General Kutepov Gelibolu'da

Komünist Ruslar'a karşı savaşan Rus Ordu Birlikleri ve onbinlerce sivil, Kırım'da sıkışınca ricat etmek için en güvenli yeri seçtiler: Türkiye.

General Kutepov Gelibolu'da

1917 yılında Çarlık Rusya'sında devrim yapan Lenin'in liderliğindeki Bolşevik güçlerine karşı savaşan anti-komünist askerî güç olan Beyaz Ordu'nun güney kolu, iç savaş sonrası mağlup oldu ve General Pyotr Wrangel komutasında Kırım Yarımadası'na çekilmişti. Burada da tutunamayacağını anlayan General Wrangel, kendisini destekleyenlerle birlikte bir tahliye operasyonu yapmaya karar vermişti. Kızıl Ordu birliklerinin komutanı olan Alman asıllı General Frunze ile bir anlaşma yapan General Wrangler, 138 gemi ile Türkiye'ye doğru yola çıktı. Asker, memur, aile ve sivillerden oluşan mültecilerin sayısı 150 bine ulaşıyordu.


Müttefikler, Beyaz Ordu mültecilerinin 3 askerî kampa yerleştirilmesine karar vermişlerdi: Çatalca, Gelibolu ve Limni Adası… Karşılığında ise bütün ticaret gemileriyle yükleri Fransa'ya teslim edilecekti. General Aleksandr Kutepov komutasında 15 Kasım 1920'de Gelibolu'ya ulaşan 25 bin Beyaz Ordu mültecisini hiç de iç açıcı bir tablo beklemiyordu.

Mütareke günlerinde İttifak Güçlerinin elinde bulunan Gelibolu'da, Çanakkale Savaşları sonucu tam bir yıkım hali vardı. Şehirde bu kadar mülteciyi ağırlayabilecek altyapı yoktu, yiyecek ve içecek sıkıntısı ise had seviyede idi. Fransız İşgal Kuvvetleri, Beyaz Ordu mültecilerini Gelibolu'dan 6 km uzakta ve kırsal bir yer olan Büyükdere Nehri Vadisi'ne yerleştirdiler. General Kutepov, stratejik bir karar alarak birliklerinde yer alan Türkçe konuşan Kırım Tatarları'nı terhis etmemişti. Böylelikle Beyaz Ruslar, gerek Türk idarî makamları gerekse halk ile irtibat kurma hususlarında zorluk çekmemişlerdi.  Kalacak yer sıkıntısı çeken Beyaz Rus mülteciler sadece çadırlarda değil cami, okul ve hastane gibi kamu binalarına da yerleşmişlerdi.


General Kutepov Gelibolu'da hayatını kaybeden Beyaz Ruslar için 20 bin taştan müteşekkil bir âbide inşaa ettirmişti. Anıt mezarlık 1949 yılında depremler ve bakımsızlık sonucu yıkılmasına rağmen, 2008 yılında tekrar yapıldı.

Aleksandr Kutepov'a gelince; Paris'e yerleşen general 1930 yılında anti-Sovyet çalışmalarına devam ederken kaçırıldı ve kendisinden bir daha haber alınamadı. Bu hadise, günümüzde Rusya Devlet Başkanı Putin muhalifi insanların başına gelen kaçırma ve suikast olaylarını hatırlatıyor. Anna Politkovskaya, Aleksandr Litvinenko vb.

Güncelleme Tarihi: 05 Şubat 2016, 11:22
banner53
YORUM EKLE

banner39