banner39

Yandaş basın geleneğini CHP başlatmış

Bugünlerde sıkça tartışılan candaş-yandaş medya geleneğini CHP'nin başlattığı belirtildi.

Arşiv 28.05.2010, 12:32 28.05.2010, 12:32
Yandaş basın geleneğini CHP başlatmış

Dünya Bülteni / Tarih Servisi


II. Meşrutiyetle birlikte basın hayatı canlanmış, İttihat ve Terakki, Hürriyet ve ihtilaf gibi partileri birbirlerine muhalefeti basın üzerinden sürdürmüşlerdi. Cumhuriyet döneminde basının tek tipleştirilmesi farklı düşüncedeki basın faaliyetlerinin yer almasını önlemişse de Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasıyla tekrar basın üzerinden yapılan mücadeleler başlamıştı.

İsmet İnönü, Milliyet Gazete’sinin eski sahibi Ali Naci(Karacan) Bey’e İnkılap adında bir gazete çıkarmıştır. Gazetenin temel görevi Serbest Cumhuriyet Fırkasına muhalefet etmektir. Daha sonra Yakup Kadri, Asaf bilge gibi “Kadro” dergisi yazarlarını da bünyesine katan gazete, Mete Tunçay’a göre, ilk sayısı 30 Ağustos 1930’da çıkan gazete kapandığı 2 Şubat 1931’e kadar 153 sayı çıkarmıştır. Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılmasından sonra gazetenin de görevini tamaladığı gerekçesiyle çıkarılmasına son verilmiştir.

İnkılap gazetesinin en önemli özelliği yandaş bir medya olmasının yanı sıra Faşizm idaresini savunmasıdır. Gazetenin başyazarı Ali Naci “Hürriyet değil, faşizm istiyoruz” adlı makalesinde faşizmin getirdiklerini övmüş, Türk halkının özgürlükten ziyade faşizme muhtaç olduğunu savunmuştur. Ali Naci sözü edilen makalesinde “faşizm nasıl milli bir irade ve inkılabın silahla emniyet altına alınması ise ve muhafazası demekse bize de onun gibi bir idare lazım değil, elzemdir” demiştir.

İsmet İnönü, Ali Naci’nin hizmetleri karşılığı devlet bütçesinden büyük miktarda para ödemiş, Bulgaristan’a Anadolu ağansı muhabiri olarak göndermiştir. Burada bir süre kalan Ali Naci, Arjantin’e İş Bankası temsilcisi, İsviçre’ye de basın ataşesi olarak görevlendirilmiştir.

Ayrıca ismet İnönü, iki yandaş gazete daha çıkarttırmıştır: Halk Dostu ve Hür Adam. İnkılap gazetesi sağcı bir gazete iken bu gazeteler sol eğilimli gazetelerdir. Trabzon mebusu Hamdi Nebizade’nin 54 sayı olarak çıkardığı gazete solculuk ile milliyetçilik birleştirilmeye çalışılmıştır. Bu gazetenin geliri de İş Bankası’ndan karşılanmıştır. Hür adam ise İzmit mebusu Mehmet Fuat tarafından çıkarılmış yalnız 38 sayı yayınlanabilmiştir. Bu gazete de Kemalizm ile sol birleştirilmeye çalışılmış, fakat bir karikatürde CHP’nin eleştirilmesi yüzünden hükümet desteği çekilmiş ve gazete kapanmıştır.

Bu gazeteler ne ilk ne son olacaktır, daha sonraki iktidarlarda benzer gelenekleri devam ettirmiştir. Yalnız siyasi partiler değil diğer iktidar odakları da basını kendilerine hizmet eden bir medya ağına dönüştürmüşlerdir.
 

banner53
Yorumlar (0)
25
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?