banner15

Genç Subaylar Atatürk döneminde de rahatsız olmuş

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ordu-siyaset hesaplaşması çıktığında Atatürk'e 'Genç subaylar rahatsız olacaktır' denildiği ortaya çıktı.

Genç Subaylar Atatürk döneminde de rahatsız olmuş

Dünya Bülteni / Haber Merkezi

23 mayıs 2003 tarihli Cumhuriyet gazetesinin manşetin yer alan  Genç Subaylar rahatsız haberi gündemi sarsmıştı. Genç subayların rahatsız olduğu tabiri 27 Mayıs Askeri darbesi ile siyasi literatürümüze girdiği sanılmaktaydı. Fakat cumhuriyetin ilk yıllarında da genç subayların rahatsız olduğu ortaya çıktı.

Cumhuriyetin ilanından sonra askerler arasında fikir ayrılıkları başlar. Mustafa Kemal’i Cumhurbaşkanı seçilmesi ile askerler arasındaki sürtüşmeler açığa çıkar. Yeni cumhurbaşkanını eleştirenler Kazım Karabekir’e bağlı genç subaylardır. Mustafa Kemal cumhurbaşkanı olmasına rağmen kendini koltukta güvende hissetmez.  1923 Aralığında çıkarılan kanunla, ordu ve siyaset arasındaki bağlantı koparılmaya çalışılır.
Ordunun askerlik dışında bir şeyle ilgilenmelerini önlemek için önce bu yolda rol oynayabilecek birisi aranır. Bu isim, ordudan 1944’te tasfiye edilinceye kadar siyasetle ilgilenmeyen ama siyasetin en önemli destekçisi Fevzi Çakmak’tan başkası değildir.  Fevzi Çakmak genelkurmay başkanlığına getirilerek ordu içerisindeki muhalif kanadın siyasetle olan bağı koparılır. Kazım Karabekir, Rafet Bele, Ali Fuat Paşa gibi bir çok üst düzey subay ordudan istifa ederek siyasete atılırlar.


Dagobert von Mikusch Gazi Mustafa Kemal adlı eserinde genç subaylar üzerinde Kazım Karabekir ve Ali Fuat gibi Kurtuluş Savaşındaki lider şahsiyetlerinin etkisini önlemek için siyaset ile asker arasına duvar çekildiğini iddia etmiştir. Bu subaylar askerlikten ayrılıp siyaseti tercih ettiklerinde ordu üzerindeki etkinliklerini yitirmişlerdir.
Eski Lazistan milletvekili Ziya Hurşit ve arkadaşları Mustafa Kemal’e suikast düzenleyecekleri gerekçesi ile tutuklanırlar. İstiklal Mahkemeleri İzmir’de suikastı planlayanların mahkemesine başlar ve emniyet güçlerine Ankara’da bulunan Kazım Karabekir, Ali Fuat Paşa, Cafer Tayyar gibi Terakkiperver cumhuriyet Fırkası’nın önde gelenlerinin tutuklanması kararı çıkartılır.


Kazım Karabekir ve arkadaşları  Mustafa kemal’i öldürmek için suikast düzenledikleri gerekçesi ile yargılanırlar. Yargılama sırasında Mustafa Kemal, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak’ı Çeşme’ye çağırır ve Fevzi Çakmak’a mahkeme Kazım Karabekir ve arkadaşlarının idamı  yönünde bir karar çıkarsa ordunun tavrının ne olacağını  sorar. Fevzi Çakmak’ın vermiş olduğu cevap manidardır. “Genç  subaylar rahatsız olacaktır”
Bu görüşmeden sonra istiklal Mahkemeleri on altı kişiye idam, bazı sanıklara sürgün cezası  verilir, Kazım Karabekir ve ordunun rahatsız olacağı birkaç  asker kökenli kişi de beraat eder. Fakat bu tarihten 1938’e kadar, ne Kazım Karabekir ne de diğerleri tarih sahnesinde görülmez.
 

Güncelleme Tarihi: 03 Şubat 2010, 13:21
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48