banner39

Kırgızistan'da Kriz Hükümete Sıçradı

Kırgızistan'ın Oş ve Calalabad' kentlerinde kontrolü ele geçiren protestocular, eylemlerini başkent Bişkek'e taşırken Devlet başkanı Akayev İçişleri Bakanı'nı görevden aldı. ''Bazı bakanlar ile valiler ve kaymakamların gizlendiği, Akayev'in sadece Bişkek'

Arşiv 06.07.2018, 09:30 06.07.2018, 09:31
Kırgızistan'da Kriz Hükümete Sıçradı

Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'in istifasını talep ederek Oş ve Calalabad kentlerinde ayaklanan muhalifler, bir hükümet binası daha ele geçirdiler. Yetkililer, Kadimçay bölgesindeki Pulgon kentinde bulunan bir hükümet binasının muhalifler tarafından basıldığını söylediler. Muhalif yetkililer ise, yaklaşık 600 protestocunun, binanın kontrolünü kan dökmeden ele geçirdiğini söylediler. Kırgızistan Başbakanı Nikolay Tanayev'in, muhaliflerle uzlaşma zemini aramak amacıyla ülkenin güneyindeki Oş kentine gideceği bildirildi. Devlet Başkanı Askar Akayev'in sözcüsü, Tanayev'in bugün, muhaliflerin kontrolündeki Oş kentine gideceğini, ancak suçlularla masaya oturmayacağını söyledi. Sözcü, Tanayev'in, yapıcı müzakerelerde bulunacak bir arabulucu arayacağını kaydetti. Huzursuzluk ve şiddetli sokak çatışmalarının ardından hükümet ve muhalefet kanatları tansiyonu düşürmek için harekete geçti. Devlet Başkanı Askar Akayev, Ukrayna benzeri bir devrimin başlaması durumunda Kırgız ve Özbek halk grupları arasında iç savaş patlak verebileceğini savundu. Tartışmalı Devlet Başkanı Askar Akayev’in ılımlı bir çizgiye geçmesi de Kırgızistan’daki gerginliğin sona ermesine yetmedi. Akayev, Seçim Komisyonu’nun oylamaya hile karıştığı şeklindeki suçlamaları değerlendireceğini, Yüksek Mahkeme’nin de Şubat ve Nisan aylarındaki iki turlu seçime dair usülsüzlük iddialarını inceleyeceğini duyurmuştu.
İçişleri Bakanı Bakirdin Subanbekov ile Başsavcı Mıktıbek Abdıldayev görevlerinden alındı. Akayev, önceki gün imzaladığı kararnameyle İçişleri Bakanı Subanbekov ile Başsavcı Abdıldayev'i görevlerinden aldı. Akayev, Subanbekov ile Abdıldayev'in yerlerine ise Başbakan Yardımcısı Keneşbek Düşabeyav'i geçici olarak İçişleri Bakanlığı'na, Marat Sultanov'u da yine geçici olarak Başsavcılık görevine atadı.

Akayev sadece Bişkek'e hakim

Kırgızistan'da dün gözaltına alınan ve daha sonra serbest bırakılan muhalif isimlerden Topçubek Turgunaliyev, Akayev'in sadece Bişkek'e hakim olduğunu ileri sürdü. Kırgızistan Demokratik Hareketi lideri Turgunaliyev, ''Bazı bakanlar ile valiler ve kaymakamların ortalıkta gözükmediğini ve gizlendiğini'' öne sürerek, ''Akayev iktidarı sadece Bişkek'te geçerli, Devlet Başkanı'nın çevresindekilerin açıklamaları birbirini tutmuyor, her açıklama yapan kişi farklı şeyler söylüyor'' dedi. Fergana.ru ajansının haberine göre ise Oş Emniyet Müdürü muhalefetle görüşmeyi kabul etmiyor. Muhalefeti ''eski suçlular'' olarak niteleyen Abdurahmanov, göstericilerin emniyet müdürlüğünü ele geçirdikten sonra, arşivde bulunan tüm suç dosyalarını imha ettiğini ileri sürdü. Alınan bilgilere göre, Oş'ta miting devam ediyor. Mitinge katılanların sayısının 5 binden fazla olduğu belirtilerek, şehir içi ve dışında düzen ve güvenliği sağlamak üzere gönüllü milisler ve atlı ekiplerin oluşturulduğu bildirildi. Öte yandan, muhalefet, Rus basın yayın organlarına yanlı haber yaptıkları gerekçesiyle tepki gösterdi. Rus basınının haberlerinin sağlam kaynaklara dayanmadığını ifade eden muhalif isimlerden Cusupbek Ceenbekov, Rus basınında yer alan ''göstericiler ellerinde bulunan kentlerdeki bankaları soyuyor'' haberlerinin doğru olmadığını söyledi. Kırgızistan Merkez Bankası da Calalabad'da banka soygunu haberlerini yalanladı.

