İhracatçılar 2010'u sevdi

TİM arafından yapılan araştırmaya göre iş dünyası yeni yatırım ve eleman alımları artacak beklentisi içinde.

İhracatçılar 2010'u sevdi

Fahri Sarrafoğlu/Dünya Bülteni

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından en fazla ihracat yapan ilk 1000 firma ve ihracatçı birliklerinin yönetimlerinde bulunan firmalar arasından 313 firmaya yaptırılan 3’er aylık beklenti ve gerçekleşme anketi sonuçları ilk kez medya ile paylaşıldı.

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, ankete katılan firmaların en büyük sorun olarak döviz kurlarını gördüğünü belirterek, “Biz yıllardır her ortamda bu problemi tabanımızdan gelen bir talep olarak dile getiriyorduk, anket sonuçları haklılığımızı ortaya koydu” dedi. Ankete katılan firmaların yüzde 25’i, 2010’un ikinci çeyreğinde yeni eleman alacağını söyledi.

İYİMSERLİK HAKİM

 Araştırma sonuçlarına göre, 2010 yılının ilk çeyreğindeki gelişmeler 2009’un aynı dönemi ile karşılaştırıldığında, yılın firmalar açısından olumlu başlamadığına işaret etmektedir. Firmaların %75,4’ü girdi maliyetlerinin, %50,8’i ise hammadde birim ithalat fiyatlarının arttığına, %50,2’si ise genel karlılık ve ihracatta karlılık düzeylerinin düştüğünü dile getirmektedir. Bununla birlikte araştırmaya katılan firmaların yaklaşık %56’sı 2010’un ilk çeyreğinde üretimlerinin, %55’i ihracatlarının, %52’si ise kapasite kullanım oranlarının arttığını belirtmektedir. Bu veriler, küresel ekonomik krizin etkilerinin yavaş yavaş sarılmaya başladığı ancak beklentilerin gerçekleşmesinin uzun yıllar sürebileceği genel algısının yerleşik olduğunu göstermektedir. 
 

Çok büyük değişiklik beklenmiyor

Firmaların 2010’un ikinci çeyreğinden beklentileri ise, ilk çeyrekteki gerçekleşmeler ile benzerlikler göstermektedir. Firmaların yarısı üretim ve ihracatlarının artmaya devam edeceği beklentisi içerisinde olduklarını dile getirmektedir. Girdi maliyetlerinin yükseleceği (%59,4), genel karlılık ve ihracatta karlılık düzeylerinin ise ilk çeyrekle aynı seviyede kalacağı eğilimlerinin hakimiyeti gözlemlenmektedir. Dolayısı ile 2. çeyrek içerisinde genel gidişatın devam etmesi, ekonomi ve bağlı olarak ticarette önemli değişimlerin yaşanmayacağı öngörülmektedir. 
 

Yeni pazarlara girildi, Ortadoğu önem kazandı

İş dünyası ve ekonomistler 2008 yılında baş gösteren küresel finansal krizin Türkiye ekonomisini özellikle ihracat girdileri açısından olumsuz etkileyeceği konusunu ön plana çıkartmaktaydılar. Bu nedenle, ihracatın gerek ürün ve hizmetler gerekse yeni pazarlar açısından çeşitlendirilmesi, özellikle AB’ye bağımlılığın azaltılması ve ülkenin olası krizlere direncinin artması açısından önemi halen vurgulanmaktadır.İlk çeyrek sonuçları firmaların %42’sinin yeni pazarlara girebildiklerini ortaya koymaktadır. Öte yandan ikinci çeyrekte girilmesi planlanan yeni pazarlar nezdinde, Orta Doğu ülkelerinin giderek önem kazandıkları dikkat çekmektedir. Bu ülkeler arasında komşu ülkeler –özellikle- İran, Suriye ve Irak’ın hedeflendiği tespit edilmektedir.

