banner15

Bush Çin’den Daha Fazla Özgürlük İstedi

ABD Başkanı George Bush, Çin'in başkenti Pekin' de Cumhurbaşkanı Hu Cintao ile bir araya geldi. Görüşmenin gündemini ticaret, insan hakları, İran ve Kuzey Kore'nin nükleer programı oluşturdu. ABD başkanı Bush ayrıca, İran ve Suriye konularında Çi

Bush Çin’den Daha Fazla Özgürlük İstedi

Dünya Bülteni/Haber Merkezi

Çin ile ABD arasındaki ilişkilerde sıkıntılı günlerin yaşandığı bir sırada Pekin'i ziyaret eden Bush, Çinli liderlerle görüşmelere geçmeden önce eşiyle birlikte Pekin yönetimi tarafından resmen tanınan beş Protestan kilisesinden biri olan Gangvaşi Kilisesi'ni ziyaret etti. ABD Başkanı Bush, burada, ''Çin hükümetinin açıkça ibadet için toplanan Hıristiyanlardan korkmayacağını umuyorum. Sağlıklı bir toplum bütün inançlara açıktır'' diye konuştu.

Çin’in süper güç olma yolunda hızlı ilerleyişi ve bu ilerleyişin küresel etkileri uluslararası alanda endişe yaratıyor. ABD Başkanı George Bush’un Pekin gezisi öncesinde, Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Hu Jintao bu endişeleri yatıştırmaya yönelik mesajlar verdi. Asya Pasifik İşbirliği Forumu’nun zirvesinde konuşan Hu Jintao ise Çin’in ekonomik ve küresel bir güç olarak yükselişinin barışçı nitelik taşıdığını ve bu yükselişin hiç kimse için tehdit oluşturmadığını vurguladı.

Bush’un Pekin ziyareti öncesinde bir açıklama da Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan geldi. ABD ve Avrupa ülkelerinin Çin’deki insan hakları durumuyla ilgili eleştirilerini geri çeviren Çin Dışişleri Bakanlığı, Çin halkının, siyasi ve dinsel alanda demokrasi ve özgürlüklere tamamen ve yasalar güvencesinde sahip olduğunu  belirterek, “Çin Halk Cumhuriyeti insan hakları ile ilgili durumunu karşılıklı saygı ve birbirinin içişlerine karışmama ilkesi çerçevesinde tartışacaktır“ açıklamasında bulundu.

ABD Başkanı Bush iki gün önce yaptığı açıklamada Japonya ve Tayvan’ı bölgedeki özgür toplumlara örnek göstermiş, Çin’i ise din alanında vatandaşlarına daha fazla özgürlük tanımaya çağırmıştı.

Bush, Amerikan işletmelerinin Çin pazarlarında korsan bilgisayar programları ile müzik ve sinema eserleri satılmasıyla ilgili tepkilerini de dile getirdi.

Son aylarda ciddi tehdit oluşturan kuş gribi salgını ve önlemler de iki taraf arasında konuşulan önemli konular arasındaydı. 1970'lerde babasının diplomatlık görevinden dolayı bir süre Çin'de yaşayan Bush, bu ülkeye başkanlık döneminde üçüncü kez geldi.

Dış Ticaret Açığı

Amerikan yönetimi, Çin ile dış ticarette verdiği açıklardan da rahatsız. Çin ile ABD arasındaki ticarette, 2004 yılında 32 milyar dolar açık veren ABD, bu yılın sadece ilk 10 ayında 80.5 milyar dolara yakın açık verdi.
Ayrıca Amerikan tarafı, Çin parasının gerçek değerinin yaklaşık yüzde 40 altında bulunduğunu ve bunun ikili ticarette Çin'e büyük bir avantaj sağladığını savunuyor.

Bush, dünkü haftalık radyo konuşmasında, Çin'in telif hakları konusunda önlem alacağı, parasının değerini daha fazla piyasa koşullarına bırakacağı ve ticaretteki açığı azaltacağı yönünde taahhütte bulunarak iyi bir başlangıç yaptığını, ancak bunları tamamen hayata geçirmek için eylemlerde bulunması gerektiğini söylemişti.

