banner39

NATO, Türkiye için toplanıyor.. NATO'nun 5. maddesi nedir; Türkiye için İdlib'de geçerli mi?

NATO, İdlib'deki saldırının ardından Türkiye'nin talebi üzerine bugün olağanüstü toplanacak

Genel 28.02.2020, 09:41 28.02.2020, 10:28
NATO, Türkiye için toplanıyor.. NATO'nun 5. maddesi nedir; Türkiye için İdlib'de geçerli mi?

NATO, Surye İdlib'deki Türk askerlerine saldırının ardından Türkiye'nin talebi üzerine bugün olağanüstü toplanacak.

NATO, İdlib'deki saldırının ardından Türkiye'nin talebi üzerine bugün olağanüstü toplanacağını açıkladı. 

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Twitter'dan, Türkiye'nin talebi üzerine NATO'nun Kuzey Atlantik Anlaşması'nın 4'üncü maddesinin işletildiğini duyurdu.

Genel Sekreter, Kuzey Atlantik Konseyinin daimi temsilciler düzeyinde toplanarak Suriye'deki gelişmeleri görüşeceğini aktardı.

- NATO'nun 4'üncü maddesi

NATO'nun Kuzey Atlantik Anlaşması'nın 4'üncü maddesi uyarınca bir müttefik toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ya da güvenliğinin tehdit edildiğini düşündüğünde, tüm müttefiklerle danışma talebinde bulunabiliyor.

Türkiye en son 2015'te 4'üncü maddenin işletilmesini istemiş, bunun ardından NATO Suriye'den kaynaklanan tehditlere karşı Türkiye'ye uyarlanmış güvence tedbirlerini kabul etmişti. 

Bu çerçevede erken uyarı ve gözlem uçaklarının (AWACS) bölgede devriye gezmesi, Doğu Akdeniz'deki askeri unsurların artırılması ve istihbarat, keşif ve gözetleme faaliyetelerinin güçlendirilmesi gibi tedbirler öngörülmüştü.

5.Madde gereği destek verilecek mi?

Türk askerinin İdlib'de hedef alınmasının ardından, NATO'nun olası bir savaş durumunda '5.madde' kapsamında Türkiye'ye askeri destek verip vermeyeceği tartışma konusu oldu. 

İttifakın mevcut lideri Jens Stoltenberg'in deyimiyle "NATO'nun çekirdeği" olan Washington Anlaşması'nın 5. maddesi, kısaca müşterek savunma maddesi de biliniyor. Birçok kişiye göre NATO'yu çok önemli ve özel bir ittifak yapan özelliği de bu.

NATO üyeleri, dışarıdan gelecek bir saldırıya karşı ortak savunma yapmak için anlaşmıştır, dolayısıyla bir NATO ülkesine savaş açmak, bütün NATO ülkelerine savaş açmak anlamına gelir.

Washington Antlaşması'nın 5. maddesinin altında şu karar yer alıyor:

"Taraflar, Kuzey Amerika'da veya Avrupa'da içlerinden bir veya daha çoğuna yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş bir saldırı olarak değerlendirileceği ve eğer böyle bir saldın olursa BM Yasası'nın 51. Maddesinde tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkını kullanarak, Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği sağlamak ve korumak için bireysel olarak ve diğerleri ile birlikte, silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere gerekli görülen eylemlerde bulunarak saldırıya uğrayan Taraf ya da Taraflara yardımcı olacakları konusunda anlaşmışlardır. Böylesi herhangi bir saldın ve bunun sonucu olarak alınan bütün önlemler derhal Güvenlik Konseyi'ne bildirilecektir. Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak ve korumak için gerekli önlemleri aldığı zaman, bu önlemlere son verilecektir."

Ancak aynı antlaşmanın 6.maddesinde, "Madde 5 açısından, Taraflardan bir ya da daha çoğuna karşı silahlı saldın, aşağıdakileri de kapsar: - Tarafların Avrupa ya da Kuzey Amerika'daki topraklarına, Fransa'nın Cezayir Bölgesine, Türkiye topraklarına veya Taraflardan herhangi birinin egemenliği altında olan ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alan adalara yapılan silahlı saldırı; - Bu topraklarda ya da bu toprakların üzerindeki hava sahasında bulunan, ya da Antlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihte Taraflardan herhangi birinin işgal kuvvetlerinin üslenmiş bulunduğu herhangi bir Avrupa toprağında veya Akdeniz'de, ya da Yengeç Dönencesi'nin kuzeyindeki Kuzey Atlantik bölgesinde bulunan Tarafların herhangi birine ait kuvvetlere, gemilere, ya da uçaklara yapılan silahlı saldın" ifadeleri bulunuyor.

İdlib'de 33 Türk askerinin şehit olmasına neden olan saldırı, uluslararası kamuoyuna göre Şam'daki hükûmetin egemen olduğu Suriye topraklarının kuzeydoğusunda meydana geldi. Yani antlaşmanın 6. maddesine göre, Türk askerinin İdlib topraklarında maruz kaldığı saldırılar, NATO'nın müşterek savunma maddesini yürürlüğe sokmuyor. 

NATO'nun 5.maddesi şu ana kadar sadece ABD'deki 11 Eylül terör saldırıları tarafından yürürlüğe sokuldu.

NATO itidal çağrısı yaptı

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Esed rejimi ve destekçisi Rusya'nın İdlib'deki saldırılarını kınadı ve saldırılara son vermeleri çağrısında bulundu.

NATO Sözcüsü Oana Lungescu, Stoltenberg ile Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu arasında gerçekleşen telefon görüşmesi hakkında bilgi verdi. Buna göre, Genel Sekreter Stoltenberg, Esed rejimi ve destekçisi Rusya'nın İdlib'de ayrım yapmaksızın süren hava saldırılarını kınayarak, saldırılara son vermelerini istedi.

Esed rejimi ve destekçisi Rusya'ya, uluslararası hukuka uyma ve Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde yürütülen barış çabalarına destek vermesini isteyen Stoltenberg, tüm taraflara itidal çağrısında bulundu.

Stoltenberg, "Tüm taraflar, gerginliği azaltarak bu çok tehlikeli durumun ve bölgedeki korkunç insancıl koşulların daha da kötüleşmesini engellemeli." vurgusunu yaptı.

Kaynak: Ajanslar

Yorumlar (0)
25
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?