banner15

Asya'da Yeni Bir Kutup mu Doğuyor?

Çok kutuplu bir sistemi savunan ve ABD'nin olası hakimiyetine karşı olan Çin ve Hindistan stratejik ortaklık için anlaştı. İki büyük Asya ülkesi, diplomatik, ekonomik, küresel sorunlar ve tehditlere ilişkin ortak yaklaşımları içeren bir anlaşmaya imza att

Asya'da Yeni Bir Kutup mu Doğuyor?

Çin ve Hindistan'ın, aralarında stratejik ortaklık kurma konusunda anlaştıkları bildirildi. Çin Başbakanı Jiabao ve Hindistan Başbakanı Singh'ın Yeni Delhi'de yaptıkları görüşmede, iki büyük Asya ülkesi arasında barış ve refah için stratejik ortaklık kurulmasını öngören bir anlaşmanın imzalandığı açıklandı. Yayımlanan açıklamayla duyurulan, iki ülke arasında stratejik ortaklık kurulmasını öngören anlaşma, Yeni Delhi'de bulunan Çin Başbakanı Wen Jiabao ve Hindistan Başbakanı Manmohan Singh tarafından imzalandı. Wen ile Singh arasındaki yoğun görüşmelerin ardından tarafların, ikili ilişkilerin geliştirilmesine ilişkin taahhütlerini ilan ettikleri ve Çin ile Hindistan'ın ilişkilerinin küresel ve stratejik bir özellik oluşturduğunu belirttikleri kaydedildi. Açıklamada, iki ülke liderlerinin, barış ve refah için Hindistan-Çin stratejik ve işbirliği ortaklığının kurulması konusunda anlaştığı kaydedildi. Hindistan Başbakanı Singh, yaptığı açıklamada, anlaşmanın iki ülke arasında diplomatik ve ekonomik ilişkileri geliştireceğini, iki ülkeye küresel sorunlara ve tehditlere ortak yaklaşımlarında katkı sağlayacağını bildirdi. Çin Başbakanı Jiabao'nun önceki gün başlayan Hindistan ziyaretinin, dünyanın en hızlı gelişen ve en büyük nüfusa sahip iki ülkesi arasında yeni döneme ilişkin açılımların işaretlerini verdiği yorumları yapılıyor. Sınır anlaşmazlığı, 1962 yılında iki ülkeyi savaşa sokmuştu. Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, tarafların sınır anlaşmazlığını çözmeyi hedefleyen bir anlaşmayı da imzaladıklarını açıkladı.      
 
"İki ülke dünya düzenini yeniden şekillendirebilir"    
 
Çin Başbakanı Wen, sabah erken saatlerdeki karşılama töreninden sonra yaptığı konuşmada, gezisinin önemli olduğunu belirterek, ''Ülkelerimiz arasında dostça işbirliği ilişkilerinin geliştirilmesi için çalışıyoruz. Ülkelerimiz arasında dostluk köprüsü kurmak istiyoruz'' dedi. Singh de konuşmasında, ''Hindistan ile Çin'in birlikte dünya düzenini yeniden şekillendirebileceğini'' kaydetti. İki ülke arasında onlarca yıldır var olan sınır anlaşmazlığının çözümünü öngören 11 maddeli yol haritasının, dün Hindistan Ulusal Güvenlik Danışmanı M.K Narayanan ve Çin heyetinin başkanı Dışişleri Bakan Yardımcısı Dai Bingguo tarafından sonuçlandırıldığı bildirildi. Çin ile Hindistan'ın 4 bin kilometre olan dağlık sınırının bir bölümü hala ayrılmadı ve iki ülke sınır anlaşmazlığı yüzünden 1962 yılında savaştı. Yol haritasında iki ülkenin, tarihi unsurları, coğrafi özellikleri, bölgede yaşayanları, güvenliği ve sınır belirlendiği sırada bölgenin kontrolünün Çin'de mi, Hindistan'da mı olduğunu dikkate alacağı belirtiliyor. 
    
