığı konuşmasında, “Askıya alma, işin kopması, trenin istasyonda durması mümkün değil” dedi.

Müzakerelerin yavaşlayabileceğini, bu durumda duygusal davranılmayacağını belirten Başbakan, “Her şeyi kesip atmak gibi basit bir devlet anlayışı içinde olamayız” ifadesini kullandı.


Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner26

banner25