banner15

Şili diktatörü Pinochet öldü

Geçen hafta kalp krizi geçirerek tedavi altına alınan Şili'nin eski diktatörü general Augusto Pinochet öldü.

Şili diktatörü Pinochet öldü

General Augusto Pinochet

Pinochet 1973-1990 yılları arasında ülkesini yönetti

Doktorlar, kalp krizinin ardından yapılan anjiyo nedeniyle eski diktatörün çok yorgun olduğunu açıklamışlardı.

Pinochet'nin kalp atışlarını düzenleyen bir kalp pili kullandığı biliniyordu.

Pinochet'nin doktoru yaptığı açıklamada, eski diktatörün ailesi başucundayken öldüğünü duyurdu.

Augusto Pinochet'nin rahatsızlığı ve sağlık durumunun ciddiyeti nedeniyle, Pinochet için ne tür bir cenaze töreni düzenleneceği tartışmaları başlamıştı.

Eski diktatörün yandaşları, Pinochet için bir devlet töreni düzenlenmesi gerektiğini savunurken, muhalifler bunun 'ulusal ayıp' olacağını belirtiyorlar.

'Son duası' okundu

Hastanede tedavi altına alınan General Pinochet'nin oğlu Marco Antonio, babasının 'ölümün pençesinden çekilip alındığını' söylerken, eski diktatörün sözcüsü, ölüm döşeğindeki Pinochet'nin başında, Katolik inancında ölmek üzere olan kişiler için uygulanan ve 'son ayin' olarak adlandırılan dinî törenin yapıldığını açıklamıştı.

Pinochet'nin tedavi gördüğü hastanenin önünde de yüzlerce taraftarı, eski diktatöre bağlılıklarını göstermek ve iyileşmesi için dua etmek üzere bir haftadır hastane önünde bekliyorlardı.

Pinochet diktasının 'kayıpları'

Şili'de eski askeri diktatör Pinochet geçtiğimiz günlerde 1973'de iki kişinin kaçırılmasıyla ilgili olarak ev hapsine alınmıştı. Bu iki kişi 1973'deki askeri darbe ile devrilen Sosyalist Devlet Başkanı Salvador Allende'nin koruma görevlileriydi.

Santiago

1973 darbesinin ardından Pinochet yönetime geldi

1973 yılında yaptığı askeri darbenin ardından yönetimi ele geçiren Pinochet, 100'den fazla solcu eylemcinin ortadan kaybolduğu gizli operasyonda katkısı olmakla suçlanıyor. Ancak eski diktatör henüz herhangi bir davada mahkum olmuş değil.

Pinochet'nin dokunulmazlığı, 80'li yıllarda, Güney Amerika'da kurulan askeri diktatörlüklerin yürüttüğü ve sol muhalefeti ortadan kaldırmayı amaçlayan kampanyadaki rolünden dolayı yargılanması talepleriyle gündeme gelmişti.

Bu uluslararası kampanyaya "Operation Condor" - Akbaba Operasyonu adı veriliyor.

Askeri rejim sırasındaki işkence suçlamaları dolayısıyla İspanya Pinochet'yi yargılamak istemişti.

1998'de İngiltere ziyareti sırasında İspanya'ya teslim edilmek üzere ev hapsine alınan Pinochet'nin İngiltere'de 2000'e kadar süren hukuk mücadelesi yine sağlık gerekçeleriyle lehinde sonuçlanmıştı.

91 yaşındaki Pinochet'nin rejim karşıtlarına karşı sürdürülen Ölüm Karavanı operasyonuyla ilgili olarak suçlanıyor.

Eski general şu ana kadar onlarca insan hakları ihlaliyle suçlandı ama henüz hiç birinden hüküm giymedi.

Pinochet Ekim ayında da Villa Grimaldi gözetim merkezinde yapılan işkenceler nedeniyle ev hapsine alınmış ama bu ay başında kefaletle bırakılmıştı.

Portre: Augusto Pinochet

Askerlik mesleğini seçmesinden, ordudaki gizemli yükselişine, gerçekleştirdiği darbeden, hakkındaki suçlamalara, 91 yaşındaki eski diktatörün hayat hikayesi.

Augusto Pinochet

Pinochet, Allende'nin dikkatini çekmeden orduda yükselmeyi başardı

Augusto Pinochet 25 Kasım 1915 yılında, Şili'nin liman kendi Valparaiso'da bir gümrük memurunun oğlu olarak dünyaya geldi.

Kendisini asker olmaya annesinin yönlendirdiği, önde gelen bir siyasetçinin kızı olan eşinin de, hedeflerini belirlemesinde etkili olduğu biliniyor.

