Türkiye'nin ihracat şampiyonları belli oldu

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)'in verilerine göre Türkiye'nin en büyük ihracatçıları sıralamasında kriz nedeniyle önemli değişiklikler meydana geldi.

Türkiye'nin ihracat şampiyonları belli oldu


Fahri Sarrafoğlu/Dünya Bülteni

2008 yılında Türkiye’nin ihracat şampiyonu olan Tüpraş, 2009 yılında değer olarak ihracatındaki yüzde 60 yaklaşan düşüş nedeniyle 5’inci sıraya gerilerken, 2008’de üçüncü sırada bulunan Oyak Renault 2009’un ihracat lideri oldu. Oyak Renault genel ihracat sıralamasında 3 milyar 12 milyon dolar ihracat ile birinci olurken, Vestel Dış Ticaret 2 milyar 84 milyon dolarla ikinci, 2008 yılının ikincisi olan Ford Otomotiv ise 2 milyar 81 milyon dolarla bu kez üçüncü sırada yer aldı. 2009 ihracatında ilk on içinde Tofaş dördüncü, Tüpraş beşinci, Arçelik altıncı, Toyota yedinci, Habaş sekizinci, İçdaş dokuzuncu ve GSD Dış Ticaret de onuncu sırada bulunuyor. İlk 10 üretici ihracat sıralamasında ise yine Oyak Renault birinci sırada bulunurken, bu kez Ford Otomotiv ikinci, Tofaş üçüncü, Tüpraş da dördüncü sırada yer aldı. 2008’de beşinci olan Toyota ise 2009’da yedinci sıraya indi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’nin en büyük ihracatçıları sıralamasında kriz nedeniyle önemli değişiklikler meydana geldi. Şirketlerin ihracat miktarlarında önemli bir değişim gözlenmemekle beraber, ilk 10’da yer alan ihracatçı kuruluşların gerçekleştirdikleri ihracatlar değerlerinde önemli oranda gerileme gözlendi.

100 KİŞİ İSMİNİN YAYINLANMASINI İSTEMEDİ

TİM Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyükekşi, düzenlediği basın toplantısında 2009’un sıralamasını değerlendirirken, listedeki yer değişikliklerinde ve ihracatın parasal değerlerindeki azalışta, geçen yıl küresel kriz nedeniyle petrol, demir çelik başta olmak üzere emtia fiyatlarında yaşanan düşüşlerin önemli bir rolü olduğuna dikkat çekti. Büyükekşi, daha önceki yıllarda listede isminin yayınlanmasını istemeyen ihracatçı sayısının 20-30 şirket ile sınırlı olduğuna, ancak 2009 listesinde bu sayının 100'e kadar ulaştığına işaret etti.

İHRAÇATCI OLUMLU YÖNDE ŞAŞIRTTI

Mehmet Büyükekşi 2009’daki krize ve ekonomistlerin ihracatın 80-90 milyar dolarlı rakamlara düşeceği yönündeki tahminlerine karşın, toplam ihracatın 102.1 milyar dolar olarak gerçekleştiğini söyledi. Büyükekşi, 2007 yılında 44 bin 700 firmanın doğrudan ihracat yaptığını,2008 yılında doğrudan ihracat gerçekleştiren firma sayısının 46 bine, 2009 yılında da 48 bin 500 firmaya ulaştığını kaydetti.TİM Başkanı, döviz kurlarında son dönemde yaşanan hareketliliğin ve Euro-Dolar paritesindeki düşüşün Mayıs-Haziran ihracatında da olumsuz bir etkisinin gözlenmeyeceğini belirterek, “Ancak Temmuz’la birlikte parite sorunları ve Euro’daki düşüş ihracatımız üzerinde sıkıntılara yol açabilir” uyarısında bulundu.

TÜRKİYE İHRACATINI İLK 500 FİRMA SIRTLADI

Yıllar itibariyle İlk 1000 firmanın toplam ihracat içindeki payına bakıldığında istikrarlı bir dağılım olduğunun görüldüğünü belirten Büyükekşi bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı“. 2006 yılında da yüzde 70,6 olan ilk 1000’ün ihracat içindeki payı 2007 yılında yüzde 68,3, 2008 yılında yüzde 70,8 olurken, 2009 yılında bu oran yüzde 62,2 olarak gerçekleşti. İlk 1000 ihracatçı firmanın ağırlığı ihracat miktarı ve ihracatçı firma sayısı artsa bile aynı kalıyor, ama 2009’da bir miktar düşüş var. İlk 1000 İhracatçıyı da kendi içinde incelediğimizde, İlk 500 ile İkinci 500 arasında ciddi bir fark olduğunu görmekteyiz. İlk 500 İhracatçı firma, İlk 1000 Firmanın yaptığı ihracatın yüzde 85,4’ünü gerçekleştirirken, İkinci 500 firma geri kalan yüzde 14,6’sını yapmaktadır. Diğer taraftan İlk 500 Firma, tüm ihracatın yüzde 53,4’ünü gerçekleştiriyor”

