banner39

Kürt Sorunu ve D. Karabağ

Kürt meselesinin Kafkasya'da olası bir çatışmanın kaynağına dönüşebileceği endişeleri büyüyor.

Arşiv 29.05.2008, 14:46 29.05.2008, 15:00
Kürt Sorunu ve D. Karabağ




*Stephen Blank

Kürt sorunu özellikle de Kürtler için bir ev kurma davası, Irak'ı istikrara kavuşturmak için karmaşık çabalara sahiptir. Şimdi, Kürt meselesinin bir gerilim ve Güney Kafkasya'da olası bir çatışmanın kaynağına dönüşebileceği ile ilgili uluslar arası uzmanlar arasında büyüyen bir endişe var.

Türkiye ve Azerbaycan'daki medya, Kürt militanların özellikle de PKK ile bağlantılı olanlarının Erivan'daki ermeni hükümetinin zımni desteğiyle Dağlık Karabağ'a ve Ermeni işgali altındaki Azerbaycan'ın bazı kısımlarına yerleşiyor oldukları haberini veriyorlar. Pek çok Kürt'ün, eskiden Azerbaycan'a ait olan fakat şimdi Ermenistan işgalindeki bölgenin bir şeridi olan stratejik önemdeki Laçin Koridoru'na yeniden yerleştiği söylenmektedir. Laçin Koridoru'nun kontrolü, bir Karabağ yerleşimini araştırmanın önündeki en önemli engellerden biridir.

Karabağ çatışması çıkmadan önce Laçin'de çok fazla Kürt meskun vardı ve 1920'lerde bölge Sovyet Birliği içinde Otonom Kürt Bölgesi'nin bir parçasıydı. Kürt nüfusunun büyük bölümü Karabağ savaşı sırasında bölgeden kaçtı. Fakat kalıcı olan gerçek, Laçin'de bir Kürt varlığı için tarihi bir emsalin olduğudur. Yine de onların bu gün yeniden yerleşmeleri—özellikle de PKK militanlarının göçmenler arasında olduğu ile ilgili haberler doğruysa tabi—bölge güvenliği için tehlike yüklüdür.

Son önemdeki bazı Türk ve Azeri haberleri Kürt tehdidinin yanı sıra yeniden yerleşmeye Ermenistan'ın varsayılan desteğiyle ilgili ikazı dillendirmede bütünüyle abartılı görünüyorlar. Haberler, Kürt militanlarının Karabağ ve çevresindeki eğitim kamplarına yerleştiğini ve Ermeni otoritelerinin Kürtlerin devlet yayın tesislerine girmeleri için izin verdiğini iddia ediyorlar. Onlar, aynı şekilde Ermenistan'daki Ermeni Devrim Federasyonu (Taşnak Sutyun) gibi politik örgütlerin Kürtleri, Ermenistan'ın Karabağ hâkimiyetini güçlendirmek için araç olarak görüp onları aktif bir şekilde desteklediklerini de iddia etmektedirler. Ek olarak Türk ve Azerbaycan medyası hem Ankara hem de Bakü'nün PKK'yı bir terörist örgüt olarak gördüğünü vurguluyorlar.

Türkiye'nin hükümetteki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin sağlam bir destekçisi olan İstanbul gazetesi Yeni Şafak'ta yayınlanan 14 Mayıs tarihli bir yorum, PKK liderliğinin muhtemelen kendini Kuzey Irak'ta güvende hissetmediğinden Dağlık Karabağ'a yönelik bir yolculuğu hızlandırdığını iddia etti. Haber bağımsız kaynaklarca teyit edilmedi.

Ermeni yetkilileri canhıraş bir şekilde hem Ermenistan'da hem de Karabağ'da bir PKK varlığını reddettiler. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Vladimir Karapetian, "PKK'nın Dağlık Karabağ'a taşınma ve bölgeleri kontrol etme niyetleri ile ilgili asılsız söylentiler bir diğer provokasyondan başka bir şey değildir" dedi.

Gazete haberlerini uzun dönemden beri düşmanları olan Ermenistan'a yönelik Türk ve Azeri propagandası olarak hafifsemek cazip gelebilir. Fakat Türk ve Azeri iddialarını ve endişelerini önemsememek tehlikeli olabilir. Bu iddia ve kaygılar başka soruşturmalar yapmayı gerektirmektedirler.

