banner15

Bolivya'nın Yeni Liderinden Seçim Sözü

49 yaşındaki avukat Eduardo Rodriguez Veltze bu sabaha karşı yemin ederek Bolivya'nın 60. başbakanı oldu. Rodriguez, en kısa zamanda seçime gidileceğini söyledi. Neoliberal reformist Veltze'nin başkan olması, ülkede yeni bir geçiş surecinin öngörüldüğünü

Bolivya'nın Yeni Liderinden Seçim Sözü

Bolivya'da cumhurbaşkanının istifası ardından yemin ederek görevi devralan Yüksek Mahkeme Başkanı Eduardo Rodriguez Veltze, en kısa zamanda seçime gidileceğini söyledi. Rodriguez, erken genel seçimler için tarih vermedi, ancak anayasaya göre altı ay içinde seçime gitmek gerekiyor. Rodriguez ayrıca, cumhurbaşkanlığı seçiminin de bir an önce yapılacağını söyledi. Bolivya, haftalardır doğal gaz sektörünün yönetimine odaklanan ve reform talepleri ile düzenlenen protesto eylemlerine sahne oluyordu. Bolivya Kongresi, gösteriler ardından istifa edeceğini açıklayan Cumhurbaşkanı Carlos Mesa'nın istifasını dün gece geç saatlerde kabul etti. Ancak şiddet olayları hemen dinmedi. Askerler Kongre'nin toplandığı Sucre yakınlarında bir maden sendikası liderini vurarak öldürdü. Bunun ardından şiddet olayları alevlendi. La Paz'da ise Mesa'nın istifası ardından kutlamalar vardı. Göstericiler hedeflerine ulaşmalarını dinamitler patlatarak kutladı. Dün gece polisle göstericiler arasında çıkan çatışmada bir işçinin ölmesi üç işçinin de yaralanmasının ardından başkan olacağı düşünülen Parlamento Başkanı Hormino Vaca Diez'in ABD elçiliğinden yardim istemesinin ardından Parlamento toplantısını ülkenin tarihsel başkenti Sucre'ye taşımaya çalışması, gerginlikleri artırmıştı. 

İstenmeyen görev 

Mesa'nın yerine geçecek ismi bulmak da kolay olmadı. Anayasa gereği Mesa'nın yerine geçmesi gereken Senato Başkanı Hormando Vaca Diez ülkenin yeni cumhurbaşkanı olmak istemediğini açıkladı. Muhaliflerin tepki duyduğu Diez'in, eski lider Carlos Mesa'nın yerini alması halinde, ülkede iç savaş çıkacağı uyarıları yapılmıştı. Diez'in reddi ardından, normalde parlamentonun alt kanadının başkanının cumhurbaşkanı olması gerekiyordu. Ancak o da ülkeyi yönetmek gibi bir isteğinin olmadığını açıkladı. Bunun üzerine cumhurbaşkanlığı, Yüksek Mahkeme başkanına verildi. Carlos Mesa, 19 ay önce, kendisinden önceki cumhurbaşkanının da benzer protestolar sonucu istifa etmesiyle göreve gelmişti. Mesa Mart ayında protesto gösterileri sırasında da istifasını sunmuş, ancak istifası Kongre tarafından reddedilmişti. Sol kanadın ağırlıkta olduğu, Bolivya yerlilerini temsil eden kanat, Latin Amerika'nın en büyük ikinci rezervlerine sahip olan doğal gaz kaynaklarının millileştirilmesini istiyor. Ayrıca yerli halka daha fazla anayasal hak talep ediyorlar. Doğal gaz zengini bölgelerde ise, özerklik talepleri dile getiriliyor. Mesa bu talepleri karşılamak amacıyla, geçen ay doğal gaz ticareti yapan yabancı şirketlere vergileri artıracağını açıklamıştı. Ancak bu yasa eylemcilerce yeterli bulunmadı. 

