banner15

Kuş Gribi Dünyayı Tehdit Ediyor

Güneydoğu Asya'da tavukları katleden bir virüs artık dünyanın her yerinde insanları da öldürüyor. Küresel bir salgının yaklaşmakta olduğu konusunda kaygı duyan uzmanlar, bu virüsün, insandan insana geçme yetisini geliştirmeden önce durdurulması için sa

Kuş Gribi Dünyayı Tehdit Ediyor

Çoğumuz için grip, rutin diş kontrolü gibi, her yıl katlandığımız can sıkıcı bir olgu. Bazıları grip aşısının, yaptırmak için çekilen sıkıntıya değmediğini düşünüyor. Ama grip sanıldığından çok daha tehlikeli olabilir. Bu virüs çok küçük damlacıklar aracılığıyla öylesine kolay bir şekilde yayılıyor ki her yıl dünya genelinde 300 ila 500 milyon arasında kişi bu hastalığa yakalanıyor; sadece ABD'de, çoğunluğu yaşlılar olmak üzere, yaklaşık 36.000 kişi ölüyor. Öylesine hızla mutasyona uğruyor ki, kimse hiçbir zaman tam olarak bağışıklık kazanamıyor ve her yıl yeni bir aşı geliştirilmesi gerekiyor.
Bu bilinen, sıradan grip. Ama Güneydoğu Asya'da can alan hastalık sıradan grip değil. Bu hastalığın başlıca kurbanları tavuklar; yüz milyondan fazla tavuk, gerek hastalık gerekse denetim çabalarının çoğunlukla başarısız kalması nedeniyle öldü. Tavukların enfekte olmaları sıra dışı bir olay değil; hatta kuş gribi virüslerinin sayısı, insanlara etki edenlerden çok daha fazla. Ancak, 40 yıldır grip virüslerini inceleyen araştırmacı Robert Webster, Ngoan'ı öldürenin benzerine hiç rastlamamış.
Webster, "Bu virüs, mutasyona uğramadan önceki yapısı ile dahi son derece patojen olması açısından, bugüne kadar gördüğüm ya da üzerinde çalıştığım virüsler arasında olasılıkla en kötü enfluanza virüsü" diyor. Sadece hastalığın bulaşmasının ardından birkaç saat içinde şişerek kanamadan ölen tavuklar için ürkütücü boyutta ölümcül bir hastalık olmakla kalmıyor, laboratuvar farelerinden kaplanlara kadar memelileri de benzer bir etkiyle öldürüyor. Bazı bölgelerde "Ngoan hastalanmadan birkaç gün önce çiftliğinde ölen birkaç tavuk gibi" kümes hayvanlarından bu virüsü kapan insanlar da oldu. Ve bilinen olguların yarısı ölümle sonuçlandı.
Bu ölümler birçok halk sağlığı uzmanına göre yaklaşan felaketin habercisi. Aynen bir topuzun üzerindeki çivileri andırır biçimde yüzeyine diken gibi saplanmış iki proteinin yapılarına bakılarak H5N1 adı verilen bu virüsün kuşlardan insanlara geçmesi kolay değil, insandan insana geçmesi ise çok daha zor. Webster, ?Bulaşma sürecinde hayvandan insana o ilk adımı aşabiliyor ama sonra insandan insana kolayca yayılamıyor,? diyor. "Tanrıya şükür ki böyle... Yoksa başımız büyük derde girerdi."
Belki de H5N1, her yıl işyerlerinin ve dersliklerin boşalmasına neden olan sıradan grip enfeksiyonları gibi insandan insana yayılmanın püf noktasını asla öğrenemeyecek. Belki de yapamıyor. Ya da belki, virüsü kökünden temizlemeye yönelik "bugüne kadar çoğu yetersiz mali kaynakla desteklenen ve süreklilik içermeyen" girişimler başarıya ulaşacak. Ancak uzmanlar ısrarla dünyayı olası en kötü senaryoya karşı hazırlıklı olmaya çağırıyor.

