banner15

İlham Tohti 8 ay sonra hakim karşısına çıktı

Çin'de 8 ay önce tutuklanan Uygur akademisyen İlham Tohti, hakim karşısına çıktı. Tohti, 'Çin devletini yıkmaya teşebbüs'ten yargılanıyor

İlham Tohti 8 ay sonra hakim karşısına çıktı

Hamit Göktürk/ Dünya Bülteni

Çin’de 15 Ocak’ta tutuklanan Pekin Uluslar arası Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Uygur insan hakları aktivisti Doç. Dr. İlham Tohti’nin sekiz ay sonra ilk defa hakim karşısına çıktığı bildirildi.

Pekin’de bulunan avukatları Li Fang Ping ve Liu Şav Yuan’nın çabaları sonucu Tohti’nin pazar günü Urumçi’de yapılan ön duruşmaya katıldığı, ayağındaki zincirlerin de mahkeme esnasında çıkarıldığı belirtiliyor.

Toplam 3 saat 15 dakika süren ön duruşmada Dr. Tohti hakkında hazırlanan iddianame beş savcı tarafından okunarak tamamlandı. Mahkeme, Tohti’nin savunmasını yapacak avukat sayısını iki olarak belirledi. Buna karşılık müdahil savcı ve avukat sayısına herhangi bir sınırlama getirilmedi.

İddianamede Dr. Tohti “Devleti Parçalamaya Teşebbüs” ile suçlandı. Daha önce kaleme aldığı ve büyük bir kısmının 2008’de Çin yönetimince kapatılan Uygurbiz internet sitesinde yayınlanan 200’den fazla çeşitli konulardaki makalelerinin ana temasının “devleti parçalamak düşüncesini aksettirdiği” iddia edildi. Tohti ön duruşmadaki savunmasında Savcılık Makamının iddianamede öne sürdüğü bütün suçlamaları reddetti ve iddianameyi “dayanağı olmayan söylenti ile suç icat etmek” olarak tanımladı. Tohti ayrıca bu iddianame hakkında “Bu iddianame bana göre ideolojik ve siyasidir ve tamamen düşünceyi suç saymaktadır. Bu nedenle bu iddianame beni fikir ve düşüncemden dolayı cezalandırmak istemektedir” dedi.

Doç. Dr. İlham Tohti 15 Ocak 2014’te Pekin’deki evinde gözaltına alarak tutuklanmış ve aynı gün Pekin’de öğrenim gören 7 Uygur öğrencisi de gözaltına alınmıştı. Daha sonra Urumçi’deki bir hapishaneye nakledilmişti. Çin yönetimi uzun süre kendisinin ne ile suçlandığı ve nerede tutulduğu hakkında bir açıklama yapmamıştı. 20 Şubat tarihinde resmen tutuklandığını ve Urumçi Hapishanesine gönderildiğini bildiren bir resmi mektup eşi Güzelnur Hanım’a Pekin’de teslim edilmişti. 30 Temmuz’da da Urumçi Orta Halk Mahkemesi Tohti hakkında “devleti parçalamaya teşebbüs” ile iddianame hazırlandığını bildirmişti.

Tohti’nın tutuklanması tüm dünyada büyük tepki ile karşılanmış ve büyük yankı oluşturmuştu. Başta ABD ve AB ülkeleri resmi açıklamalar yaparak Tohti’nin tutuklanmasını kınamış ve derhal serbest bırakılmasını istemişlerdi.

Uluslararası haber ajansları özel haberler yapmış ve yorumlara bültenlerinde yer vererek servis etmişti. Dünya Uygur Kurultayı PEN/ Uygur Kalem Emekçileri Derneği, Uluslararası Af Örgütü, UNPO (BM’de Temsil Edilmeyen Milletler Teşkilatı, Uluslararası Bağımsız Gazeteciler Teşkilatı (PEN) Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü gibi birçok kurum ve kuruluş tutuklanma olayını kınamış ve Çin’i protesto etmişti.

Türkiye’de ise konu TBMM’de MHP Iğdır Milletvekili Dr. Sinan Ogan tarafından genel kurulda yaptığı bir konuşma ile gündeme getirilmişti. Türkçe Konuşan Ülkeler Gazeteciler Teşkilatı ve birçok kuruluş olaya tepki göstermiş ve Çin’i eleştirmişti. Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti etkinlikleri çerçevesinde yapılan birçok toplantıda da konu gündeme getirilmiş ve Dr. Tohti’nin derhal serbest bırakılması talep edilmişti.

Birçok yerel ve ulusal medya Dr. Tohti konusunu batılı ajanslar ve medyada yer aldığı için onları kaynak göstererek cılız da olsa gündeme taşıma cesaretini göstermişti. Birçok yazarımız de konuyu gündemde tutmaya gayret sarf etmiştir. TRT Avaz ve TRT Türk kanalları özel bir program hazırlamış ve haber yorum şeklinde haber bültenleri yayınlamışlardı. Bazı özel TV kanalları da az de olsa konuya yer vermişti.

Uluslararası Bağımsız Gazeteciler Örgütü (PEN) 2014 Barbara Goldsmith Özgürlük Ödülü’ne Dr. Tohti’yi layık görmüş ve mayıs ayında New York’ta düzenlenen bir törenle ABD’de öğrenim gören kızı Cevher İlham’a tevdi etmişti. İrlandalı ünlü şarkıcı G. Hamilton da Tohti için özel bir şarkı bestelemiş ve onun anısına seslendirmişti.

Güncelleme Tarihi: 09 Eylül 2014, 15:34
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35