Ekonomi büyüdükçe çevre kirleniyor

Meksika'daki petrol sızıntısından tüm çabalara rağmen günde ortalama 5 bin varil petrol hâlâ sızmaya devam ediyor.

Ekonomi büyüdükçe çevre kirleniyor

 

Dünyadaki ekonomik ve siyasi karmaşa devam ederken, ülkemizin gündemine birkaç gündür İsrail oturmuş durumda. Büyük bir sürpriz olmazsa, gelişen olayların ekonomiyi etkilemesi söz konusu değil. Ancak bu sıcak gelişmelerin arasında, Türk kamuoyuna pek yansımayan bir olay var ki, uzakta cereyan etmesine rağmen oldukça kaygı verici. 20 Nisan'da Meksika Körfezi'nde yaşanan petrol sızıntısı tam olarak önlenebilmiş değil. Dünya ekonomisini hissettirmeden etkileyebilecek etkisi küçük, kendi büyük bir çevre felaketi bu!
Her ne kadar şu anda kısmen durdurulduğu ilan edilse de gerçek olan şey, günde yaklaşık 20 bin varil petrolün denize karıştığı. Tüm çabalara rağmen günde ortalama 5 bin varil petrol hâlâ sızmaya devam ediyor. 6 bin kilometrekarelik bir alanı kaplayıp karaya doğru ilerleyen kirlilik, aslında bir kısır döngünün işareti. Global ekonomi güçlendikçe petrole olan talep artıyor. Petrol talebi arttıkça çevre kirleniyor. 
 
SIZINTI YENİDEN BAŞLAYABİLİR

Meksika Körfezi neredeyse Akdeniz'in yarısı kadar su kütlesine sahip! Dünyanın en zengin sualtı yaşamı burada. Manzara hiç de iç açıcı değil! Amerikan sahil güvenlik yetkilileri, suyla temas ettiğinde çabucak donan beton karışımını 1550 metre derinliğe pompalamanın kısmen başarı sağladığını söylese de bu ifadeler ciddi bir tedirginliğin işareti.
Dünyanın en verimli balıkçılık alanlarından biri olan Meksika Körfezi'nin bu bölümünde, yalnız balıklar değil, kabuklular, denizde yaşayan memeliler ve kuşlar da zarar görüyor. Tahminlere göre kirlenen bölgede balık rezervinin yüzde 8'i yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Yüzeydeki petrol, Katrina Kasırgası'nın vurduğu Louisiana sahillerine ulaşmak üzere. Petrolü toplayıp sahilleri temizlemek bugünkü teknolojiyle zor iş...
İkinci bir felaketin olası sonuçları ise büyük endişe kaynağı. Tahminlere göre sızıntının uzun vadeli etkileri olacak. Petrolün en azından balık yumurtalarını etkilemesi, balıklarda toksik birikinti yaratması kaçınılmaz. Bu durum insanlar dahil bölgedeki canlıların besin zincirini etkileyecek gibi görünüyor  
 
PETROL HİSSELERİ ETKİLENEBİLİR

Çevreyi bitiren felaket yerel etkileriyle yıkıma yol açmakla kalmayacak, küresel anlamda ekonomiyi de zorlayacak. BP hisseleri olayın başlangıcından bu yana büyük değer kaybetmiş durumda. Ödenecek bedel zamanla diğer petrol şirketlerini de etkileyebilir. Daha önemlisi, petrol fiyatlarının bu gelişmeden sonra daha istikrarsızlaşacağını söyleyenler de var.
BP için 3 ila 8 milyar dolar civarında bir kaybın söz konusu olabileceği konuşuluyor. 200 milyar dolar seviyesinde olan BP'nin piyasa değeri, olaydan hemen sonra gerilemiş durumda. Neyse ki toparlanma çabuk gerçekleşti. Açığa satışların son günlerde azalması, dibe vuruşun sona erdiğini gösteriyor. Yatırımcıların tedirginliği ise devam ediyor. Sızıntı tam olarak durdurulmuş olsa bile, ABD hükümetinin yaptırımları, hukuki sürecin getireceği sürprizler ve şirkete kesilecek muazzam ceza faturaları, BP hisselerini uzun süre etkileyebilir. Tazminat talepleri ise en korkulan şey. Tek teselli, BP gibi dev bir şirketin kaynak yapısı ve kârlılık rasyolarının oldukça güçlü olması. Genel kanaat, gerilimin uluslararası bir paniğe yol açmadan sonlanacağı yönünde.
 
TEHLİKE DEVAM EDECEK

Peki, sızıntı tam anlamıyla durdurulamazsa ne olacak? Meksika Körfezi, Karayip Denizi'ni de içine alan büyük denizlerden biri. Ünlü Golfstream akıntısı tam da sondaj kulelerinin altından başlıyor. Eğer sorun devam ederse, bu kez doğrudan ABD ordusu devreye girecek. Önlem için her türden yöntem bu aşamadan sonra serbest.
Gündeme oturan bir diğer konu ise deniz yüzeyine yayılan muazzam petrol tabakasının nasıl temizleneceği. Bazı kimyasallar ve ‘kieselgur' adı verilen absorban kayaçlarla denemeler yapılmış. Fakat bu kadar büyük petrol kalıntısını kısa sürede temizlemek mümkün değil. Dibe çöktürülmesi ise yıllar sürecek bir çevre felaketi demek.
ABD yönetimi şimdilik bölgedeki tüm petrol platformlarının sondaj çalışmalarını durdurmayı tercih ediyor. Bundan sonrası ise temizleme işinde gösterilecek başarılara bağlı. En korkulan gelişme ise tropik bölgedeki yüksek buharlaşma. Bu durum Meksika'yı da içine alan bir başka soruna yol açabilir.
1989'da Alaska'da yaşanan felaket ise hâlâ hatırlarda. ‘Exxon Valdez Çevre Faciası' olarak tarihe geçen bu olayın izleri, aradan 21 yıl geçmiş olmasına rağmen tamamen silinmiş değil. Alaska'nın soğuk sularına karışan milyonlarca varil ham petrol, Alaska'nın stratejik bir bölümünde neredeyse hayatı yok etmiş durumda. Bu kazada 4 bin 500 kilometrekarelik bir alanı kaplayan ham petrolün temizlenmesinin Exxon Şirketi'ne 2 milyar dolara mal olduğu söyleniyor. Şirket hâlâ tazminat davalarıyla uğraşıyor. Daha da önemlisi, Alaska bugün petrol kalıntılarının yarattığı reaktif kirlenmenin etkisi altında. Neyse ki Meksika Körfezi'ndeki petrol deşarjı bu denli yüksek değil. Anlaşılan o ki, petrol kirliliğinin ekonomiye arada bir bulaşıp sorun çıkarması, en son rezervler tükeninceye kadar sürüp gidecek.
 

Kaynak / Referans

Güncelleme Tarihi: 05 Haziran 2010, 10:49
banner53
YORUM EKLE

banner39