Gürcistan arabuluculuk önerdi

Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili, Kırgız yönetimiyle muhalefet arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Saakaşvili, Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev’e bir mektup göndererek, Kırgızistan’a dostluk eli uzatmak istediğini iletti. Saakaşvili mektupta bu girişiminin, Kırgızistan’ın içişlerine karışmak şeklinde değerlendirilmemesini istedi. Saakaşvili mektubunda, 'Ben sadece istikrarın yerleşmesi, herhangi çatışma ve düzensizlik olmaması için iktidarla muhalefet arasında diyalog kurulmasına yardımcı olmak istiyorumî dedi.

Akayev büyük yara aldı

Rusya'da yayımlanan Kommersant gazetesi de Kırgızistan'daki olayların nasıl son bulacağı konusunda kimsenin tahmin yürütmeye cesaret edemeyeceği yorumunu yaptı ve Rusya'nın, oyunun kurallarının değiştiğini kabul etmesi gerektiğini yazdı. Gazetede yer alan makalede, ''Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'in gemisinin büyük yara aldığı ve bundan sonra yapılacakların, geminin batmasını geciktirmekten başka işe yaramayacağı'' ileri sürüldü. Beyaz Rusya Dışişleri Bakanlığı da , Kırgızistan'da ülke muhalefetinin, parlamento ilk tur seçimleri sonuçlarına itiraz etmek için başlattığı protesto eylemlerini kınadı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan bildiride, Kırgızistan'ın güneyinde yaşanmakta olan iç kargaşadan duyulan endişe dile getirilirken, toplumun meydanlara sürüklenmesi ve kamu binalarının zorla ele geçirilmesi yoluyla politik sorunların çözülemeyeceği vurgulandı.

Dış güçlere fırsat verilmemeli

Özbekistan, Kırgızistan'da seçimlerden sonra özellikle güneyde baş gösteren olaylara ilişkin olarak, ''sorunların dış güçlerin etkisinde kalmadan çözülmesini'' istedi. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, seçim sonuçlarının bazı siyasi parti ve grupları tatmin etmemesi nedeniyle çıkan kargaşanın diyalog ve kanunlar çerçevesinde giderilmesi gerektiği belirtildi. Açıklamada, ''Kırgız halkı, ülkede ihtilafları derinleştirmek için fırsattan yararlanmaya, milletler arası kavga çıkarmaya çalışan kötü niyetli güçlerin, öncelikle dış güçlerin bozguncu çağrıları, çaba ve hareketlerinin arkasından gitmeyecektir'' denildi.

Ukrayna elçisi ölçüyü kaçırdı

Ukrayna yönetimi, seçimlerin ardından gerilimin tırmandığı Kırgızistan'daki Ukrayna elçisini, "sorumluklarını aştığı" gerekçesiyle geri çağırdı. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Ukrayna'nın Kırgızistan'da bulunan geçici temsilcisi Oleksandr Baldynyuk'un, ülkede protesto gösterilerinin yoğunlaştığı şehirlerden biri olan Celalabad valisine yazdığı mektuptan dolayı geri çağrıldığı belirtildi. Açıklamada elçinin valiye yazdığı mektupta Kırgızistan'da yaşananlar ile ilgili belirttiği görüşlerinin, Ukrayna'nın görüşlerini yansıtmadığı belirtildi. Kırgızistan'da binlerce muhalif gösterici özellikle Oş ve Celalabad kentlerinde protesto gösterileri düzenlerken Ukrayna elçisi Baldynyuk, bir mektup yazarak Celalabad valisine "Eminim ki kişisel otoriteniz ve devlet çalışanlarının kişisel becerileri ülkedeki sorunun çözülmesi için bir garanti olacaktır" şeklinde seslenmişti.