AB, Türkiye'den kümes hayvanı almayacak

AB ve Ukrayna, kuş gribi vakaları yüzünden Türkiye'den kümes hayvanı alımını durdurdu. AB Komisyonu yasağın bu akşamdan itibaren geçerli olacağını açıkladı. Komisyon sözcüleri, Romanya'da kuş gribi virüsüne ilişkin laboratuvar incelemelerinin negatif sonuç verdiğini, Türkiye'de ise ilk incelemelerin pozitif gözüktüğünü belirtti. Türkiye'deki virüsün ne tür olduğu ve zarar derecesi hakkında bilgi için numune beklendiğini, önemsiz bir virüsün söz konusu olabileceğini belirten yetkililer, incelemelerden sonra daha somut kararlar alınabileceğini söyledi. Türkiye'den gönderilecek numunelerin çarşamba gününe kadar inceleneceğini belirten komisyon yetkilileri, Romanya'dan kanatlı hayvan ithalatının yasaklanmasına gerek görülmediğini de açıkladı.
 
Ukrayna da yasak getirdi

Ukrayna da Türkiye ve Romanya'dan kümes hayvanı alımını yasakladığını duyurdu. Ukrayna Veterinerlik Dairesi'nden yapılan açıklamada, yetkililerin durumu izlediği, Türkiye ve Romanya'dan kümes hayvanı ithalini durdurduğu belirtildi. Ukrayna, daha önce de kuş gribi salgınları nedeniyle Rusya, Kazakistan, Güney Kore ve Japonya'dan kümes hayvanı alımını yasaklamıştı.
 
Virüs tipi belirlendi
 
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İzmir Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürü Necdet Akkoca ise yaptığı basın toplantısında Manyas'tan gelen numunelerde H5 tipi kuş gribi virüsü tespit ettiklerini açıkladı. Akkoca, geçtiğimiz çarşamba günü kendilerine gönderilen 5 ölü, 1 canlı hindi üzerinde yaptıkları araştırmayla ilgili olarak, ''numunelerde H5 tipi denilen kuş gribi faktörü tespit ettik. Daha önceden kuş gribi önemli bir vaka olduğu için gerek Tarım Bakanlığı, gerekse biz tedbirlerimizi almıştık" dedi. "Manyas'tan şu anda yeni bir bildirim ve numune gelmedi. Başka yerlerden de bildirim veya akım yok" diyen Akkoca, paniğe gerek olmadığını ve her türlü tedbirin alındığının altını çizdi.

Avrupa alarmda

Romanya ve Türkiye'de görülen kuş gribi vakaları Avrupa'da paniğe neden oldu. Bu vakaların Asya'da en az 65 kişiyi öldüren virüsten kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılıyor. Son kuş gribi salgını aralık 2003'de Asya ülkelerinde ortaya çıktı. Kamboçya, Vietnam, Tayland, Endonezya ve Hong Kong'da görülen virüs sonucu en az 65 kişi öldü. Asya'dakine benzer bir virüs iki ay önce Rusya'nın Ural bölgesinde görüldü. İnsana bulaşmadı ancak yüzlerce kümes hayvanı itlaf edildi. Şimdi ise Türkiye ve Romanya alarmda. Romanya'da onbinlerce hayvan itlaf edildi. Uzmanlar buradaki virüsün Asya'dakiyle aynı olup olmadığını araştırıyor. Virüsü yaklaşık iki yıl süren yolculuklarında göçmen kuşların taşıdığı sanılıyor. Virüs bu yolculuğu boyunca milyonlarca kümes hayvanının itlaf edilmesine, en az 10 milyar dolar da maddi zarara neden oldu. Asya'daki kuş gribi virüsü 'H5N1'olarak adlandırılıyor. Bu, 15 farklı virüs içinde insanlar için tek ölümcül olanı.
 
