İslam estetiği üzerine önemli bir kitap

Küre yayınları İslam estetiği alanında en önemli eserlerden 'İslam Estetiğine Giriş' kitabını Türk okuruna sundu.

İslam estetiği üzerine önemli bir kitap

Dünya Bülteni / Kültür Servisi

Oliver Leaman on yıllardır deneyimiyle, gördüğüyle, paylaştığıyla edinip kendi zihninden süzdüğü sanatsal kavrayışın sonucu olan İslam Estetiğine Giriş İslam sanatını anlamak  için önemli bir eser.

İŞTE ÖNEMLİ TARTIŞMALARIN YAPILDIĞI KİTABIN ÖNSÖZÜ

İslam ve sanat ya da genel olarak İslam estetiğine bakan kitaplar uzun zamandır Türkçe’de yer buluyor. Ne var ki bu eserlerin hiç biri alanı tümüyle kuşatamıyor. Yazarların ilgi alanları doğrultusunda biçimlenen bu eserlerin yine de konunun değişik boyutlarına dair bir farkındalık oluşturdukları da inkar edilemez. O nedenle bu tür eserlerin her biri İslam estetiğini diğer uygarlıklardan ayıran değerlerin ortaya konması bakımından önemli bir işlev icra etmiştir. Ancak, yazarın yeterliliğinin ölçülmesi açısından yaşamsal bu ele alış biçimlerinin niteliğini ortaya koymak. Yani, yazarın asgari becerisi.

Niçin Yazıldı?

Yeni yayımlanan Oliver Leaman’ın İslam Estetiğine Giriş kitabı İslam estetiği araştırmalarına ve tartışmalarına önemli bir katkı yapıyor. Yaygın hatalara dikkat çekiyor ve hataların temelinde yatan nedenleri sorguluyor.Kitabın yazarı, ele aldığı konuyu yazma gerekçesini şöyle ifade ediyor:  “Bu kitabı yazmamın sebebi İslam sanatı hakkında biteviye söylenegelen şeylerden duyduğum derin hayal kırıklığıdır. İslam sanatı üzerine bilimsel düzeyi ve alan uzmanlığı oldukça etkileyici bir çok harika kitap mevcut. Bu kitaplardaki estetik tartışmaları ise genellikle ya son derece sığ ya da bu tür tartışmalar hiç yok. Bu nedenle nesnelerin estetik özellikleri üzerine yazılmış yalan yanlış metinleri okumaya çok zaman harcadım. Bu kitap bu yanlışlıkları düzeltme ve İslam sanatının estetiğine sağlam bir zemin kurma yönünde mütevazı bir çabadır.”

Görme Optikleri

Kitap giriş  ve dokuz alt bölümden oluşmakta. Ayrıca eseri tercüme eden Nuh Yılmaz esere daha doğrusu söylemsel konumlanışına ilişkin önemli ve eleştirel bir sunuş yazısı kaleme almış.Şöyle diyor Nuh Yılmaz: “Leaman’ın yaklaşımı “İslam sanatı” ya da “İslam estetiği” adı altında içselleştirilen oryantalist klişelerle hesaplaşma noktasında son derece faydalı bir eser. Ancak, meslek olarak felsefeci olan Leaman’ın fenomenolojik yaklaşımı dolayısıyla sanat tecrübesini öne çıkardığı, bu tecrübeyi mutlaklaştırıp, evrenselleştirdiği ölçüde bir başka tuzağa düşüyor: Formalizm. Leaman, birtakım basmakalıp formüllere dayanan genel hataları sayarken son derece başarı ile uyguladığı eleştirel formalist dil içerisinde kaldıkça, İslam sanatı ya da İslam estetiği şeklinde tarif edilen kuramsal nesnenin asıl sorun oluşturan kaynağını da görünmez kılıyor: Avrupamerkezcilik.” Bu eleştiri önemli.Çünkü ekoller genellikle kendi normlarını ve görme optiklerini de örgülerler. Yılmaz’ın gündeme getirdiği Avrupamerkezcilik ise son zamanlarda ülkemizde de irdelenen sanatsal meselelerin ve güncele ilişkin birçok tartışmanın temel referanslarından biri olmaya devam edeceğe benziyor

Diğer yandan  eserin mimariyle  sınırlı kalmayan bir estetik  kavrayış becerisi olduğu da belirtilmeli.Edebiyattan müziğe değin görme biçimlerine odaklanan çalışmanın  alanında bir boşluğu doldurduğunu söylemeliyiz, zihin açıcı olmasının yanı sıra bilgilendirici yönü de yadsınamaz. Bu alanda ışıltı taşıyan yaklaşımları hiç de az değil. Geriye, geçmişe de uzanan bir okuma eylemliliği, dünyaya dair bir farkındalık ve çalışma inadı kalıyor.

Oliver Leaman Kimdir?

Kentucky Üniversitesi’nde felsefe profesörüdür. Ağırlıklı olarak estetik ve sanat-din ilişkisi konulu dersler vermektedir. İslam, Yahudi ve Doğu felsefelerine dair çok sayıda çalışması vardır. Eserlerinden bazıları: An Introduction to Medieval Islamic Philosophy (1985),  S. H. Nasr ile birlikte hazırladığı History of Islamic Philosophy (1996)(İslam Felsefesi Tarihi adıyla Açılım Kitap tarafından yayımlandı),  Key Concepts in Eastern Philosophy (1999), Lost in Translation: Essays in Islamic and Jewish Philosophy (2004) ve editörlüğünü yaptığı The Qur’an: An Encyclopedia (2006).

Oliver Leaman,İslam Estetiğine Giriş,Tercüme:Nuh Yılmaz,Küre Yayınları,2010,278 sayfa.

Güncelleme Tarihi: 16 Nisan 2010, 13:22
YORUM EKLE

banner33

banner37