Haşimoğullarının İslam tarihindeki yeri ve önemi

Haşimi ailesi Bizans'la ticari antlaşma imzaladı, mali zorluklar ve kıtlık nedeniyle yaşanan toplu intiharların önüne geçildi

Haşimoğullarının İslam tarihindeki yeri ve önemi

 


Dünya Bülteni/Tarih Servisi

Adnâniler kavminden gelen Kureyş kabilesinin, önemli bir kolu da Haşimoğullarıydı.

Hz. Muhammed’in dedesinin babası olan Haşim(m.464), Mekke’de yaptığı önemli işler dolayısıyla zaman içinde kavminde saygınlık kazandı ve mühim bir şahsiyet oldu. Böylelikle Peygamber efendimizin de mensubu olduğu sülale zamanla onun adını aldı.

Haşim’in yapmış olduğu birçok hizmet olmasının yanı sıra içlerinden en önemlisi Bizans’la imzaladığı ticari antlaşmadır. Bu sayede sülalesi itifad geleneğini uygulamak zorunda kalmadı. Mekke’de o dönemde yaşanılan mali zorluklar ve kıtlık yılları nedeniyle bazı aileler ‘itifad’ adı verilen toplu intihar kararı alıyorlardı. Buna göre Mekke’de ekonomik durumu kötüye giden aile reisi, ev halkını bir çadıra toplardı. Ölmeyi zillet içinde yaşamaya tercih eden bu insanlar günlerce çadırlarında ölümü beklerdi ve ailece intihar ederdi.

Haşim zamanında Mahzumîler de itifat yapmayı istediler. Ancak feraset sahibi olan Haşim diğerleri gibi davranmayıp kıtlığı ve yarattığı sonuçları bertaraf edebilmek için çözüm yolları aradı. Bu dönemde Haşim’in Bizans ile yaptığı ticari antlaşma (ilaf ) sayesinde Mekke halkı açlıktan kurtuldu. Bizans’ın mallarını taşıma, satma vb. hususlarda yapılan antlaşma sayesinde Mekke’de ticaret canlandı, ihracat arttı. Böylece halk yeni geçim kapıları elde etti ve kıtlık kısa bir süre içinde ortadan kalktı.

ZEMZEM KUYUSU BULUNDU

Haşim’in oğlu Abdulmuttalib’in (ö.580) de Mekke’ye önemli hizmetleri oldu. Huzaa ve Cürhüm kabileleri arasındaki mücadeleyi kaybeden Cürhümler, Mekke’den ayrılırken zemzem kuyusunu içine iki altın geyik ve bazı değerli eşyalarını koyarak tamamen kapattılar. Bu dönemden sonra yaklaşık iki asırdır kayıp olan zemzem kuyusunu Abdulmuttalib buldu. İçindeki altın geyikleri çıkarttırarak Kâbe’nin kapısına işleme yaptırdı.

Zemzem kuyusunun bulunması hacıların su ihtiyacını karşılama görevini yürüten Haşimoğullarının hem işini kolaylaştırdı hem de Kureyş kabilesin saygınlığını arttırdı.

Abdulmuttalib’in, zemzem kuyusunu bulması, fil vakasındaki başarısı, dönemin Medine hükümdarı ile iyi ilişkiler içinde olması Kureyş kabilesinde daha çok güvenilirlik kazanmasını da sağladı.

Aynı zamanda Abdulmuttalib Kureyş’in saygı duyduğu bir kişi olarak Sîkaye ve Rîfade görevlerini de yürüttü.

Haşimoğuları Mekke’de sadece siyasi ve ticari başarılarıyla ön plana çıkmamıştır. Aynı zamanda içinde birçok şairin ve entelektüelin olması sebebiyle de Mekke’de tanınan bir sülale konumundadır.

Hz Muhammed’in Haşimoğulları gibi güçlü bir sülaleden geliyor olması, bu sülalenin Kureyş kabilesi içinde sahip olduğu önem ve saygınlık, Peygamberin Risâleti döneminde, Mekkeli müşriklere karşı Müslümanların yapmış olduğu direnişi destekleyen unsurlardan birisi olmuştur. Ailesindeki her kes Hz. Muhammed’in peygamberliğini kabul etmese de, kavmiyetçiliklerinden ötürü içlerinden Hz. Muhammed’i destekleyenler de oldu.

Özellikle amcası Ebu Talib’in Peygambere vermiş olduğu destek sayesinde müşrikler, yapmış oldukları zulüm ve işkenceye rağmen daha ileri gitme hususunda mecburi bir otokontrol oluşturmak zorunda kaldı. Böylelikle tebliğ doğal sürecine devam edebildi ve başka coğrafyalarda yaşayan insanlara da ulaşabildi.

Güncelleme Tarihi: 09 Mayıs 2010, 22:09
banner53
YORUM EKLE

banner39