Konu hakkında basına sızan haberler

Bilim insanları gelecek yıllarda insan sağlığı için en büyük tehditlerden birinin de hayvan hastalıkları olacağı uyarısında bulunuyor-14 Ocak 2004 —  Gelecek otuz yılda SARS gibi daha önce varlığı bilinmeyen en az 30 yeni hastalık  (AIDS, ebola, deli dana, SARS ve son olarak da kuş gribi gibi) ortaya çıkabileceği belirtiliyor. En büyük endişe ise, insan-hayvan arasındaki virüs geçişinin artması. Bu nedenle hasta hayvanlar kadar sağlıklı hayvanlar üzerinde de geniş çaplı kontroller yapılması ve taşıdıkları vürüslerin belirlenmesi istendi. Uzmanlar, dünyanın yeni ekolojik düzeninde mikrop ve virüslerin yayılma eğiliminde olduğunu, bu nedenle hayvanlardan insanlara bulaştığını belirttiler.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Vietnam’da 13 kişiyi öldüren kuş gribine yol açan H5N1 tip virüsün, insandan insana bulaştığına ilişkin kanıt olmadığını duyurdu-16 Ocak 2004 — Cenevre’de WHO’dan yapılan açıklamada, virüsün genetik özelliklerinin ortaya çıkarıldığı, Vietnam’da kuş gribinden ölen kişilerin virüsü bir başka insandan değil, doğrudan bir kümes hayvanından kaptıklarının anlaşıldığı belirtildi. WHO sözcüsü, “Virüs genlerinin kuş kökenli olduğu, mütasyon yoluyla bunların insan genine dönüşmediği biliniyor. Bunu bilmek çok önemli, çünkü genler değişime uğrayıp insan geni haline gelirse hastalık insandan insana bulaşacak demektir” diye konuştu. 

İstanbul İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Erman Tuncer, “kuş gribi” hastalığıyla ilgili kendilerine intikal eden bir vaka olmadığını ifade ederek, bu hastalığın Türkiye’ye girmemesi için gerekli önlemlerin alındığını söyledi -16 Ocak 2004 —Kuş gribi ile ilgili Dünya Sağlık Örgütü’nün de ikazlarda bulunduğunu vurgulayan Tuncer, Kuş gribi ile ilgili bize intikal eden resmi bir vaka yok. Bu hastalığın Türkiye’ye girmemesi için sınırlarımızdan itibaren bütün sağlık tesislerimizle duyarlıyız” diye konuştu.

Kuş gribi, 20 bin tavuğu itlaf ettirdi-16 Ocak 2004 - Kuş gribi yüzünden, Vietnam’da en büyük kenti Ho Şi Minh’de, kümes hayvanlarının satışı yasaklandı. Tayvan’da, bir çiftlikte kuş gribinin ortaya çıkması üzerine 20 bin tavuk itlaf edildi. Tayvan sağlık kaynakları, Çanghua bölgesinde çiftlikte gribe yol açan virüsün ortaya çıkması üzerine 20 bin tavuğun “ihtiyaten” itlaf edilmesi işleminin tamamlandığını kaydettiler. Aynı kaynaklar, virüsün görüldüğü çiftliğin bir kilometre yakınındaki diğer çiftliklerin gözetim altına alındığını, oralarda şu ana kadar anormal bir durumun söz konusu olmadığını belirttiler. Japonya ve Hong Kong, Tayvan’dan kümes hayvanı ithalatını yasakladı. Kuş gribinin daha tehlikeli bir türünün ortaya çıktığı Vietnam’da ise 18 kişi hastalandı, bunların 13’ü öldü.

Tavuk çiftliklerinden yayılan kuş gribi salgını, Asya’da etkisini sürdürüyor- 22 Ocak 2004 —  Tayland basınında, kuş gribinden ölenler olduğu ancak Tayland hükümetinin bu konuda açıklama yapmaktan çekindiği ve örtmeye çalıştığı yönündeki haberin ardından, Japonya Tarım Bakanlığı bu ülkeden yapılacak olan tavuk ithalatını geçici olarak durdurdu. Hong Kong’da da ölen bir şahinin üzerinde yapılan testler sonucu şahinin, kuş gribinden öldüğü ortaya çıktı. Alarma geçen Hong Kong’lu yetkililer mahalli tavuk çiftliklerini gözetim altında tuttuklarını açıkladılar.

Asya’da hızla ilerleyen kuş gribi şu ana kadar 7 ülkede görüldü-26 Ocak 2004 —  Tüm kuş cinslerini etkileyen virüsün, özellikle kümes hayvanları çiftliklerinde kendisini gösterdiğine inanılıyor. İlk kez 1997 yılında Hong Kong’da tesbit edilen ve daha sonra diğer Asya ülkelerine sıçrayan virüs, Tayland, Vietnam, Endonezya, Kamboçya, Güney Kore, Japonya ve Laos’da kendisini göstermiştir.