Pinochet, disiplin ve anayasaya bağlılığı öngören Prusya gelenekleri temelinde örgütlenmiş bir orduda yetişti ve hızla yükseldi. Siyasi mücadelelerin içine ise, Şili Komünist Partisi'ne yönelik baskıları örgütlediği 1950'lerde girdi.

1970'lerde, önderliğini Salvador Allende'nin yaptığı sol eğilimli Halk Birliği hükümeti döneminde generalliğe yükseldi. Bu yükseliş, Pinochet'nin görünürde siyasi bir hedefi bulunmamasına bağlanmıştır.

Pinochet ve Allende

Pinochet ve Allende

Cumhurbaşkanı Allende, kendisine güvenebileceğini düşündüğü Pinochet'yi 1973 yılında genelkurmay başkanlığına atadı. Ancak sadece birkaç ay sonra, ne kadar büyük bir hata yaptığını anladı. Şili silahlı kuvvetlerinin tüm birimlerinin katıldığı ve Augusto Pinochet'nin liderlik ettiği darbede, Allende de hayatını kaybetti.

Askeri yönetim döneminde, Allende rejiminin üç binden fazla taraftarının öldürüldüğü tasfiye harekatlarının, binlerce kişinin tabi tutulduğu işkencelerin ve yine binlerce kişinin sürülmesi emrini veren Pinochet'ydi.

Şili Parlamentosu'nu kapatan, siyasi parti ve sendikaların faaliyetlerini yasaklayan Pinochet, 1974'te de kendini cumhurbaşkanı ilan etti.

Şili'deki askeri darbe

 

Pinochet politikalarını her zaman, ülkesini kaos ve komünizm tehdidinden kurtaran bir vatanseverin eylemleri olarak savundu.

1970'lerde ekonominin düzelmesi ve siyasi istikrarın sağlanması ile de, birçok Şilili bu görüşü savunur oldu.

Ancak muhalifleri de her zaman oldu. Protesto gösterilerinin yanı sıra, 1986'da bir suikast girişimine de hedef oldu.

Ancak Pinochet'nin bu dönemde, halkın huzursuzluğunun boyutlarını tam olarak kavrayamadığı anlaşılıyor. 1988'de, başında bulunduğu askeri yönetimin çıkardığı anayasa çerçevesinde, Pinochet iktidarının devamı için bir referandum düzenlendi ve Pinochet kaybetti.

Sivil yönetime geçişin kapısı aralanmıştı. 1990'da gönülsüz olarak cumhurbaşkanlığını bıraktı, ancak genelkurmay başkanlığını yürütmeyi sürdürdü.

Pinochet görev süresince, 17 yıl süren askeri rejim dönemindeki insan hakları ihlalleri nedeniyle yargılanma riski bulunan güvenlik güçleri mensuplarına kol kanat gerdi. 1998'de genelkurmay başkanlığını bırakan Pinochet, hemen ertesi gün, kendi yarattığı bir başka pozisyon olan 'ömür boyu senötarlük' unvanını aldı.

Aynı yıl, İspanya'nın iade istemi doğrultusunda Londra'da tutuklanmasına kadar da, siyasi dokunulmazlığından yararlandı.

Yaklaşık bir yıl hapiste kalan Pinochet, İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'un, sağlığının mahkemeye çıkmasına izin vermediğini açıklaması ardından, 2000 yılı Mart ayında Şili'ye döndü.

Ancak yokluğunda Şili'de siyasi iklim bir hayli değişmişti. Ülkeye ayak bastığı ay, Ricardo Lagos, Şili'nin Allende'den sonraki ilk sosyalist cumhurbaşkanı olarak göreve başladı.

2001 yılında, Pinochet'nin insan hakları ihlallerini gizlemeye yönelik suçlardan mahkeme önüne çıkarılmasına karar verildi ve eski diktatör 6 haftalığına ev hapsine alındı.

Pinochet

 

Ancak 2002 yılında, yüksek mahkemenin, akıl sağlığının mahkemeye çıkmasına izin vermediği yönündeki kararıyla, Pinochet hakkındaki suçlamalar düşürüldü.

Pinochet 4 gün sonra, 'ömür boyu senatörlük' makamını terk ederek, sağlık durumundan devleti sorumlu tuttu.

Augusto Pinochet son yıllarını, yolsuzluk ve insan hakları ihlali suçlamalarıyla yargılanması talepleriyle uğraşarak geçirdi.

Şili toplumu, Pinochet ve 17 yıllık askeri rejim konusunda bölünmüş durumda, ve eski diktatörün bir türlü mahkemeye çıkarılamamasında da bunun etkili olduğu düşünülüyor.

Kimileri onu bir katil, baskıcı bir diktatör olarak görürken, bazıları ise Pinochet'nin Şili'yi komünizmden kurtaran, ekonomiyi düzlüğe çıkaran lider olduğunu düşünüyor.

Kaynak: BBC Türkçe

Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35