banner15

Hint-ABD Nükleer İşbirliği Anlaşması İmzalandı

ABD Başkanı Bush'un Hindistan ziyareti sırasında Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan nükleer teknoloji alanında işbirliği öngören bir anlaşma imzaladı. Bush ile ortak basın toplantısı düzenleyen Hindistan Başbakanı Manmahon Singh, ''İki ülke

Hint-ABD Nükleer İşbirliği Anlaşması İmzalandı

Dünya Bülteni/Mustafa Eğilli

ABD Başkanı George Bush'un ülkeye üç günlük ziyaretinin başında imzalanan anlaşma, Hindistan'ın nükleer alandaki uluslararası tecridine son veriyor. Anlaşmaya göre Hindistan askeri ve sivil tesislerini birbirinden tamamen ayıracak. Sivil enerji amaçlı nükleer tesislerinin tümünü uluslararası denetçilere açması karşılığında, bu tesislerde Amerika'nın nükleer yakıt desteğinden, teknoloji birikiminden faydalanabilecek.

Tarihi Anlaşma

Hindistan Başbakanı Manmahon Singh, Bush'a, Hindistan'ın anlaşma uyarınca sivil nükleer tesislerinin tanımlanması taahhüdünü yerine getirdiğini ilettiğini söyledi. Anlaşmayı ''tarihi'' olarak niteleyen Bush da ''Nükleer enerji konusunda tarihi anlaşmayı bugün tamamladık. Bu gerekli, halklarımıza destek olacak bir anlaşma'' diye konuştu. Hindistan'la yeni bir stratejik ilişki kurmayı amaçlayan George Bush, Hindistan'ı Washington'un doğal bir müttefiki olarak niteledi. ABD başkanı fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak gibi başka enerji projelerinde de işbirliği yapılacağını söyledi.

Hazırlıkları Bush'un ziyareti öncesinde hızlanan ve üzerinde dün geç saatlere kadar da çalışıldığı belirtilen anlaşmanın, Hindistan'ın sivil ve askeri nükleer programlarını ayırması, sivil nükleer tesislerini uluslararası denetimlere açması karşılığında, ABD'nin sivil nükleer teknolojisini paylaşması ve Hindistan'a nükleer yakıt desteği sağlamasını öngördüğü hazırlıklar döneminde açıklanmıştı.

ABD'nin Hindistan'dan sivil ve askeri nükleer programını ayırması talebinin, Yeni Delhi'yi, nükleer güce sahip ülke olarak değil sadece sivil nükleer programa sahip bir ülke olarak tanımayı kabul etmesi nedeniyle gerekli olduğu belirtilmişti. Anlaşma için onayı gereken ABD Kongresi'nde bazı milletvekilleri, anlaşmaya, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına zarar verebileceği gerekçesiyle karşı çıkıyor. Hindistan'da bu anlaşmaya karşı çıkanlar, Washington'un, Hindistan'ın işlerine karışması ve Çin'in büyüyen ekonomik ve siyasi etkisine karşı denge sağlamak için Hindistan'ı kullanması kaygılarını dile getiriyorlar.

ABD-Hint Nükleer İşbirliği Uluslararası Anlaşmalara Aykırı

ABD ile Hindistan arasında ortaya çıkan ittifakın önemli bir unsuru olarak nitelenen ve Yeni Delhi'ye 1998 yılında nükleer denemeler yaptığı için yaptırımlar uygulayan Washington'un önemli bir politika değişikliği olarak değerlendirilen anlaşma, Washington'un, Hindistan uluslararası nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasını imzalamasa da nükleer teknoloji bilgisini paylaşmasını ve bu ülkeye nükleer yakıt sağlamasını öngörüyor. Bu durum uluslararası anlaşmalara aykırılık arz ediyor.

Anlaşmanın imzalanmış olmasına rağmen hala çözümlenmemiş bazı ayrıntılar olduğu bunların daha sonra müzakere edileceği belirtiliyor. Fransa da geçen ay Hindistan ile benzer bir anlaşma imzalamış, ancak ayrıntıların netleşmesi için ABD ile müzakerelerin sonunun beklenmesi kararlaştırılmıştı. Oysa Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'na taraf olmayan bununla beraber nükleer silah sahibi olan Hindistan'a nükleer teknoloji transferinin, bu alandaki uluslararası düzenlemeleri baltalamasından endişe ediliyordu. Bush ise anlaşmayı Kongre'ye kabul ettirmesinin güç olabileceğini belirtmekle beraber, işbirliklerinin dünyayı daha güvenli kılacağını savundu.

1 milyarı aşan nüfusuyla dünyanın ikinci en kalabalık ülkesi olan Hindistan'ın ekonomisi ve enerji ihtiyacı hızla büyüyor. Hint yetkililer bu nedenle nükleer enerji alanına eğilmek istiyorlar. Bush, çeyrek yüzyıldır Hindistan'ı ziyaret eden ikinci ABD Başkanı. İkili görüşmelerde ABD ve Hindistan liderleri ayrıca ticaret ilişkilerini geliştirme ve terörle mücadelede işbirliği konularını da görüştü.

Müslüman ve Sol Gruplardan ABD Karşıtı Ortak Gösteriler

Bush'un ziyareti nedeniyle dün Hindistan'da yüz binlerce kişi protesto gösterileri yaptı. Bush'un ziyaretine tepki gösteren, sol gruplar ve İslamcı hareketler ise ülkenin çeşitli bölgelerinde gösteriler düzenliyor. Başkent Yeni Delhi'de sol kanat partiler ve Müslüman grupların organize ettiği gösterilere katılanlar, Bush'u 'İslam düşmanı' olmakla suçladı ve ABD askerlerinin Afganistan ve Irak'a gönderilmiş olmasını protesto etti. Göstericiler, Bush'un bir sonraki hedefinin İran olacağını ileri sürdü ve ABD başkanını 'dünyanın en büyük teröristi' olarak nitelendirdi. Söz konusu gösteriler Yeni Delhi'de yapılması planlanan bir dizi Bush karşıtı gösterinin ilkiydi. Kalküta ve Bangalor'da da Bush karşıtı protesto gösterileri düzenlendi.

Hindistan'daki sol görüşlü partileri temsil eden kırmızı bayrakların dikkat çektiği gösteriye, birçoğu yine aynı partilere üye politikacılar da katıldı. Gösteriye katılan Hindistan Komünist Partisi milletvekili Hannan Molla, Bush'un, 21. yüzyılın en büyük katili olduğunu, Afganistan ile Irak'ta kan döktükten sonra gözünü İran'a diktiğini söyledi ve ABD Başkanı'ndan Hindistan'ı terk etmesini istedi.

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48