banner15

Hatemi: İki devletli çözümü kabul edebiliriz

İngiliz basını dün bir saldırganın Ürdün'de İngiliz turistler üzerine tekbir getirerek ateş açması ile Irak ve Afganistan'daki şiddeti bir arada değerlendirme eğiliminde.

Hatemi: İki devletli çözümü kabul edebiliriz

Örneğin Daily Telegraph, üç ülkede İngilizlerin yaşamına mal olan olayları, "İngilizler için kara gün" manşetiyle veriyor.

Independent da ilk sayfasını ayırdığı haberde tüm bu olayları ABD'nin 'terörle savaş'ııın sonucu olarak yorumluyor.

Gazetenin ödüllü muhabiri Patrick Cockburn, Tony Blair'in Irak ve Afganistan'da aynı düşman ile savaşıldığı görüşüne karşı çıkıyor.

"Kabil'de intihar saldırısı düzenleyen Taleban, köktenci Sünni bir grup. Onlar Basra'da İngiliz askerlerin ölümüne yol açan Şii militanları muhtemelen Müslüman bile kabul etmiyor.

"Aşırı İslam’ı yenilgiye uğratmak için Ilımlı İslam'ı güçlendirmek gereğinden söz eden Blair'in tespitlerinin en sıradışı yönlerinden birisi ise yabancı müdahale ve işgalin bölgeyi ne ölçüde radikalleştirdiği konusunda kör olması. Orta Doğu'da laik ve milliyetçi yönetimlerin saygınlığı Irak ve Afganistan savaşlarıyla baltalanıyor. Hepsi, 1960'lardan bu yana görülmedik şekilde istikrarsızlaşıyor. Amerika ve İngiltere'nin Orta Doğu'da İslami militanlığı bastırma girişimleri, sadece bu eğilimin güçlenmesini temin ediyor."

Guardian, İngiliz ordusunun Afganistan'da verdiği kayıpları irdelerken, İngiliz silahlı kuvvetlerinin toplam sayısının iki yıl öncesine göre 10 bin azaldığını belirterek, hava, kara ve deniz kuvvetlerinin hepsinin ihtiyacın altında mevcudu olduğu saptamasına yer veriyor.

Financial Times, Birleşmiş Milletler'in Afganistan'da daha serbest hareket etme yetkisi istediğini bildiriyor ve Afgan gücünün başarısının NATO ittifakının saygınlığının ölçüsü olacağını savunuyor:

"Birleşmiş Milletler'in Afganistan özel elçisi Tom Königs NATO'nun daha fazla askere ve manevra konusunda daha az sınırlamaya ihtiyacı olduğunu belirtiyor. Königs, özelikle Almanya'nın askerlerinin muharip yetkilerini belirleyen çok fazla şerh olduğunu ve bunların kalkması gerektiğini vurguluyor. Kendisi de Alman olan yetkili, Alman askerlerinin Kabil ile sınırlı kalmayıp güneye de gitmesi gerektiğini savunuyor."

Gazeteye göre, Afganistan'da son haşhaş hasadı, geçen yıla göre yüzde 50 artıp 6.100 tonu bularak tüm rekorları kırdı. Hamid Karzai hükümetinin uyuşturucu ticaretinin en tepesindeki isimlerin peşine düşememesinden yakınan gazete, bununla birlikte "bir gecede uyuşturucu sorunu ortadan kalksa, ekonomi çöker. Bu petrolsüz bir körfez bölgesinden söz etmek gibi bir şey" saptamasını yapıyor.

Financial Times başyazısında da NATO'ya iki seçenek sunuyor.

"Ya asker sayısı iki katına çıkacak ya da bu işten vazgeçilecek. Afganistan'daki görevin sanılandan çok daha ağır çıkması bu yükümlülüğün önemini değiştirmiyor. Taleban'a karşı çok daha büyük ve iyi donanımlı bir kuvvet gerekli. Sadece Afganistan'ın değil, NATO'nun geleceği de buna bağlı."