Bolivya'da her an her şey değişebilir

1825'ten bugüne kadar 190 askeri darbe yasayan ülkede ordu için ayrı bir paragraf açmak gerekiyor. 2003'teki ayaklanma sırasında doğrudan taraf olan ordu bu kez gelişmeleri izlemekle yetiniyor, zaten 2005 ayaklanmasının daha az kanlı olmasının nedeni de ordunun gelişmeleri izlemekle yetinmesiyle açıklanabilir, ama yine de, sokakları dolduran muhalifler de parlamentodaki sağcı milletvekilleri de askeri bir darbenin olasılığından bahsediyor. Bolivya'da yeni bir askeri darbe demek tıpkı ABD'nin yeni Latin Amerika planında öngördüğü üzere, muhalif hareketleri daha da radikalleştirmekten başka bir anlam ifade etmeyecek. Parlamento'nun muhaliflerin gazın ulusallaştırılması beklentisine uyması halinde, çok uluslu şirketlere ödeyeceği tazminatla birlikte, Brezilya ve Arjantin'in müdahalesiyle karşılaşma olasılığı da var. Bilindiği gibi Fransız, Brezilya, İspanyol, İngiliz, Arjantin ve Kanada şirketlerinden oluşan ortak konsorsiyum içerisinde Brezilyalı Petrobas ve Arjantin şirketi Repsol'ün etkinliği daha fazla. Bolivya çözüm arıyor, 8 Haziran itibariyle ülkenin yüzde 70'i blokaj altında. Ülkeye girmek de ülke içinde gezmek de sorun. Parlamento toplantı yapmak yerine muhaliflerin sakinleşmesini bekliyor, kilisenin ve Papanın sükunet çağrısına kimsenin aldırış ettiği yok, alınacak herhangi bir karar Bolivya'da yeni bir başlangıca neden olacak. Devrim, karşı devrim ya da askeri darbe ya da geçici bir başkanda uzlaşmak, sonucu değiştirmeyecek. Bolivya'da her an her şey değişebilir.

Bolivya’da işgaller başladı


Bolivyalı işçi ve köylüler, hükümet ve onun arkasındaki yabancı sermaye gruplarına karşı mücadeleyi yeni bir aşamaya yükseltti. Önceki gün ülkenin doğusundaki yerliler, İngiliz BP ve İspanyol Repsol’a ait 7 petrol sahasını işgal etti. Ülkedeki 20 yabancı enerji tekelini temsil eden kuruluşun sözcüsü Ronald Fessy, Guarani yerlilerinin, Santa Cruz kentinin kuzeyindeki 7 petrol sahasını işgal ettiğini, bu sahalardan 4’ünün Repsol, 3’ünün BP tarafından işletildiğini söyledi. Yerliler ayrıca, Şili sınırındaki bir boru hattı istasyonunu ele geçirerek, Şili’nin Arica limanına ihracatı durdurdular. Bolivya’da halen 26 yabancı enerji tekeli faaliyet yürütüyor. Toplam 70 işletme lisansına sahip olan bu şirketler arasında BP, ExxonMobil, Total ve Petorbras da bulunmakta. Bolivya, 1500 milyar metreküp doğalgaz rezervi ile, bu alanda Güney Amerika’da Venezüella’nın ardından geliyor. Bolivya Kongresi, halkın baskısı altında, bu şirketlerin ödediği vergi oranını yüzde 18’den 32’ye çıkardı. Ancak emekçiler, enerji sektörünün tamamen millileştirilmesini ve yabancı petrol tekellerinin kovulmasını talep ediyor.




 
Morales’ten uyarı
 
Bu arada, Kongre üyeleri de, istifasını açıklayan Carlos Mesa’nın yerine kimi geçireceklerini tartışmaya başladılar. Devlet Başkanlığı için şanslı görülen Sosyalizme Doğru Hareket’in (MAS) lideri Evo Morales, Senato Başkanı Hormando Vaca Diez’in koltuğa oturtulması halinde “kan akacağını” söyledi. Morales, “Artık ülkeyi çoğunluğun yönetme zamanı geldi” diye konuştu. Diğer yandan, ABD Dışişleri Bakanlığı, Bolivya’daki vatandaşları için bir “uyarı” yayınladı. Uyarı ile, Bolivya’daki ABD Büyükelçiliği personelinden ‘acil görevi olmayanlar’ ve diplomat ailelerinin ülkelerine götürülmesinin de yolu açıldı.

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48