Kuş gribine karşı küresel mücadele çağrısı-Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve diğer uluslararası örgütler, insan sağlığını tehdit eden kuş gribine karşı bağış ve uzman önerisi yapılması için çağrıda bulundu-27 Ocak 2004 —  Öte yandan yapılan testler sonucu Vietnam’da hastalıkla ilgili bir vakaya daha rastlandığı ve vaka sayısının artabileceği bildirildi. WHO ile birlikte BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü gibi uluslararası kuruluşlar tarafından yapılan ortak açıklamada, Asya’da eşi görülmemiş hızla yayılan virüsün “insan sağlığına yönelik bir tehdit ve tarımsal üretim için bir felaket” olduğu vurgulandı. WHO yetkilisi Lee Jong Wook, yaptığı açıklamada, “Bu insan sağlığına yönelik ciddi küresel bir tehdit. Bu zor ve pahalı mücadeleye şimdi başlamamız gerekiyor” dedi.

Kuş gribi küresel tehlikeye dönüşüyor-27.Ocak.2004-Asya’da ortaya çıkan ve giderek yayılan kuş gribi tehlikesi giderek büyüyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hastalığın dünya genelinde yayılabileceği uyarısında bulunarak, hastalığın görüldüğü ülkelere uluslararası destek istedi... ”Bu, dünya sağlığı için küresel bir tehlikedir” diyen Dünya Sağlık Örgütü Genel Müdürü Lee Jong Wook, hastalıkla mücadelede uluslararası toplumdan mali ve uzman yardımı istedi. Mücadelenin zor ve pahalı olduğunu belirten Lee, mücadeleye vakit kaybetmeden başlanması gerektiğini ifade etti. BM Gıda ve Tarım Örgütü ve Uluslararası Hayvan Sağlık Örgütü de hastalıkla mücadelede para ve teknik yardım talebinde bulundu. Yetkililer, ayrıca Vietnam’da hastalığa yakalananların sayısının artabileceği uyarısında bulundular.

Kuş gribi virüsü Asya’da yayılmaya devam ediyor. Kuveyt, Ürdün, Hong Kong, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti, kuş gribinin görüldüğü ülkelerden kümes hayvanı ve ürünlerinin alımını durdurdu-28 Ocak 2004 —Vietnam’da, 2 kişinin daha ölüm nedeninin kuş gribi olduğu doğrulanarak bu hastalıktan ölenlerin sayısı 8’e yükseldi. Öte yandan Tayland’da 2 çocuğun ölümüne neden olan kuş gribi salgını, başkent Bangkok’ta da görüldü. Daha önce de Japonya, Vietnam ve Tayland’dan kümes hayvanlarını ve ürünlerinin ithalatını yasaklayan Türkiye, Hong Kong, Laos, Kamboçya, Tayvan’dan da kümes hayvanları ve ürünlerinin ithalatını yasakladı.

Kuş gribi ABD’ye de sıçradı. Uluslararası Hayvan Hastalıkları Ofisi (OIE), ABD’nin Delaware Eyaleti Kent County şehrinde, özel bir çiftlikte de kuş gribi hastalığına rastlandığını bildirdi-9 Şubat 2004 — OIE’nin acil durum kodu ile üye ülkelere geçtiği mesajda, Delaware eyaletinin Kent County şehrinde özel bir çiftlikte hastalık tespit edilmesi nedeniyle, 12 bin kanatlı hayvanın imha edildiğini duyurdu.