Hanya: Birlik hükümeti yakın

Filistin yönetiminin Başbakanı İsmail Hanya, Guardian gazetesine verdiği mülakatta, Filistin'de bir ulusal birlik hükümetinin kurulmasının yakın olduğunu savunuyor.

Gazeteye göre yeni bakanların yemin etmesi haftalar gerektirse de bu düzenleme, Filistin yönetimine yardımların önünü açacak:

"Ancak Hamas yetkilileri yeni ortak hükümetin İsrail'i yine açıkça tanımayacağını belirtiyorlar. Hanya da Guardian'a açıklamasında liderliğin kendi partisinde kalacağını söyledi, 'Parlamentoda çoğunluğu olanlar hükümete başkanlık edecek' dedi."

"Hanya yeni hükümetin zeminin Mahkumlar Belgesi olarak ifade edilen ve 1967 sınırlarına göre bir Filistin devleti kurulmasını isteyen metin olacağını belirtti. Metin silahlı mücadeleyi işgal altındaki topraklarla sınırlarken, Filistin lideri Abbas'a İsrail ile müzakere yetkisi veriyor. Ancak yeni barış görüşmelerinin başlaması yolunda fazla umut yok...

"Hanya İsrail'in düzinelerce Hamas siyasetçisini gözaltına almasının siyasi boşluk yaratabileceği uyarısında da bulunuyor.

Hatemi: İki devletli çözümü kabul edebiliriz

Financial Times ise eski İran Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ile bir mülakat yapmış.

Hatemi mülakatta İran'ın Orta Doğu'da iki devletli çözümü kabul edebileceğini, yani İsrail'in varlığını da kabullenebileceğini söylüyor.

“Ama” diyor Hatemi “bunun için seçilmiş hükümet olan Hamas'ın da bunu desteklemesi gerek.”

“Şimdi sade bir vatandaş olsa da, Hatemi iki devletli çözüm konusundaki sözlerinin İran'ın resmi siyasetini yansıttığını vurguladı. "Bence Hamas'ın kendisi de hakları korunur, demokratik bir devlet muamelesi görür ve üzerindeki baskılar kalkarsa İsrail ile yan yana yaşamaya hazır. Tabii ki Filistinliler neye karar verirse biz de bunu saygıyla karşılarız" dedi.

"Hatemi, Mahmud Ahmedinecad'ın cumhurbaşkanlığına seçilmesinden bu yana İsrail'e yönelik siyasetin temelde değişmediğini savunarak, siyaseti yönlendirenin dini lider Ayetullah Hamaney olduğuna işaret etti."

Orta Doğu'dan ayrılmadan Irak'a uzanalım. Guardian, Irak'ta mezhep çekişmesinin futbola sıçradığını belirtiyor…

"Ülkenin en iyi futbolcularından olan ve Suriye'de oynamak üzere ülkeyi terketmeye hazırlanan Ganim Gudayir'in kaçırıldığı haberini veren gazete, bu olayların çok yaygınlaştığını belirtiyor ve adını değiştirerek Muhammed Abbas diye andığı bir futbolcunun öyküsünü anlatıyor.

"Abbas'ın yeteneği, Sadr Semti'nden rakip takımın dikkatini çekmiş. 'Başta gidip onlar için oynamamı istediler, hayır dedim' diyor. 'Sonra ısrar ettiler, ardından tehdit etiler.'

"Temmuz ayında bir Cumartesi günü ise Abbas polis üniformalı militanlarca kaçırılmış, sorgulanmış, işkence görmüş. Dövülmüş. Dizine çekiçle aldığı darbeler yüzünden muhtemelen bir daha oynayamayacak. Ailesi borca girip militanlara 10 bin dolar fidye ödemiş. Şimdi Kuzey Irak'ta, Erbil'de saklanıyor... 'Artık üniformalı biri sizi durdurunca sizi koruyacak mı öldürecek mi bilemiyorsunuz' diyor."

Darfur'a ihanet tartışmaları

Sudan'ın Darfur bölgesine odaklanan barış gücü tartışmaları da gazetelerde geniş şekilde tartışılıyor.