İSTANBUL VE İZMİR İLK SIRALARDA YİNE

Mehmet Büyükekşi, iller bazında ihracat dağılımı ele alırken, İlk 1000’deki firma dağılımı içinde göze çarpan en önemli noktanın, İstanbul’un ihracat içerisindeki ağırlığı olduğunu vurgulayarak, “1000 içerisinde 492 firmamız İstanbul’dan ihracat yapıyor. Bunu, 67 firma ile İzmir, 52’şer firma ile Bursa ve Ankara, 49 firma ile Gaziantep, 41 firma ile Kocaeli ve 23firma ile Hatay takip etmektedir. Geçen sene önemli bir değişiklik oldu. İstanbul ilk 1000’den 11 firma kaybetti. Bunların yerine Anadolu’dan yeni firmalar listeye girdi. Bizim Türkiye İhracatçılar Meclisi olarak bir misyonumuz da ihracatın ülke geneline yayılmasıdır.

İhracat içinde farklı illerin ağırlığının artması Türkiye ihracatı ve ekonomisi adına sağlıklı bir gelişmedir. İhracatın bölgesel ve sektörel düzeyde farklılaşması ve yaygınlaşması arzuladığımız ve görmek istediğimiz bir sonuçtur” dedi.

ANADOLU FİRMALARI İHRACATI SEVDİ

İhracatın geliştirilmesi hedeflerinde 1 milyar doları aşan il sayısını arttırmanın önemli bir eşik oluşturduğunu söyleyen Büyükekşi sözlerini şöyle sürdürdü:

“İhracatçı firmalarımızın ihracat hacmi de önemli bir gösterge. Sektörel ve bölgesel düzeyde 1 milyar dolar eşiğini önemsiyoruz. İllerimizin de 12 tanesi 1 milyar dolar eşiğini geçmiş durumda. Firma düzeyinde baktığımızda ise 8 şirketimizin 1 milyar dolar ve üzerinde ihracat yaptığını görüyoruz. Bu rakamı önemsiyoruz. Okyanusta seyredecek büyük gemilerimizin olması gibi sevindirici bir durum bu.” Büyükekşi’nin verdiği bilgiye göre 500 milyon ile 1 milyar arası ihracat yapan 9 firma, 100 milyon dolar ile 500 milyon dolar arası 81, 50 milyon ile 100 milyon dolar arasında 137, 25 milyon ile 50 milyon arasında 274 firma var. 14 milyon ile 25 milyon arasında 491 ihracatçı firma bulunuyor. Büyükekşi, İlk 1000 ihracatçı firmanın gerçekleştirdiği ihracatın yüzde 64,1’lik bölümünü sanayi mamulleri oluştururken, işlenmiş petrol ürünlerinin oranı 8,7 olduğunu kaydederek, İhracat içinde yüzde 8,3’ün bitkisel ürünler, yüzde 6,9’un tarıma dayalı işlenmiş ürünler ve yüzde 2,3 oranında madencilik ürünleri olduğunu söyledi.

İHRACAT İSTİHDAMA DA ARTIŞ GETİRDİ

İlk 1000 İhracatçı Firmanın, İlk 500’ü ile İkinci 500’ü arasında ihracat miktarı bakımından ciddi bir fark olduğunu hatırlatan Büyükekşi, ortalama çalışan sayısı olarak da aynı durumun geçerli olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“İlk 500 İhracatçı Firmanın ortalama çalışan sayısı 645 iken, İkinci 500 İhracatçı Firma’nın ortalama çalışan sayısı 272’ye geriliyor. 2008 yılı ile karşılaştırıldığında ilk 500 ihracatçının ortalama çalışan sayılarında azalma olduğunu görüyoruz. Buna karşın ikinci 500 ihracatçının çalışan sayısındaki artış göze çarpıyor.” 2008 yılında İlk 500 İhracatçı Firmanın çalışan sayısının ortalama 702, İkinci 500’ün ise 257 olarak gerçekleştiğini belirten Büyükekşi, “İlk 1000 İhracatçı Firmanın 2009 yılındaki toplam çalışan sayısı ise 458 bin 500’dür. Yaptığımız eğilim anketinde de krizle ilgili gelişmeleri sorduğumuzda firmaların yüzde 35,5’i eleman çıkardıklarını ifade etmişlerdi. Bu araştırma da aynı şeyi gösteriyor. İhracat arttıkça da aynı firmalar tekrar eleman almaya başladılar ve ihracat arttıkça da yeni istihdam sağlayacak” diye konuştu. Büyükekşi, istihdam yapısını değerlendirirken de 1-99 arasında işçi çalıştıran firmalarda ortalama 16 beyaz yakalı bulunurken, çalışan sayısı 1000 ve üzeri olan firmalarda bu rakamın 704’e çıktığını söyledi.
 

Güncelleme Tarihi: 23 Mayıs 2010, 13:03
banner53
YORUM EKLE

banner39