İran'ın imzası takas tartışmasını alevlendirdi

Türkiye ve Brezilya'nın girişimleriyle varılan anlaşmaya rağmen İran'a yönelik yaptırım planlarının devam etmesi tepki yarattı

İran'ın imzası takas tartışmasını alevlendirdi



Dünya Bülteni/Haber Merkezi

Hafta başında İran ile uranyum takası konusunda bir anlaşma yapan Türkiye ve Brezilya, BM Güvenlik Konseyi'ne ortaklaşa bir mektup göndererek ülkeye yeni yaptırım uygulanmamasını istedi.

İmzanın ardından yeni yaptırım paketini BM'ye gönderen ABD ise müzakerelerin süreceğini açıkladı.

Mektubun iki ülkenin dışişleri bakanları Celso Amorim ve Ahmet Davutoğlu tarafından imzalandığı açıklandı.

Mektupta, "Brezilya ve Türkiye müzakerelere bir fırsat verilmesi ve meseleye barışçı çözüm sağlanmasını baltalayacak adımlardan kaçınılmasının zamanının geldiğine inanmaktadır" denildi. İki ülkenin önde gelen yetkilileri daha önce de girişimi kamuoyu önünde eleştirmişti.

İran yönetimi ise, nükleer programı konusunda yeni yaptırımlar getirilmesine yönelik girişimlere tepki gösterdi. İran'a sıkılaştırılmış dördüncü bir yaptırım paketi getirilmesine yönelik bir karar tasarısı dün BM Güvenlik Konseyi'ne sunulmuştu.

ABD tarafından sunulan karar tasarısına Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi de destek veriyor.

Erdoğan Obama ve Putin'le görüştü: Nükleer silah istemiyoruz 

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İran’la varılan uranyum takası konusunda Putin ve Obama ile telefonla görüştü.

Başbakan Erdoğan her iki lidere, varılan anlaşmanın diplomasinin bir zaferi olduğunu vurguladı ve bunun sorunun çözümü konusunda önemli bir basamak olduğunun altını çizdi. Erdoğan ayrıca, Türkiye’nin bölgesinde kesinlikle nükleer silah istemediğini de vurguladı.

Putin’e, İran’ın nükleer programı konusunda Türkiye’nin en başından beri diyalog ve diplomasi yolunu telkin ettiğini vurgulayan Erdoğan, varılan anlaşmayı, diplomasinin bir zaferi olarak niteledi ve sorunun çözümü için bir basamak ve fırsat olarak değerlendirdi.

Putin de, Türkiye ve Brezilya’nın çabalarını takdirle karşıladığını belirterek, Türkiye’nin çabalarının ilave imkanlar yarattığını belirtti.

Recep Tayyip Erdoğan, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama ile telefonla görüştü. Erdoğan, Obama’ya, varılan anlaşmanın sorunun çözümü konusunda çok önemli bir adım olduğunu vurgulayarak, Türkiye’nin bölgesinde asla nükleer silah istemediğini söyledi.

Erdoğan, Türkiye’nin bu anlaşmada verilen sözlerin tutulmasını yakından takip edeceğini de belirterek, "Türkiye ve ABD temel stratejik dost ve sizin deyiminizle, ’ model ortak’ olarak birbirine güvenmeli ve destek olmalı" ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray: Müzakereler devam edecek

Öte yandan, ABD Başkanı Barack Obama, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinde İran'a yaptırımlar konusunda yeni bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) karar tasarısı üzerindeki müzakerelerin devam edeceğini söyledi.

Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamaya göre Obama görüşmede, Türkiye ve Brezilya'nın çabalarının farkında olduklarını, ABD ve uluslararası toplumun, İran'dan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK)'na resmi ve yetkili bir mesaj gönderilmesini beklediğini kaydetti.

Obama, uluslararası toplumun İran'ın nükleer programı ve bu ülkenin uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmemesi konusundaki endişelerini vurguladı.

Yeni bir BMGK kararı üzerindeki müzakerelerin devam edeceğini ifade eden Obama, İran'ın, nükleer programı konusunda BMGK'nin 5 daimi üyesi ve Almanya ile görüşmeyi sürekli olarak reddetmesi ve uranyumu yüzde 20 oranında zenginleştirme faaliyetini durdurmamasının "güven inşa etmediğini" söyledi.

İran tepki gösteriyor

Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın danışmanlarından Mucteba Haşimi Samari, yeni karar çıkarma girişimlerini 'gayrimeşru' olarak niteledi.

İran'ın Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de dünya güçlerinin bu adımla kendi itibarlarını yok ettiğini savundu. Salihi, yeni yaptırımların ters tepeceğini belirtti.

Türkiye, Brezilya ve İran'ın nükleer yakıt takası anlaşması yaptırımları engellemeyi hedefliyordu.

Aynı zamanda İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı olan Salihi, "Yeni bir karar tasarısı sunmaya çalışarak üstün gelemeyecekler. Kendi itibarlarını sarsıyorlar" dedi.

Ülkesinin Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na anlaşmayla ilgili bir mektup gönderme hazırlığının sürdüğünü kaydeden Salihi, İran ajansı Fars'a açıklamasında "bu taslak Batı'nın son girişimi olacak" dedi.

İranlı yetkiliye göre, "İlk kez dünyanın gelişmekte olan ülkelerinin kendi haklarını büyük güçlere dayanmaksızın dünya sahnesinde savunabildiğini görüyorlar; bu da onlar için çok zor."

Türkiye ve Brezilya uzun süredir nükleer program konusunda alternatif bir çözüme varılması için çaba sarfediyor.

Brezilya'nın Birleşmiş Milletler'deki Büyükelçisi Maria Luiza Ribeiro, ülkesinin İran konusundaki yaptırım tasarısını tartışmayacağını söyledi.

Tahran'da Brezilya ve Türkiye'nin arabuluculuğuyla varılan nükleer yakıt takası anlaşmasına atıf yapan Brezilyalı diplomat, İran'ın nükleer programına ilişkin durumun pazartesi gününden beri değiştiğini belirtti.

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim de, İran'a zaman tanınması gerektiğini söyledi.

Amorim, ''İran'ın uranyum zenginleştirmesini önlemenin en büyük garantisi bu anlaşmayı uygulamaktır'' dedi ve bu anlaşmayı dikkate almamanın barışçı çözümün de reddedilmesi olacağını vurguladı.

Güncelleme Tarihi: 20 Mayıs 2010, 07:51
banner53
YORUM EKLE

banner39