İlaç deyip geçmeyelim

Hastalıkları tedavi etmek için kullanılan maddelere ilaç denir ki, bunlar elde edildikleri kaynağa göre üçe ayrılırlar.

İlaç deyip geçmeyelim

1- Madenlerden elde edilen ilaçlar
2- Bitkilerden elde edilen ilaçlar
3- Hayvanlardan elde edilen ilaçlar.

Madenî menşeli ilaçlara kimyevî ilaçlar da denir. Bunlar kimyevî maddelerden doğrudan doğruya yapılırlar. Mesela İngiliz tuzu, Aspirin, Sülfamitler vs. gibi...

Bitkilerden elde edilen ilaçlar; bitkilerin köklerinden, çiçeklerinden yahut kabuklarından yapılırlar. Mesela Hintyağı, Kinin vs. gibi...

Hayvanî menşeli ilaçlar ise; hayvanların veya insanların doku ve organlarından hazırlanırlar. Mesela İnsülin, Karaciğer hülasası, Aşılar vs. gibi...

İlaç Şekilleri:

Bütün ilaçlar genel olarak katı veya sıvı halde bulunurlar.

Katı İlaçlar:

1- Toz: Öğütülüp toz haline getirilerek kullanılan ilaçlardır.
2- Hap: Toz halindeki ilacın hamur haline getirilerek yuvarlak şekiller verilmesiyle yapılan ilaçlardır.
3- Kapsül: Jelatinden yapılmış bir muhafaza içinde bulunan ilaçlardır.
4- Tablet: Toz halindeki ilaçların küçük ve yassı yuvarlaklar şeklinde tazyik edilmesiyle yapılan ilaçlardır.
5- Draje: Tabletlerin üzerinin şeker ile kaplanmasıyla hazırlanan bir ilaç şeklidir.
6- Merhem: İlaçların vazelin veya diğer bazı yağlar içerisine katılması ile hazırlanan ilaç şeklidir.
7- Fitil: İlaçların kakao yağı veya gliserin ile karıştırılarak hamur haline getirildikten sonra koni şeklinde hazırlanan ilaç şeklidir.

Sıvı İlaçlar:

1- Tentür: Herhangi bir ilacın alkoldeki eriyiğidir. Yani ilacı alkol içinde eritmek suretiyle
hazırlanan bir ilaç şeklidir. Mesela: Tentürdiyot, İyodun alkol içindeki eriyiğidir.
2- Sulu Mahlüller (Solüsyonlar): İlacın suda eritilmiş şeklidir.
3- Şurup: İlacın koyu şekerli suda eritilmiş şeklidir.
4- Ampul: Ampul adı verilen kapalı cam bir muhafaza içersinde saklanan steril ve sıvı halde olan bir ilaç şeklidir.



İlacın Verilme Yolları:

İlaçların şekilleri ayrı olduğu gibi, vücuda verilme yolları da ayrı ayrıdır. İlacın verilme yolu deyince o ilacın vücuda hangi yoldan verilmesi lazım geldiğini ve verildiğini anlarız. Bu yol, ilacın verilmesindeki maksada, ilacın şekline ve verilme şartlarına göre değişir.

İlaçlar vücuda başlıca iki ayrı yoldan verilirler:

1- Dıştan (haricî)
2- İçten (dahilî)

Dıştan Veriliş:

Dıştan tatbik edilen ilaçlar, tatbik edildikleri deri bölgesine, bazen de derialtı dokularına tesir ederler. Dıştan tatbik edilmek suretiyle kullanılan ilaç şekilleri şunlardır:

1- Sulu Mahlüller (Solüsyonlar): Solüsyonlar, içlerinde bulunan ilaçların tesir tarzlarına göre mikrobu öldürücü yani dezenfektan, temizleyici veya tahriş edici olarak kullanılırlar. Mesela, ağzı çalkalamak, gargara yapmak veya yaraları yıkayıp temizlemek maksadıyla...

2- Merhemler: Merhemler vücut üzerine tatbik edildikleri zaman vücut sıcaklığında erirler. Merhemin içindeki ilaç uzun bir müddet deri ile temas halinde kalır ve deriden emilerek tesir eder. Merhemler hiçbir zaman akıntılı yaralara sürülmemelidirler. Çünkü sürüldükleri takdirde yaranın akıntısına mani olurlar.

İçten Veriliş:

İlaçlar içten birçok yollarla vücuda verilirler. İçten verilen ilaçların çoğu kana karıştıktan sonra bütün vücuda veya bir kısım organlara tesir ederler; ilaçların bu tesirleri; ilacın verilme yollarına, cinsine ve miktarına göre değişir.

İlaçlar içten en çok şu yollarla verilir:

1- Ağız yolu:
Sıvı ve katı ilaçların pek çoğu ağız yolu ile verilirler. ilacı ağız yolu ile kullanmak pek kolaydır. Çünkü hem hasta ağrı duymaz, hem de ilacı vermek için özel bir alete ihtiyaç yoktur. İcabında ilacı hasta kendisi dahi alabilir. Alınan ilaç sindirim sisteminden inilerek kana karışır. Ağız yolu ile en çok kullanılan ilaç şekilleri şunlardır: Kapsül, Tablet, Draje, Hap, Şurup, Tentür vs.

2- Solunum Yolu:
Bazı ilaçlar vücuda solunum yolu ile verilirler. Bu şekilde verilen ilaçların, bazıları Soluk borusu ve Bronşlar üzerine tesir ederler. Bazıları da Akciğerlerden emilerek kana karışırlar ve bütün vücuda tesir ederler. Solunum yollarına tesir etmesi arzu edilen ilaçlar su da eritilerek kaynatılırlar. İlaç verilecek olan şahıs, ilaç kaynarken onun yanına oturtulur ve başından aşağı bir örtü örtülerek ilaçtan çıkan buğuyu teneffüs eder.

Solunum yolu ile en çok solunum yollarını temizleyici ilaçlar ve Eter, Kloroform, Azot protoksit gibi narkotik ilaçlar yani bayıltıcı ilaçlar verilir.

3- Zerk Yolu:
İlaçlar zerketmek suretiyle de kullanılırlar. Burada ise kısaca; zerkedilecek ilaçların steril olarak hazırlanmış ampul veya şişeler içersinde bulunduklarını ve bu ilaçların vücuda enjektör adlı aletle, yerine göre derialtından, adale içine veya damardan zerkedildiklerini söyleyelim.

4- Rektum Yolu:
Ağız yolu ile ilaçların verilmesi mahzurlu veya imkânsız olduğu hallerde bu ilaçlar rektum yolu ile verilir ve bardaklardan kana karışarak bütün vücuda tesir ederler.

Güncelleme Tarihi: 20 Eylül 2013, 20:15
banner53
YORUM EKLE

banner39