banner39

Kamu ihalelerinde denetim devre dışı

Son bütçe görüşmelerinde 132 kurumun bütçesi denetim dışı bırakılırken kamu ihalelerinin yüzde 96'sı Kamu İhale Kurumu tarafından denetlenemiyor

Genel 12.12.2012, 14:59 12.12.2012, 18:03
Kamu ihalelerinde denetim devre dışı

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

Türkiye'de ilk kez devletin 132 kurumunun bütçesi birden denetim dışı bırakıldı. Kamunun yaptığı ihalelerin ise yüzde 96'sı Kamu İhale Kurumu tarafıondan incelenemiyor ve yargıya taşınamıyor.

Meclis tarihinde ilk kez Sayıştay, bütçe görüşmelerine rapor sunmadı. Yasaya göre denetlemekle yükümlü olduğu, bakanlıklardan, SGK'ya ve TOKİ'den askerî harcamalara kadar "devleti oluşturan" kurumlara ait tam 132 denetim raporu olmadan bütçe görüşmelerine başlandı. Muhalefetin tüm itirazlarına rağmen iktidar "eksiklik var ama durmak yok" diyerek bütçe maratonunun ilk aşamasını geçti. 2011 yılına ait bu raporların TBMM'ye sunulmamasının gerekçesi ise 6353 sayılı torba yasaya eklenen ve Sayıştay'ın yetkilerini sınırlayan, hatta bazı görüşlere göre ortadan kaldıran düzenlemeye uygun olmaması...

Taraf Gazetesi'nin haberinde konuya ilişkin açıklama yapan Sayıstay denetçisi, "yeni tip raporların ilk yılı olması nedeniyle gecikmenin normal olduğunu" dile getiriyor. Muhalefete göre, "hiçbir şey normal değil" ve bütçenin böyle görüşülmesi de "meşru değil."

CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, Sayıştay'ın ilgili 132 raporunu "Bilgi Edindirme Yasası" çerçevesinde resmen istedi. Amaç, Meclis'e sunulmayan bu raporlarda neler yazıldığını öğrenmek. Yasaya göre bu raporlar muhalefete verilmek zorunda.

KANUNDA NE DEĞİŞTİRİLMİŞTİ?

2012 yılında toplam 142 milyon 162 bin 130 TL olarak kabul edilen Sayıştay bütçesi, 2013 yılı için 160 milyon 587 bin 200 TL'ye yükseldi.

21 Haziran 2012 günü akşam saatlerinde muhalefetin tüm itirazlarına, tepkilerine ve yasanın geri çekilmesi istemlerine karşın iktidar partisi milletvekillerinin oylarıyla ise bütçesi artan Sayıştay'a yeni bir düzenleme getirilmişti. Yasa değişikliğini önceleyen dönemde, artık kamu idarelerinin denetiminde, yalnızca yasama organı olan TBMM'nin oluşturduğu hukuka tabi olarak uygunluk denetimi yapmakla yükümlü olan Sayıştay, artık bu idarelerin hazırladıkları genelge, tebliğ türü düzenlemeler ve verdikleri görüşlere de tabi oluyordu. Diğer bir anlatımla, Sayıştay'ın denetim yetkisini aldığı Meclis, bu yasa değişikliğiyle, Sayıştay'ın denetim yetkisini aldığı gibi, kendi yetkilerini de sınırlıyordu.

Sayıştay'ın, daha önceki haliyle dahi kısıtlanmış olan kamu idarelerinin harcamalarına ilişkin hesap sorma yetkisi de neredeyse tamamen ortadan kaldırılıyordu.

Son tartışmalarda gündeme gelen ve Meclis'e sunulmayan raporlar ise getirilen bu değişikliklere "aykırı" yani Sayıştay'ın kendini yetkili olarak gördüğü döneme ait, buna uygun olarak hazırlanmış raporlar.

KAMU İHALE KURUMU İHALELERİN ÇOĞUNU DENETLEYEMİYOR

Derviş Yasaları' olarak bilinen ve kamu ihalelerinde denetim ve kontrol amacıyla çıkarılan Kamu İhale Kanunu, 10 yılda 57 kez değiştirilerek, en çok değişiklik yapılan tek yasa oldu. Ecevit Hükümeti döneminde, AB direktifleri doğrultusunda çıkarılan yasada sadece 6 istisnai konu vardı, bugün ise 60 ayrı muafiyet var. Kamu İhale Kurumu (KİK) verilerine göre, 2009'da 4,8 milyar liralık doğrudan alım yapıldı. 2010'da bu rakam 5,8 milyar, geçen yıl yüzde 188 artarak 17 milyar TL'ye ulaştı. Bu yıl ise harcamaların 30 milyar TL olması bekleniyor.

Akşam Gazetesi'ndeki habere göre Türkiye'de yapılan her 100 ihaleden sadece 4'ü KİK'e geliyor. İstisnalar ve muafiyetler, kanunu 'istisna' haline getirdi. Kanunun çıktığı yıllarda sadece 6 adet istisna varken, bugün istisna kapsamındaki kurum sayısı 60'a çıktı.

Nisan ayında göreve başlayan KİK Başkanı Mahmut Gürses, yapılan kamu ihalelerinin birçoğunun Kurul'un gündemine gelmediğini belirterek, 'Yapılan her 100 ihaleden 4'ü bize geliyor. Sadece 4'ünü inceleyip karara bağlayabiliyoruz. Denetimini yaptığımız her 100 ihaleden 82'si ise herhangi bir şikayete meydan vermeden ve mahkemeye gitmeden sonuçlanıyor. Denetlenen ihalelerle ilgili kararlarımızın yüzde 19'u yargıda aleyhimize sonuçlanıyor' diye konuştu.

Kamu alımlarında, açık olmayan ihale yöntemleri AB Komisyonu'nun da dikkatini çekti. AB İlerleme Raporu'nda, ihale mevzuatının hala AB müktesebatına uyumlu hale getirilmediğine dikkat çekilerek, muafiyetlerin arttığı belirtildi. Raporda Kurum'un işlevsellik ve özerkliğinin zayıflatıldığı belirtilirken, 'KİK'in siyasi bağımsızlığı ile ilgili endişeler artmıştır. Kamu alımlarını da şeffaf değil' denildi.

HERKES AYRICALIKLI

FATİH projesi kapsamındaki alımlar, Marmaray, Meclis'e ait tarihi köşkler, demiryolları, 3. köprü ve hızlı tren ihaleleri, BOTAŞ alımları, MİT, MASAK spor federasyonları, kömür dağıtımı için yapılacak ihaleleri gibi çok sayıda kurum ve işlem KİK kapsamı dışında.

banner53
Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?