Daily Telegraph'ta yazan David Blair, dünyanın Sudan yönetimine karşı harekete geçmekte geç kaldığını belirtiyor.

"Amerikan eski dışişleri bakanı Colin Powell'ın Darfur'da soykırım yaşandığını söylemesi üzerinden iki yıl ve 11 BM kararı geçti. Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el Beşir, alınan her karara kamuoyu önünde uyacağını söyledi ama sözlerini tutmadı.

"Batı, Sudan'ın en zayıf olduğu noktayı kaçırdı. Beşir hasımlarını tartıp onları bölmeyi başardı. İki yıl önce çıkması gereken karar ise Beşir'in en güçlü olduğu anda alındı. Bunun bedelini de Darfur halkı ödüyor."

Times ise Ruanda'da yaşanan soykırımı anımsatarak Sudan'ın yeni Ruanda olabileceği uyarısında bulunuyor. Gazete Arap ülkelerinden Sudan'a tavır almalarını istiyor.

"Sudan Birleşmiş Milletler kendi rızasını almadan harekete geçmeye kalkarsa, Fransa kadar büyük bir çöle 20 bin asker konuşlandırmanın lojistik olarak imkansız olacağını doğru hesapladı.

"Birleşmiş Milletler nezdinde Katar, yersiz bir etnik dayanışma örneği göstererek Sudan'ı desteklemeyi sürdürdükçe; Çin de oylarını Sudan'ın petrol rezervlerini düşünerek kullandıkça, Sudan'ı uluslararası açıdan tecrit etmek imkansız olacak.

"Ancak özellikle insani yardım koridorları açmak için hala çok geç değil. Özellikle de Arap Birliği barbarlığı savunmanın sonunda savunanı vurduğunu görürse..."

Independent da "Sudan'daki insani kriz Lübnan'dakinden de, Gazze'dekinden de çok daha acil ve büyük" yorumunu yaparak uluslararası toplumun bölgeye bir uluslararası güç sevkinden vazgeçmesinin ihanet olacağını savunuyor.

Blair'e 'ayrıl' mektubu

Guardian manşetinden duyurduğu haberde, Başbakan Tony Blair'in görevden ayrılması taleplerinin iyice güçlendiğini kaydediyor.

Gazeteye göre çok sayıda milletvekili Blair'e görevden ayrılma konusunu 2007'ye bırakmaması telkini içeren bir mektup yazdı.

"Mektubun başını geçmişin ateşli Blaircileri olarak görülen milletvekilleri çekiyor ve mektup altında 2001 yılında seçilmiş milletvekillerinin çoğunun imzası olduğu belirtiliyor.

"Bu tarih Blair'in İşçi Partisi'ne yeni bir yön verdiği dönemdi. Bu tarihte 38 milletvekili ilk kez seçilmişti. Milletvekillerinin hepsi girişimde yer almasa da girişim Yeni İşçi Partisi projesinin odağında yer alan milletvekillerini içermesi açısından önemli..."

Times ise yapılan yeni bir kamuoyu yoklamasına göre, Muhafazakarların bir sonraki genel seçim için hala iktidarın 11 - 12 puan kadar önünde göründüğünü belirtiyor.

Kamuoyu yoklamasına göre, İşçi Partisi'ne oy vereceğini söyleyenlerin oranı partinin yeni lideri Maliye Bakanı Gordon Brown da İçişleri Bakanı John Reid de olsa değişmeyecek.

Gazete, ana muhalefet lideri David Cameron'ın Hindistan gezisine de yer veriyor.

Gazetede yazan gölge maliye bakanı George Osborne, tıkanan Dünya Ticaret Örgütü görüşmelerine alternatif olarak Hindistan ile ikili veya AB nezdinde serbest ticaret anlaşmaları yapılması gerektiğini savunuyor.

Sağ kolu Times'a yazarken, Cameron'ın makalesi de Guardian'da yayımlanıyor...

Cameron "Avrupa ve ABD ile ittifaklar iyi güzel ama gelecek Hindistan'da" diyor makalesinde ve İngiltere'nin yüzünü doğuya dönmesini, Hindistan ile yeni ve özel bir ilişki kurmasını savunuyor...