Kuş gribi korkutmaya devam ediyor-Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Asya’da 20 kişinin ölümüne yol açan kuş gribi salgının birkaç ay içinde azalmasının muhtemel görünmediğini bildirdi-16 Şubat 2004 — WHO’nün güneydoğu Asya bürosundan Kumara Rai, Yeni Delhi’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Vietnam ve Tayland’daki deneyimlerimiz, salgınının gelecek birkaç ay içinde sınırlanamayacağından kaygı duymamıza yol açıyor” dedi. Kumara Rai bu açıklamayı, Güney Asya Bölgesel İşbirliği Örgütü’nün tarım ve sağlık yetkililerinin Yeni Delhi’deki acil toplantısından sonra yaptı. Toplantıda, hastalığın yayılmasına karşı savaşımda bölgesel işbirliği konusu ele alındı ve kümes hayvanlarının ithalatına yasak konulması teyit edildi. Kuş gribinden Vietnam’a 14, Tayland’da da 6 kişi öldü. BM Gıda ve Tarım Örgütü de, virüsün artık bir tehdit olmadığından emin olmak için aylara, hatta birkaç yıla ihtiyaç olabileceğini bildirmişti.

Birleşmiş Millletler (BM) sağlık uzmanları, Güney Doğu Asya'daki kuş gribi virüsü salgınının diğer bölgelere de yayılabileceği uyarısında bulundu-BBC'nin internet sitesinde yer alan habere göre, bilim insanları kuş gribinin önüne geçilebilmesi için kümes hayvanlarına yönelik aşı kampanyaları düzenlenmesini önerdiler. Aşının, toplu itlafları tamamlayıcı bir önlem olarak düşünülmesini savunan uzmanlar, virüsün diğer bölgelere de yayılabileceği uyarısında bulundular. İtalya'nın başkenti Roma'da iki gün süren bir konferansta konuşan BM Gıda ve Tarım Örgütü Başkanı Jacques Diouf da Asya'da milyonlarca kümes hayvanının ölümüne yol açan kuş gribi virüsünün kontrol altına alınamadığını söyledi. Diouf, ayrıca uluslararası toplumun virüsün yayılmasını durdurmak için acil önlemlere ihtiyaç duyduğunu da kaydetti. Son olarak Vietnam'da bir kızın daha kuş gribi virüsü sonucu yaşamını yitirmesiyle toplam ölüm sayısı 16'ya yükseldiğini ifade etti.

Tayland’da kuş gribi toplantısı-Kuş gribinden etkilenen Asya ülkeleri, Tayland’ın başkenti Bangkok’ta bir araya gelerek, ulusal, bölgesel ve uluslararası alanda çabaları yoğunlaştırmak suretiyle, hastalığa çözüm bulmak üzere ortak tavır belirleme kararı aldılar. Toplantıya Çin, Kamboçya, Güney Kore, Endonezya, Japonya, Laos, Vietnam ve Tayland’dan Tarım ve Sağlık bakanları veya bakanlık temsilcileriyle ABD, AB ve Dünya Sağlık Örgütü, Dünya Gıda ve Tarım Örgütü ve Uluslararası Hayvan Hastalıkları Ofisi’nden yetkililer katıldı.

Çin 60 bin tavuğu itlaf etti-Çin Resmi haber ajansı Şinhua, dün ülkenin güneyindeki Guanksi bölgesinin Dindang kasabasında ördeklerde kuş gribine rastlanması üzerine, hastalıkla mücadele kapsamında 60 bine yakın tavuğun itlaf edildiğini belirtti. Ajans, Dingdang kasabasında kuşlarla temas ettiği belirlenen insanların yakın izleme altına alındığını kaydetti. Şinhua, merkezdeki Hunan eyaletinde kuş gribi olduğundan şüphe edilen vakaya rastlandığını, 44 bin tavuğun itlaf edildiğini, şüpheli vakaların görüldüğü bölgelerin karantinaya alındığını bildirdi. Bu arada Çin’deki resmi yayın organları kuş gribinin Çin’de kontrol altında olduğunu iddia ettiler. Akut solunum yetmezliği sendromunun (SARS) ortaya çıktığı ilk ülke olan Çin, hastalığı dünya kamuoyuna zamanında bildirmediği, hastalığın yayılma riskini küçümsediği ve yeterince mücadele etmediği gerekçesiyle suçlanmıştı. İddiaları reddeden ve büyük maddi kayıplara uğrayan Çin’de yetkililerin kuş gribi salgınının ekonomiyi etkilememesi için daha dikkatli davrandıkları bildiriliyor.

