banner15

Şişman parmağın sırrı çözüldü

6 Mayıs'ta New York Borsası'nda yaşanan müthiş çöküşün sırrı tamamen çözüldü. Çöküşün hemen ardından bu çöküşe fat finger yani şişman parmak sorununun neden olduğu yer almıştı.

Şişman parmağın sırrı çözüldü

 

6 Mayıs'ta New York Borsası'nda yaşanan müthiş çöküşün sırrı tamamen çözüldü
ABD'de 6 Mayıs'ta New York Borsası'nda Dow Jones Sanayi Endeksi'ndeki ''ani çöküşü'', büyük bir borsa şirketinin kullandığı bilgisayar programının tetiklediği belirlendi. Dow Jones Sanayi Endeksi, bu ani çöküş sırasında yarım saatten az bir sürede 1.000 puan kadar değer kaybetmişti.

Çöküşün hemen ardından hem ABD medyasında hem de Türkiye'deki haberlerde bu çöküşe fat finger yani şişman parmak sorununun neden olduğu yer almıştı. Procter&Gamble hisselerinin bir anda yüzde 30'un üzerinde değer kaybetmesine neden olan satışın, işlem hatasından kaynaklandığı iddia edilmişti. Fakat bu satışın ardından tüm Dow Jones Sanayi Endeksi'nin tetiklenmesinin ardında yatan sırrın sadece şişman parmak sorunu olmadığı anlaşıldı.

BİLGİSAYARLI SATIŞ PROGRAMINI TETİKLEMİŞ


ABD Sermaye Piyasası Kurulu (SEC) ile Emtia ve Vadeli İşlem Komisyonu'nun hazırladığı rapora göre, Dow Jones Sanayi Endeksi'ndeki ''ani çöküş'', borsa şirketinin o dönemde zaten Avrupa'daki borç krizi nedeniyle gergin olan piyasada bilgisayarlı satış programını uygulaması sırasında oldu.

PROGRAM KOL KESMEK İSTEMİŞ


Raporda, 6 Mayıs'ta Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 2,5 oranında kayıpta olduğunda, şirket Standard and Poor's (S&P) 500 Endeksi vadeli işlemlerinde büyük bir satış talimatı verdi ve bu işlemin, şirketin fonlarını fiyat düşüşleri riskinden korunmak (borsa tabiriyle kol kesmek) amacıyla bilgisayar algoritması tarafından otomatik hale getirildiği anlatıldı.

4.1 MİLYAR DOLARLIK 75 HİSSE SATIŞA GELDİ


Şirketin 4,1 milyar dolar tutarındaki 75 bin hisseyi satmak için kullandığı bilgisayar algoritması vadeli işlemlerde agresif satışları tetikledi ve 4 dakika içerisinde endeks yaklaşık yüzde 3 değer kaybetti.

ALGORİTMA SATIŞ DÖNGÜSÜNE YOL AÇTI

Bu bilgisayar programının daha önce aynı büyüklükteki satışı 5 saati aşkın bir sürede yaptığı, ancak Avrupa ekonomisine ilişkin kaygılar yüzünden piyasaların zaten baskı altında olduğu 6 Mayıs'taki satışın sadece 20 dakika sürdüğü ifade edilen raporda, daha sonra süper hızlı işlem algoritmasının bir satış döngüsüne yol açarak Dow Jones Sanayi Endeksi'nin yaklaşık yüzde 10 kaybına neden olduğu kaydedildi.

Şirketin işlem formülü yapısının hızlı satışları güçlendirmiş olabileceğine dikkat çekilen raporda, söz konusu şirketin adı verilmedi. Ancak, SEC'in iç yazışmalarında şirketin adı Kansas eyaletindeki Overland Park merkezli ''Waddell ve Reed Financial'' olarak yer aldı.

Waddell ve Reed, daha önce yaptığı açıklamada, fonlarının risklerini hızla azaltmak için hisseleri sattığını, borsacıların, Avrupa'nın borç krizinin ABD piyasalarına yayılabileceğinden korktuğunu bildirmişti. Şirket, ''bu işlemin anormal fiyat hareketine sebep olmadığını, satışın normal piyasada sorun yaratmadığını'' savunmuştu.

Bu vakadan sonra SEC ve büyük ABD'li borsa şirketleri, büyük fiyat değişimlerinin görüldüğü hisselerin işlemlerini kısa süre durduracak bir pilot program üzerinde anlaşmıştı. 10 Aralık'a kadar uygulanacak programla, hisselerin beş dakika içinde yüzde 10 ya da daha fazla oranda düşmesi ya da yükselmesi halinde işlemlerin ilave beş dakika durdurulması kararlaştırılmıştı.
 

Kaynak:Habertürk

Güncelleme Tarihi: 03 Ekim 2010, 12:44
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48