Vizelerin kalkması  olumlu etki yaptı

Hükümetinin komşu  ülkelerle “sıfır sorun” politikası, ticaretin arttırılması, karşılıklı vize muafiyeti uygulamaları ve benzeri politikaların iş dünyasının ilgisini öncelikle bu pazarlara yönlendirmede etkin rol oynadığı da düşünülebilir. Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olmaya hazırlanan Çin, sıralamada ortalarda yer almaktadır. Rusya ile bir süredir yürütülen sıcak ikili ilişkilerin kuzey komşumuzu ilk kez girilmesi hedeflenen ülkeler sıralamasında 4.’lüğe taşıdığı görülmektedir.Listede çok kutuplu yenidünya düzeni görüşünü savunan BRIC ülkeleri, hedeflenen yeni pazarlar açısından Rusya, Brezilya, Çin ve Hindistan önceliği ile sıralanmaktadır. 
 

Mevcut pazarlarda yeni müşteriler bulundu

Yılın ilk çeyreği mevcut pazarlar açısından değerlendirildiğinde, firmaların %60’ı mevcut pazarlarda yeni müşterilerden sipariş aldıkları, buna mukabil %47’sininse mevcut pazarlarda müşteri kaybettikleri bilgisine ulaşılmaktadır. Bulgu, firmaların mutlak değer olarak bu çeyrekte daha çok sayıda firma ile çalıştıklarına işaret etmektedir.

Finansman ihtiyacını  özel bankalar karşıladı

Yılın ilk çeyreğinde her 3 firmadan yaklaşık 1’inin dış finansman talebi olduğu ve bu ihtiyacın büyük ölçüde (%85) özel bankalar tarafından karşılandığı tespit edilmektedir. Bankacılık sisteminin bu anlamda iş dünyasının beklentilerini karşıladığı yorumu da yapılabilir. İkinci çeyrekte de yine aynı oranda firmanın dış finansman talebinde olacağı bulgusu ise ancak belirli oranda firmanın kredibilite ya da yeterlik açısından  (kredi tayınlaması) finansman yönetebildiği ya da firmaların borçlanmaya henüz sıcak bakmadıklarını ortaya koymaktadır.

Firmalar modernizasyona gitti

Firmaların yaklaşık yarısı yılın ilk çeyreğinde yurt içinde hiç yatırım yapmadıklarını beyan etmektedir. Yurt dışında yatırım yapan firmalar ise genelin yaklaşık %20’sini temsil etmektedir. Bu zaman zarfında yurt içinde yatırım yaptığını söyleyen firmaların modernizasyon (%37,6), kapasite arttırımı (%21,7) ve yeni tesis kurmaya (%19,2) öncelik verdikleri görülmektedir. 2010’un ikinci çeyreğinde de yurt içi yatırımların süreceği öngörülmektedir. Bu çeyrekte yatırım alanlarında herhangi bir farklılık görülmemektedir.

Satışlarda ihracat ilk sırada

Küresel ekonomik krizin firmaların en yüksek oranda satışlarına etki ettikleri tespit edilmektedir. Satışlarda ilk sırayı ihracat alırken (%69), ihracatı  iç piyasa (%47,6) takip etmektedir. Kapasite azaltılması  (%44,7) ve yatırımların durdurulması (%41,9) ise krizin iş dünyasına diğer olumsuz etkileri arasında sayılabilir.

Euro 2.08 olacak beklentisi

İş dünyası yıl sonu enflasyonu 9,02, gecelik faiz oranını ise %8,55 olarak tahmin etmektedir. Bu bağlamda, iş dünyası 2009’daki TÜFE 6,53, ÜFE 5,93’e göre, 2010 enflasyonunda büyük bir yükselme olacağına inanmaktadır. Nisan-Haziran 2010 döneminde TL’nin Amerikan Doları karşısında değer kazanacağı (1,49), yıl sonunda ise USD / TL kurunun 1,55 seviyesinde olması beklenmektedir. Euro bölgesinin halen içinde bulunduğu sıkıntıdan kurtulması, Euro’nun TL karşısında yılın kalan kısmında değerlenip, yıl sonunda 2,08’e ulaşması öngörülmektedir.


 

Güncelleme Tarihi: 19 Mayıs 2010, 01:10
banner53
YORUM EKLE

banner39