Birçok ülke hastalığın görüldüğü ülkelerden kümes hayvanı alımını durdurdu-Kuveyt, Ürdün, Hong Kong, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti, kuş gribinin görüldüğü Asya ülkelerinden kümes hayvanı ve ürünlerinin alımını durdurdu. Kuş gribinin ortaya çıktığı ülkeler arasında yalnızca Tayland’dan kümes hayvanı ve ürünleri alan Macaristan da, bu ülkeden kümes hayvanı ürünü almayı yasakladı. Bu arada Avrupa Komisyonu bir açıklama yaparak, Asya’dan Avrupa’ya yapılan egzotik kuş ticaretinin kuş gribi salgınına rağmen devam edebileceğini bildirdi. AB Sağlık ve Tüketici Koruma Komisyonu Üyesi Beate Gminder, Avrupa’daki kuş severlerin Tayland’dan ve diğer Asya ülkelerinden egzotik kuş türleri getirebileceklerini söyledi.

Hollanda’da kuş gribine karşı önlemler-Hollanda Tarım, Doğa ve Gıda Bakanı yaptığı açıklamada, kuş gribi virüsünün ülkeye sıçramaması için alınacak önlemler arasında “özel paspas uygulaması” ilk adımı oluşturacak ve daha sonra başka önlemler de alınacak. Ancak bu önlemlerin neler olabileceği belirtilmedi. Açıklamada, diğer Avrupa Birliği üyesi ülkelerinin havaalanlarında da benzer önlemlerin alınması için Hollanda’nın girişimde bulunacağı kaydedildi.

Kuş Gribi nedir?

Literatürde “Kanatlı İnflüenzası” olarak bilinen Kuş Gribi A tipi kuş gribi virüsünün (H5N1) yol açtığı ve tüm kanatlı hayvanları etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalık özellikle evcil ve yabani kanatlı hayvanları arasında kendisini gösterir. Kuş gribine bulaşan kuşların gösterdikleri belirtilere göre, kuş gribi, ölümlere yol açan yüksek ölçüde bulaşıcı, düşük ölçüde bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan grip olarak 3'e ayrılır. Kuş gribi virüsünün 15 alt tipi bilinir. Son günlerde dünyada H5N1 virüsünün neden olduğu kuş gribi, ölümlere neden olan yüksek ölçüde bulaşıcı kuş gribi olarak tanımlanır. Bu kuş gribine yakalanıldığında ölüm oranının çok yüksek olmasından dolayı zararı da çok büyüktür. Virüsün bu türü çabuk mutasyona uğrama ve diğer hayvan türlerini enfekte eden virüslerden genler kazanma arzusunda olan bir yapıdadır. Laboratuvar araştırmaları, bu virüsün değişik kökenlerinin yüksek düzeyde hastalık oluşturma kabiliyetinde olduğunu ve insanlarda şiddetli hastalığa yol açabileceğini göstermiştir. Bu virüsler hastalık yapma özelliklerini düşük sıcaklıklarda uzun süre koruyabilirler ve genetik olarak değişken bir yapıya sahiptirler.

Hastalığın klinik belirtileri nedir?

Grip, kuşlarda ilk belirtilerini, iştahsızlık ve tüylerin buruşmasıyla gösterir. Hastalığa yakalanan kuşların ateşlerinin yükseldiği, halsizleştikleri, ishal oldukları, aşırı susuzluk çektikleri gözlenir ve deri altında şişlikler meydana gelir.
İnsanlardaki ilk belirtiler ise ateş yükselmesi, öksürük, boğazda hassaslık, kas ağrısı, göz enfeksiyonları, solunum zorluğu ve zatürreedir. Hastalık hiç hissedilmeyecek derecede hafif bulgularla seyredebileceği gibi, ani ölümlere yol açan yüksek ölçüde bulaşıcı ve öldürücü şekilde de görülebilir.

Kuş gribi hangi yollarla yayılabilir? 