Türkiye ve Azerbaycan'ın söylendiğine göre Kürt tehdidini Karabağ'da askeri operasyonlar için bahane olarak kullanarak meseleleri kendi ellerine alma tehlikesi var. Bakü'de Ekho gazetesi tarafından Şubat ayında yayınlanan bir yorumda politik analist Mubariz Ahmadoğlu, ülkenin politik liderliğinin Kürt sorununu vurgulamaya yönelik bir girişimde güç kullanmak mecburiyetinde hissedebileceğini ifade ediyordu. Gazete Ahmadoğlu'ndan, "eğer Ermenistan bu yönde hareket etmeye devam ederse Azerbaycan'ın direnci artacaktır ve direnç sadece diplomatik düzeyde olmayacaktır" şeklinde alıntı yaptı. "Ben Azerbaycan'ın askeri karakterli gerçek hamlelere kalkışabileceğini inkâr edemem. Son zamanlarda açıklama yapan yetkilileri biliyorum ve böyle bir izlenim edindim." Örneğin, Azerbaycan dış işleri bakan vekili Araz Azimov açıkça Bakü'nün Kürt militanların kökünü kazımak için askeri operasyonları düşüneceğini ifade etti.

Dahası—son aylarda PKK kamplarını ezmek için Irak'ın kuzeyine düzenlenen askeri operasyonları başlatan—Türk askeri liderleri, Kürt militanlara bulundukları her yerde saldırmayı düşüneceklerini ima ettiler. Bu Türkiye'nin Karabağ'a hatta Ermeni topraklarına bir baskını düşünebileceği spekülasyonlarını tetikledi.

Türk ve Azeri medyası Karabağ'daki Kürt varlığının, uluslar arası topluluğu özellikle de Minsk Grubu'nun eş başkanları olan ABD, Rusya ve Fransa'yı harekete geçmeye teşvik etmesi gerektiği konusunda şikâyet ediyorlar. Gelişmelerin belalı bir hale gelme ihtimallerini yok etmek veya büyük oranda azaltmak için Karabağ müzakerelerinin yeniden hızlandırılmasına yönelik açık bir ihtiyaç var.

*ABD Ordusu Savaş Kolej'inde profesör.

Dünya Bülteni için çev: Ali Karakuş

 

 

banner53
Yorumlar (3)
Mavìn Herrwìg 13 yıl önce
Her$eyden ònce bu Karabag neden Azerilerin oluyor yada Azerbaycan Cumhurrìyetìnìn bìr Parçasi sayiliyor. Bunu ben anlami$ degilim. Son ìstatìklere gòre Karabagda ya$ayanlarin 145 000 Ermenì ve 45 000 dolaylarinda Azerì ya$amakta. Ayrica Kurd otonom bòlgesì konumunda olan bìr yer neden bu kesìmler tarafindan sahìplenilsinkì. Yìne Kurdlerin Karabaga dònù$lerìnì bìr teròr dònù$ù olarak gòstermek ancak Kurd dù$manlarinin yapabìlecegì dù$manliktan ìbaret.

Mavìn Herrwìg
kemal türköz 13 yıl önce
bu haberi okurken azerbaycanın kürt kartını kullanarak ermenistanla olan hassas durumunda türkiyeyi daha fazla işin içerisine sokma planı olduğunu görüyorum.Tam anlamıyla 2 sınıf bir diplomasi oyunu.Benim anlamadığım Türkiye ermenistan azerbaycan kapışmasında neden taraf oluyor.Dağlık karabağ da pkk mevcudiyeti söylemi güçsüz azeri ordusunun karabağ üzerindeki emellerine ülkemizi de karıştırmak istemesidir.
Ramin Vekilov 13 yıl önce
evvela bilimmeli ki Karabaghda bir kürt bile yaşamamışş Kürtler esasebn Karabağın kenar bölgeleri olan Laçin ve Qubadlıda yaşamişlar ve bölgede ekseriyyet olmamişlar. Bu vatandaşlarımızdaim azerilerle beraber olmuş ermeni işğalına qarşı da beraber savaşmışlar. Ermeniler ister 1918-de isterse de son Karabağ savaşında azerilerle beraber binlerle müslüman kürdü de qatl etmişler ve ya topraklarından zulmle çıkarmışlar. Bu gün Krabağa yerleşdirmek istedikleri esasen Ermenistanda yaşayan yezidi kurdlerdir.
Karabağ adından da göründüğü gibi tarih boyu azeri (türk) toprağı olmuşdur. Karabağ hanlığı bu arazide var olmuş bir azeri devlet idi. Başkendi bu gün işgal altında olan Şuşa şeheri idi. Şuşa işgal edildiyi 1992 yılına kadar nüfusu yüzdü yüz azeri kenti idi. Ermeniler Karabağa 19 yüzyılda Rusların Karabağ hanlığını işgalından sonra İrandan göçürüldü. Bunları tarihi belgelerden bulmak kolay.
Türkiyenin işin içine sokmaya gelince Zaten Türkkler bu işin içindeler. Ermeniler kendi anayasalarında
resmen türk topraklarını kendi toprakları ilan etmişler. Karabağı, azerileri terk etmekle kurtulacağınızımı zann ediyorsunuz. Yalancı soykırım iddiası ile her gün kapınızı çalıyorlar.
Arkadaşlardan ricam var bilmedikleri meselede böyle eminlikle konuşmasınlar.
29
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?