banner39

Orta Asya'nın Rusya tutkusu

Orta Asya ülkelerinin siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal yönelimlerinin bizdeki Avrupa'sı burada hala Rusya. Galip kültür, mağlup kültüre düşünce şeklini bile dayatmış durumda.

Arşiv 19.05.2008, 10:00 21.05.2008, 13:57
Orta Asya'nın Rusya tutkusu


Abdullah Aydoğan Kalabalık / Bişkek

Türk Cumhuriyetlerine veya diğer Orta Asya ülkelerine yolunuz düşerse, dikkatinizi çekecek olan sosyal gerçeklerden birisi, bu ülke halklarındaki Rus hayranlığı olacaktır.

Sovyetlerin son on beş-yirmi yılında yaşanan refah ve 1990'lardan sonra bu ülkelerde başlayan belirsizlik, yolsuzluk, işsizlik, rüşvet ve haliyle fakirlik sıradan insanlara Sovyet sistemini arattı.

1998 yılında bir Azeri; 'Rus yahşı biz pis millet' dediğinde şoke olmuştum sanki. Sonraki yıllarda Moskova'dan bakıldığında da benzer bir düşüncenin hâkim olduğu, Rusların da aynı düşündüğünü öğrendiğimde, galip kültürün mağlup kültüre düşünce şeklini bile dayatmış olduğunu anlayacaktım.

Orta Asya ülkelerinde de durum aynı. Bu ülkelerin siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal yönelimlerinin bizdeki Avrupa'sı burada hala Rusya. Dünya'daki siyasi gelişmelere yaklaşım da haliyle Rusya ile aynı paralelde seyrediyor.

1990'larda Bosna-Hersek'te Sırpların uyguladığı mezalime rağmen, Rusya'daki entelektüel Tatarların dahi Sırplardan tarafa görüş beyan ediyor ve hatta Sırpların haksızlığa uğradığını bile söylüyorlardı.

Geçtiğimiz Şubat ayında, Kosova'nın bağımsızlık ilanından sonraki gelişmeler de geçen onca yıla rağmen, Türk Cumhuriyetleri halkları arasında fikri bakımdan fazla bir değişiklik olmadığını ispat eder şekildeydi.

Rusya ile ilgili bir araştırma kurumunun yapmış olduğu anketin sonuçları da aynı paralelde. Rusya'nın son yıllarda geliştirmiş olduğu politikalarla ilgili 138 devlette yapılan sosyal ankete göre, Rusya'yı en fazla Orta Asya ve Türk Cumhuriyetleri halkları destekliyor.

Genel olarak eski Sovyet ülkelerinde diğer ülkelere göre yüksek olan Kremline destek, Orta Asya ülkeleri ve Türk Cumhuriyetlerinde zirveye ulaşıyor.

Rusya'nın politikalarını Avrupa Birliği ülkelerinde olumlu karşılayanlar yüzde 15'lerde kalırken, Güney ve Kuzey Amerika'da yüzde 18 ila 22 arasında değişiyor. Kuzey Afrika'da bu oran yüzde 29'a kadar varırken, Yakın Doğu'da yüzde 49'a kadar çıkıyor.

Kremlin'e destek, Orta Asya'da doruk noktaya ulaşıyor. Kremlini en fazla destek Taciklerden geldi. Tacikistan halkının yüzde 92'si Rusya politikalarından yana görüş beyan ediyor.

Türk Cumhuriyetlerinde ise yüzde 89'luk bir oranla Kırgızlar lider. Kazakistan'da bu oran yüzde 87, Azerbaycan'da yüzde 66, Özbekistan'da ise yüzde 50.

Bu anketin en fazla dikkat çekici yönlerinden birisi, Ermenistan halkının Rusya politikaları hakkındaki görüşüydü. Ermenilerin sadece yüzde 22'si Kremlin'i destekliyor.

Orta Asya ülkeleri ve Türk Cumhuriyetlerinden Kremlini en fazla destekleyenlerin Kırgızistan ve Tacikistan halkının olması, ekonomik bağımlılığın oynadığı rolü gözler önüne sermesi bakımından önemliydi.

Çünkü, Tacikistan ve Kırgızistan'da orta sınıfı oluşturan kesimlerin iş imkânı bulabildikleri tek ülke Rusya.

Atalarımız; 'Gâvurun ekmeğini yiyen, kılıcını sallar.' diye boşuna söylememiş.

banner53
Yorumlar (0)
33
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?