Kuş gribi, hastalanmış kanatlı hayvanlar ile veya virüsten etkilenmiş bir maddenin sağlıklı kanatlılarla temas etmesiyle yayılır. Kuş gribi virüsü kanatlıların sindirim ve solunum yolları ile iç organlarında bulunduğundan, virüs gözler, burun, ağız salgısı ve dışkıyla vücut dışına çıkabilir. Virüs içeren salgı, dışkı ve kanatlıların leşlerinin kirlettiği her hangi bir madde, örneğin hayvan yemi, içilebilen su, kümes, hava, yem kabı, böcek ve kanatlılar kuş gribini yayabilir. Solunum ve sindirim organları kuş gribinin ilk görüldüğü organlardır.

Uzakdoğu ülkelerinde etkili olan kuş gribi virüsün ''H5N1 alt tipi'' tarafından oluşturulur ve göçmen kuşlarla evcil kanatlı sürülerinin teması salgınların en çok vurgulanan nedeni olsa da, salgınların yayılmasında canlı kuş pazarlarının önemi de büyüktür. Türkiye'de görülmemesine karşın kuş gribi salgınları ortalama her yüzyılda bir 3-4 kez yaşanır ve bu da yeni salgınların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğunu gösterir.

İnsanlarda ilk kez A (H5N1) 1997’de görülmüş ve bu salgın Hong Kong’da 18 olgudan 6 kişinin ölümüne sebep olmuştur. Bu hadise çıkana kadar, virüs sadece kuşlarda, tavuk ve ördeklerde görülmüştür. Ağustos 1997’de iki yaşındaki çocukta görülen birinci vakanın onaylanması sonrası araştırma başlatılmış ve gözetleme arttırılmıştır. Aralık 1997’de, insanlarda inflüenza salgınının kaynağı olduğu düşünülen bütün tavuklar Hong Kong’da öldürülmüştür.

Kuşlardan insanlara geçebilen virüsün, insandan insana bulaştığına dair bir kanıt bulunamamıştır. Kuş gribinin insanlara bulaştığına dair ilk kanıta 1997 yılında Hong Kong’da rastlanmıştır. Daha sonra diğer Asya ülkelerine sıçrayan virüs, Tayland, Vietnam, Endonezya, Kamboçya, Güney Kore, Japonya ve Laos’da kendisini göstermiştir. Virüsün, Tayland ve Vietnam’da insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır. Virüs, sadece bu virüsü taşıyan hayvanlarla doğrudan temas kuran insanlara bulaşır. Ancak uzmanlar, kuş gribinin, insanlara bulaşan normal grip virüsleriyle bağlantısı bulunmasından ve yeni ölümcül bir virüs haline dönüşerek, etkisini dünya genelinde göstermesinden endişe ediyorlar.

Kuş gribi virüsleri normalde kanatlı hayvanlar ve domuz dışındaki canlılara bulaşmaz, ancak araştırmalara göre enfekte canlı kanatlılarla kurulan yakın temasla insanlarda da enfeksiyon şekillenir. Genetik çalışmalar sonucu virüsün kuşlardan insanlara atladığı ve H5N1 alt tipi''nin özel bir öneme sahip olduğu ortaya konmuştur. Enfeksiyon sonrası yaşamını sürdüren kuşlar, virüsü ağız ve dışkı yoluyla en az 10 gün yayarlar. Daha sonra, virüsün hayvanlar tarafından yayılma riski azalır. Çiftliklerde kullanılan aletler, yemler ve giysiler de hastalığın yayılmasında etkili olabilir.
H5N1 kuş gribinin kanatlı hayvanlar arasında yayılma şekli hava, gübre, yem ve içme suyu gibi olgulara dayanır. Buna rağmen, laboratuvarda yapılan deneyler sonucu kuş gribine yakanlanan hayvanların yumurtası da kuş gribi virüsü taşımasından dolayı bu yumurtaların hastalık yayma olasılığı dışlanmaz.  Kuş gribi şu ana kadar, Endonezya, Kamboçya, Güney Kore, Japonya, Tayvan, Laos, Vietnam, Tayland, Çin ve Pakistan’da ortaya çıkmıştır. Şimdiki bilgilere dayanarak, H5N1 virüsünün çiğ, soğuk ve donmuş kümes hayvanları yiyeceklerinden insanlara geçme riski görünmüyor. H5N1’in yiyecek tüketimi yoluyla nakledilmesi olanaksız göründüğü için, tüm kümes hayvanlarından ortaya çıkan hastalıklardan yeterli korunma sağlanabilmesi için özellikle yiyeceklerin iyi pişmesine, çiğ ve pişmiş yiyeceklerle temasın önlenmesine ve yiyeceklerin hazırlanmasında ellerin dikkatli yıkanmasına dikkat edilmesi gerekiyor. 