Guardian Cameron'un üç günlük seyahatini dış politika deneyimi olmayan liderin bu alanda elini güçlendirme girişimi olarak yorumluyor.

İpek Çalışlar davası

Times'ta yer alan bir haberde, İpek Çalışlar'ın Latife Hanım'ın anılarına dair kitabında Atatürk'ün bir suikastten korunmak için çarşaf giydiğinden söz etmesi hakkında açılan davaya dikkat çekiliyor.

"Saygın yazar, 'ülkenin kahramanı kadın giysisi giydi' dediği için 4,5 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya" diyen gazete 5 Ekim'de görülmeye başlayacak davanın son dönemde yazarları hedef alan davalar zincirinin son halkası olduğunu, kitaptan alıntı yapan Hürriyet gazetesi yetkililerinin de yargılanacağını kaydediyor.

"Çalışlar Türkiye'nin bu gibi davaları hak etmediğini belirtirken, bunların çoğunun düştüğünü ancak mahkemeler dışında oluşan şiddet ortamının yazarların yaşamını güçleştirdiğini belirtiyor."

Avrupa Parlamentosu'nun Dış İlişkiler Komisyonu'nun Türkiye hakkındaki raporu, erken baskılara kısa bir haber olarak girmiş.

Times, raporun Türkiye için sert eleştiriler ve uyarılar içerdiğini belirtiyor. Reform sürecinin yavaşlamasından dem vurulan raporda, özellikle seçim barajı uygulamasının kalkması talebinin yer aldığına dikkat çekiyor.

Bulgaristan'a uyarılar

Avrupa Birliği'nden yoğun eleştiri gören bir diğer ülke, Bulgaristan.

Financial Times, örgütlü suçla yeterince mücadele etmediği gerekçesiyle eleştirilen Bulgaristan'ın yaptırımlarla karşılaşması ihtimali olduğundan söz ediyor.

Gazeteye göre Avrupa Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn, bugün Strasbourg’da görüşeceği Bulgaristan Başbakanı Sergey Stanişev'i bu konuda uyaracak ve ülkesinin görülmedik titizlikte bir izlemeye tabi olacağını söyleyecek.

"Rehn ve Barroso'nun Romanya veya Bulgaristan'ın üyeliğini 2008'e ertelemeyi reformcuların hevesini kırmama gerekçesiyle reddettiği anlaşılıyor. Ancak özellikle 1 Ocak 2007'de birliğe katılmayı uman Bulgaristan örgütlü suçla mücadele konusunda ciddi olduğunu kanıtlamazsa yasal ve mali yaptırımlarla karşılaşabilir.

"Birliğin elinde milyarlarca euro tutarında bölgesel yardım ödemesini askıya alma yetkisi bulunuyor. Bulgaristan ayrıca AB'nin hukuki işbirliği girişimlerinin dışında bırakılabilir ve Bulgar mahkemelerinin kararları birlik tarafından tanınmayabilir.

Norwich'te süren bilim festivali kapsamında küresel iklim değişikliği gazetelerde yine enine boyuna tartışılıyor.

Bilimin İlerletilmesi Derneği Başkanı Frances Carincross, Independent gazetesinde yer alan makalesinde sadece küresel iklim değişikliğini önlemeye çalışmanın yeteli olmayacağını savunuyor. Çünkü İngiliz uzmana göre, "Ne yapılırsa yapılsın iklim değişikliği yaşanacak ve bunun için değişikliğe nasıl uyum sağlayacağımızı düşünmek gerekiyor."

"Peki ne yapılabilir? Sel bentleri ve taşkın alanlarında yapılaşma hakkında daha katı kurallar, hem sıcağa hem soğuğa karşı daha iyi yalıtım sağlayan yapı tipleri, meydanlar gibi kamuya açık ortamlarda daha korunaklı alanlar yapılması, sıcakta gelişecek ağaç ve bitki türlerinin geliştirilmesi, akla gelen önerilerden bir kaçı..."

 

Kaynak: BBC

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48