Çin 70 Adet Boeing Alıyor

Çin'in ABD ile arasındaki ticari açığı kapatmak için 70 adet Boeing-737 uçağı alacağı açıklandı. Yeni Çin Haber Ajansı'nın Bush'a eşlik eden Amerikalı yetkililere dayanarak yayımladığı haberde, uçakların Çin havayolları için uçak  satın alan bir devlet şirketi tarafından alınacağı kaydedildi.

Boeing yetkilileri, Airbus ile rekabetlerinde anahtar ülke konumunda olan Çin'in toplam değeri 213 milyar doları geçen 2600'den fazla uçak satın almasını beklediklerini kaydettiler.

ABD’nin Çin Korkusu

ABD, hızla büyüyen Çin’in, Asya-Pasifik bölgesindeki uzun vadeli ekonomik ve güvenlik çıkarlarına zarar vermesinden endişeleniyor. Çin’in endişesi ise ABD’nin şüpheciliği ve uyguladığı baskılar nedeniyle kendi iç sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümüne yeterince odaklanamamak. Çin tarafının Bush’un ziyaretinden en önemli beklentisi, küresel güç olma çabalarına Amerikan yönetiminin destek vermesi.

Ekonomik alanda Çin’i para birimini manipüle etmek ve telif hakları ihlallerinin önüne geçmemekle suçlayan Çin ihracatındaki patlamanın işsizlik gibi sorunları körüklemesi Bush yönetimin iç siyasette de zora sokuyor. Amerikan Kongresi, konuyu Çin ziyaretinde gündeme getirmesi için Bush’a baskı uyguluyor ve Çin’in, Yuan’ın değerini düşürmemesi durumunda ticari yaptırımlar tehdidinde bulunuyor.

ABD-Çin Rekabeti

İki ülke arasında güvenlik alanında da sıkı bir rekabet yaşanıyor. Çin, Rusya ve dört Orta Asya cumhuriyetinden oluşan Şangay İşbirliği Teşkilatı’nda nüfuzunu giderek artırıyor. Teşkilatın temmuz ayındaki zirvesinde, Özbekistan ve Kırgızistan’daki askerlerini çekmesi için ABD’den takvim istemesi Washington’da büyük rahatsızlık yarattı.

Çin ayrıca Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan’ın da üye olduğu, ancak ABD’nin üye olarak çağırılmadığı Doğu Asya Zirvesi’nin kuruluşunu da desteklemişti. Amerikan yönetimi bu adımın, Çin’in gerçek niyetleriyle ilgili endişe uyandırdığı değerlendirmesinde bulunmuş, Amerikan Dışişleri Bakan Yardımcısı Robert Zoellick Çin’i Asya’da egemenliği ele geçirme gibi bir manevraya kalkışmaması için uyarmıştı.

Çin yönetimi ise ABD’nin dünyanın tek süper gücü olma statüsüne meydan okumadıklarını belirtiyor, ancak Çin’den uluslararası sistemin sorumluluk sahibi bir üyesi olması isteniyorsa o zaman daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve bölgedeki rolünü artırmasının da kabul edilmesi gerektiğini savunuyor.

Karşılıklı Ziyaretler Devam Edecek

İki ülke arasında yeni bir stratejik diyalog, bu yıl ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Robert Zoellick’in ziyareti sırasında başlatılmıştı. Bush’un gezisi öncesinde ekim ayında Pekin yine üst düzey Amerikalı yetkililerin akınına uğradı. Hazine Bakanı John Snow, Merkez Bankası Başkanı Alan Greenspan ve Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in ziyaretleri Çin’de memnuniyetle karşılandı.

Çin Cumhurbaşkanı Hu Cintao'nun gelecek yılın başlarında ABD'yi ziyaret edeceği bildirildi. Hu'nun Eylül ayında yapılması planlanan ABD ziyareti Katrina kasırgasından dolayı iptal edilmişti.

1970'lerde babasının diplomatlık görevinden dolayı bir süre Çin'de yaşayan Bush, bu ülkeye başkanlık döneminde üçüncü kez geldi. Daha önce Japonya ve Güney Kore'yi ziyaret eden Bush, yarın Asya gezisinin son durağı olan Moğolistan'a gidecek.

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48