Kuş Gribine karşı önlemler ve korunma yolları nedir?

Enfekte çiftliklerin karantinaya alınması, potansiyel olarak etkilenen sürülerin itlafı hastalığın yayılmasını engellemek için alınacak önlemlerin başında gelir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), virüsün, ucuz ilaç tedavilerine karşı daha dayanıklı olduğunu açıklamıştır. Uzmanlar daha pahalı tedavi yöntemlerini araştırmaktadırlar. WHO ayrıca, hasta insanların karantina altına alınması tavsiyesinde bulunmaktadır. Virüsün, tavuk ürünlerinin yenmesi yoluyla bulaştığına dair bir kanıta ulaşılmamıştır. WHO, olası virüsün öldürülmesi için, tavuk ürünlerinin en az 70 derecede pişirilmesi gerektiğini bildirmiştir. Örgüt, kümes hayvanlarıyla temas edenlerin ellerini yıkamaları ve kuş leşlerinin diğer objelerden uzak tutulması uyarısında da bulunmuştur. Kuş gribi salgını bölgesinin 5 km.lik çevresindeki kümes hayvanlarına acil aşılama yapılmalıdır. Bununla birlikte salgın bölgesinde karantina şeridi de kurulmalıdır. Kuş gribinin kuluçka süresi en çok 21 gündür. Kuluçka süresince, yeni kuş gribi vakasının her zaman ortaya çıkma olasılığı vardır. Bu yüzden kuş gribi salgını görülmüş olan bölgede uygulanan ablukanın kaldırılması için, son kümes hayvanının itlaf edilmesinden sonra en az bir kuluçka süresi beklenilir. Öldürülen kümes hayvanlarının vücutlarında H5N1 tipi kuş gribi virüsü bulunabilir. Kuş gribinin kaynağının kökten temizlenmemesi durumunda, bu gribin virüsü tekrar bölgede yayılabilir. H5N1 tipi kuş gribi salgınının tamamen ve kökten yok edilmesi için bu çevredeki kümes hayvanlarının tümünün öldürülmesi gereklidir. Bunun nedeni, bu çevredeki kümes hayvanlarına kuş gribinin çok kolay bulaşabilmesidir. Kümes hayvanlarının beslenme tarzının, kuş gribi salgını ve kontrolüyle sıkı ilişkisi vardır. Hayvanları iyi besleme ve kümeste iyi bakım koşulları, kuş gribinin önlenmesinin anahtarıdır. Devletin ilgili politikaları uyarınca, doğrudan itlaf edilen ve kuş gribi virüsü taşıdığı doğrulanan evcil hayvanlara ve bu tür hayvansal ürünlere yönelik tazminat sistemi uygulanmaktadır.

Kuş Gribi nasıl tanınır ve Hastalar iyileşir mi?

Kuş gribi, basit olarak boğazdan alınan süprüntü ve kan numunelerinin tahlil edilmesiyle anlaşılmaktadır. İnsanlarda, grip virüslerinin tanısı amacıyla kullanılan hızlı ve güvenilir testler vardır. Ancak, bu testler yeni vakaları tanımlayacak, insanlarda enfeksiyonun yayılımını belirleyecek ve virüsün insandan insana mı, yoksa kuşlardan insana mı geçtiğini saptayacak etkin bir laboratuvarın yerini alamaz. H5N1 tip kuş gribine yakalanan kümes hayvanlarının gerek hastalanma oranı, gerekse ölüm oranı yüzde yüze yakındır. Hayvanlarda iyileşme görülmez. Kuş gribi yüksek düzeyde bulaşıcı bir hastalık olmasından dolayı virus örneklerinin toplanma işlemi ve testlerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından saptanan ve biogüvenlik düzeyi BSL-3 olan laboratuvarlar tarafından yapılmalıdır.

 

 


 

 

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48