Her alanda işbirliğine gidildi
    
Yayımlanan açıklamada, stratejik ortaklığa ilişkin fazla ayrıntı bulunmazken, bunun, ikisi dünya nüfusunun üçte birini oluşturan komşu ülkeler olan Çin ile Hindistan'ın ilişkilerinde on yıllardır var olan karşılıklı güvensizlik ve şüpheden uzaklaşılan önemli bir değişikliğin işareti olduğu vurgulanıyor. Wen ile Singh'in imzaladığı, işbirliğine ilişkin bir dizi anlaşmanın, sivil havacılık, maliye, eğitim, bilim, teknoloji, turizm ve kültürel değişim gibi alanları kapsadığı belirtildi. Öte yandan Wen ile Singh'in, iki ülkenin serbest ticaret bölgesi oluşturma planlarını da ele aldığı ve liderlerin bu konuyu araştırmak üzere uzmanlar heyeti kurulması konusunda anlaştığı kaydediliyor. Toplam nüfusları 2 milyarı bulan iki ülkenin, bu planı uygulaması durumunda, dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesine sahip olacağı belirtiliyor. 
 
Bilgisayar yazılımında anlaşma   
   
Çin, Hindistan'a bilgisiyar alanında güçlerini birleştirmeleri çağrısı yaptı. Çin Başbakanı, Hindistan'ın bilişim teknolojisinde önde gelen bölgelerinden Bangalor'u da ziyaret etti ve burada yaptığı açıklamada, ''Eğer Hindistan'ın bilgisayar yazılımındaki uzmanlığıyla Çin'in bilgisayar donanım malzemeleri üretiminde yeteneği birleşirse, iki ülke dünya bilişim teknolojileri sektörüne önderlik edebililir" dedi. Çin Başbakanı'nın ziyareti, ekonomik işbirliğinin siyasi bağların güçlendirilmesinde itici güç olduğu düşünülen bir ortamda, dünyanın en hızlı büyüyen iki ülkesi arasındaki rekabet ve işbirliğini simgeliyor. Rusya ile Çin arasında yürütülen stratejik ortaklıktan sonra Çin ile Hindistan arasındaki bu gelişme, Asya'da yeni bir gücün oluştuğunaişaret ediyor. Bu üç güç, ABD'nin tek kutuplu dünya sistemi projesine karşı çok kutuplu dünya çağrıları yapıyor.    
   
ABD gelişmelerden hoşnut değil 
 
ABD'nin Çin ve Hindistan arasındaki gelişmelerden hoşnut olmadığı belirtiliyor. Ekonomi ve Politika Vakfı Güney Asya uzmanı Christian Wagner, ABD’nın şimdiye kadar bunu başaramadığını belirterek "Hindistan ve Çin’de aralarındaki ilişkileri geçtiğimiz yıllarda düzelttiler. İki ülkenin de uluslararası sistemde ortaklıkları var. İki ülke de çok kutuplu bir sistemi savunuyor ve ABD’nin olası hakimiyetine karşı" dedi. Pakistan’ın Lahore bölgesinden Siyaset Bilimci Hasan Askari ise ABD’nin Asya politikasının anahtarının Çin ve Hindistan arasındaki ilişkilere dayandığını belirtti. Çin’in uzun vadede ABD’ye rakip olacağı ve ABD ile Çin arasında bir çatışma çıkabileceği fikrinin ortaya yayıldığına dikkat çeken Askari’nin bu konudaki öngörüsü ise şöyle: “Bunu düşündüğümüzde, Hindistan ve Pakistan, dolayısıyla Güney Asya, Çin için önem kazanıyor. Çin ve Hindistan’ın ilişkileri iyi olursa, Hindistan bu ilişkisini korumak isteyeceği için ABD, Hindistan’ı Çin’e karşı yapılandıramaz. Çin için Pakistan ile iyi ilişkiler kurmak ise Ortadoğu’ya açılan bir geçit olması açısından önem taşıyor. Bu açıdan Güney Asya politikası ve Hindistan ve Pakistan arasındaki bir çatışmanın yokluğu Çin dış politikasına böyle hizmet ediyor.î Bu görüşlere katılan Daily Times gazetesinin editörü gazeteci Nayam Sethi de “1996 yılında, dönemin Çin Devlet Başkanı, Pakistan’a gelmişti ve Pakistan halkına Çin gibi Hindistan’la sınır anlaşmazlıklarını çözüp ileriye bakmaları gerektiği ipucunu vermişti. Pakistan, Çin’in nasihatini dinledi ve Hindistan’a açıldı ve her konuda ilerlemeye ket vuran Keşmir sorununu artık merkezdeki konu haline getirmediî diye konuşuyor.  

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48