banner39

Tek parti döneminde Türk müziği yasaklanmıştı!

Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Şevki Bey, Itri, Hacı Arif Bey gibi bestekarların şarkılarını dinlemeye yasak getirilmişti

Arşiv 15.02.2010, 13:14 15.02.2010, 13:14
Tek parti döneminde Türk müziği yasaklanmıştı!

 

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

Cumhuriyetin ilk yıllarında, Klasik Türk Müziği yani sanat müziğinin çalınması yasaklanarak halkın batı müziği dinlemesi mecburi tutulmuş. Klasik müzik söyleyenler baskı altında tutularak, türkülerin bile çok sesli söylenmesi kabul edilmiş.

Klasik müziğin yasaklanmasının nedeni bu müzik türünün Osmanlı Devleti’ni hatırlatıyor olması ve tekke ile zaviyelerde icra edilen tasavvufi müzikle bağının bulunmasından kaynaklanıyordu.

Fakat halk bu yasağı benimsememiş, kasaba ve şehirlerde dost meclislerinde, ocakbaşı sohbetlerinde seslendirilmeye devam etmişti.

Klasik müziğe ilk yasak 1923’te getirilerek eski eserlerin kayıt altına alınması yasaklanmış, Türk müziği dersleri veren Musiki Encümen kaldırılıp yerine batı müziği eğitimi veren okul açılmıştır. 1926’da ise İstanbul’daki Daru’l Elhan’da klasik Türk müziği yasaklanmıştır. Yine aynı yıl Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda sanat müziği ders müfredatından çıkarılmış, öğrencilerin batı müziğini ders olarak okumaları sağlanmış.

1934’te Cumhurbaşkanının meclis açış konuşmasında klasik sanat müziğini eleştirmesinden sonra radyolardan Türk müziği kaldırılarak yalnızca batı  müziği çalınmaya başlanmış.

Cemal Reşit Rey anılarında “Benim gibi sekiz müzisyeni Ankara’da topladılar ve bizden müzik devrimi yapmamızı istediler. Zamanın Maarif Bakanı bize dönerek ‘Hadi bakalım musiki inkılabı yapacakmışsınız, bunu nasıl yapacaksınız diyerek hayretini gösterdi” demektedir.

Bazı müzik klasik sanat müziği eserleri de değiştirilerek batı tarzında yorumlanmak istenmiş. Dede Efendi’nin “Yine Bir Gülnihal” adlı eseri tek seslilikten çok sesliliğe dönüştürülmüş. Dede Efendi’nin bu eseri, klasik müziğe değer verilmediğini düşünmeye başladığı bir dönemde bestelemiş,  yüzlerce eseri içinde en hafif olan rast semai makamındaki bu şarkı batı çalgıları eşliğinde çalınan bir çok sesli bir şarkıya dönüştürülmekten kurtulamamıştır.

Baskın Oran, “Atatürk Milliyetçiliği, Resmi İdeoloji Dışı Bir İnceleme” adındaki eserinde Ankara’da Vehbi Koç’un yeni açılan mağazasına radyo almak için gelen köylülerin tezgâhtara “Bana bir radyo ver, emme içinde Necip Aşkın” olmasın” dediklerini belirtir. Çünkü Necip Akşın o dönemde radyoda batı müziği çalan bir sanatçıdır.

banner53
Yorumlar (1)
Halis Yavuzarslan 8 ay önce
Böyle bir mantıksızlık olabilir mi?
19
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?