+++++++++++++++++++

Devrim dalgası
Rusya'yı vurabilir


Rusya'da yayımlanan Kommersant gazetesi, Kırgızistan'daki olayların nasıl son bulacağı konusunda kimsenin tahmin yürütmeye cesaret edemeyeceği yorumunu yaptı ve Rusya'nın, oyunun kurallarının değiştiğini kabul etmesi gerektiğini yazdı. Gazetenin dünkü sayısında yer alan makalede, ''Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'in gemisinin büyük yara aldığı ve bundan sonra yapılacakların, geminin batmasını geciktirmekten başka işe yaramayacağı'' ileri sürüldü. Kırgızistan'daki olayların, ''eski Sovyet coğrafyasında esmeye başlayan 'Kadife Devrim' rüzgarları nasıl durdurulabilir'' sorusunu gündeme getirdiği belirtilen makalede, şu görüşlere yer verildi: ''Önerilen reçeteler birbirine taban tabana zıt. Farklı yorumların nedeni, olayların kökeninde neyin yattığı konusundaki farklı yaklaşımlar. Örneğin, eğer Rus politikacılar ve uzmanlar arasında çok popüler olan 'dış komplo' teorisine inanacak olursak Gürcistan, Ukrayna ve şimdi de Kırgızistan'daki olayların dış nedenlerden kaynaklandığını düşünebiliriz. Bu çevrelere göre, eski Sovyet Cumhuriyetleri, Batı'nın müdahale alanına dönüşmüş durumda. Bu teori, Batı'nın birer birer istediği senaryoları uygulamaya koyduğu savına dayandığına göre, karşı reçete de Moskova ve eski dostlarının süreci durdurmak için ellerinden geleni yapması olmalı. Yani, 'Gül - Turuncu - Sarı' devrimler Kazakistan'a, Özbekistan'a ve Tacikistan sınırlarına dayanmadan harekete geçilmesi gerekiyor. Tabii, asıl önemli devrim dalgasının Rusya'dan içeri girmesini engellemek.''

Rusya'nın kaybı büyük olabilir

Makalede, Rusya'nın ''dış güçler komplosu''nu bir kenara bırakacak gücü kendisinde bulabilmesi halinde, bütün bu sorunların kaynağının dışarıda değil, içeride olduğunu görebileceği vurgulandı. ''Kadife devrimleri engelleme reçetesinin, muhalefeti etkisiz hale getirmek için operasyonlar düzenlemenin ötesinde unsurlar içermesi gerektiği'' ifade edilen makalede, şunlar kaydedildi: ''Aslında bu reçete sır değil; iktidar yapısı öyle oluşturulmalı ki koltuğunu kaybedenler bu durumun kendileri ve yakınları için ölümcül bir darbe değil, olağan bir süreç olduğunu düşünmeli. Düşünmeli ki halk iktidarı değiştirmek için meydanlara dökülmek ya da yolları kapatmak dışında bir yöntem kalmadığı duygusuna kapılmasın. İşte o zaman, eski Sovyet cumhuriyetlerinde kadife devrimler olmaz; nasıl Batılı ülkelerde olmuyorsa. Kırgızistan'daki olaylar, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından 15 yıl sonra eski cumhuriyetlerin gelişim süreçlerinde son kez ve geri dönüşsüz yeni bir aşamaya ulaştığını bir kez daha gösteriyor. Eğer Moskova bu gerçeği görmemekte ısrar ederse kaybı büyük olur ve kardeş cumhuriyetler ondan sonsuza dek uzaklaşır.''

++++++++++++++++

Ülke iç savaşa sürükleniyor

Kırgızistan'da muhalefetin, hileli olduğunu iddia ettiği genel seçimler aleyhindeki protesto eylemlerine ilgi sürüyor. İngiliz The Independent gazetesi, seçimlere hile karıştırmakla suçlanan Kırgız Cumhurbaşkanı Akayev'in 'lale devrimi' olarak nitelenen bir darbe girişimi ile karşı karşıya olduğunu savunduğunu belirtti. Gazeteye göre, ülke iç savaşa değilse bile şiddetli çatışmalara sürükleniyor. Guardian gazetesi ise, Akayev'in dış güçlerin provokasyonu olarak eylemlere karşı güç kullanmama vaadine vurgu yapıyor. Gazete, Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili'nin de gerginlikte arabulucu olmayı önerdiğini belirtiyor. Financial Times gazetesi dün başyazılarından birini konuya ayırmış. "Gürcistan ve Ukrayna'da yaşanan demokratik devrimlerden şüphesiz ilham alınmış olsa da durum aynı değil" diyen gazete, Kırgız muhalefetinin daha dağınık olduğunu, ülkenin de kuzey ve güney arasında siyasi ve etnik olarak bölündüğünü belirtiyor. Üstelik de "Bu başkentte yaşanan bir devrim değil" diyor: "Kırgızistan'daki sokak protestolarından alınacak ilk ders Orta Asyalı seçmenlerin artık hileli seçimleri hoş görmeyeceği. Askar Akayev, hatasını kabul edip usulsüzlüğün en bariz olduğu yerlerde seçimi tekrarlamalı. Moskova, Washington ve Pekin'in şimdi yapabileceği en iyi şey ise arkalarına yaslanıp bir şey yapmamak, sonuç ne olursa desteklemek. Yeni bir büyük oyun kimsenin çıkarına değil."

banner53
Yorumlar (0)
8
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?
Günün Karikatürü Tümü