banner15

Anayasa değişikliği teklifinde neler var?

AK Parti ile MHP'nin partili cumhurbaşkanlığı sistemine geçişi esas alan anayasa değişikliği teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Peki teklif hangi değişiklikleri içeriyor?

Anayasa değişikliği teklifinde neler var?

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

AK Parti ile MHP'nin partili cumhurbaşkanlığı sistemine geçişi esas alan anayasa değişikliği teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Anayasa değişikliği teklifiyle, "Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir" hükmü kaldırılarak partili cumhurbaşkanlığı sistemi teklif ediliyor. Teklifle TBMM'nin denetim yollarında 'gensoru' ve 'meclis soruşturması' yetkilerinin kaldırılması öngörülüyor. Anayasa değişikliği teklifinde Başbakanlık makamı ile Bakanlar Kurulu kaldırılıyor, yerine iki cumhurbaşkanı yardımcısı geliyor. Buna göre, cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları cumhurbaşkanı atayacak ve görevden alacak. Bakan olanların milletvekillikleri sona erecek. Cumhurbaşkanı Meclis dışından da bakan atayabilecek.

Teklife göre cumhurbaşkanı yürütme yetkisine ilişkin konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler çıkarabilecek. Meclis'teki sandalye sayısının 550'den 600'e çıkarılmasını öngören teklifte, partili cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevki için kademeli bir usül öngörülüyor. Buna göre partili cumhurbaşkanı hakkında 300 oyla soruşturma istenecek, 360 oyla komisyon kurulacak ve 3'te 2 çoğunluk, yani 400 oyla Yüce Divan'a sevk edilecek.

KARŞILIKLI FESİH YETKİSİ

Teklifle, bakanlık kurulması ya da kaldırılması Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılacak. Üst düzey kamu görevi atamaları partili cumhurbaşkanına bağlanacak. Teklife göre TBMM'nin yanı sıra cumhurbaşkanı da seçimlerin yenilenmesine karar verebilecek. Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hâl (OHAL) ilan edebilecek, OHAL kararnameleri çıkarabilecek. Görev süresi 5+5 olarak düzenlenen Cumhurbaşkanlığı için 'doğuştan' Türk vatandaşlığı olma şartı öngören değişiklik teklifinde seçilme yaşının 25'ten 18'e indiriliyor. Teklif, yedek milletvekilliği düzenlemesini de öngörüyor.

HSYK'NIN YETKİLERİ AZALTILACAK

Teklifle Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Anayasa Mahkemesi'nin kaldırılmasyla 17'den 15'e düşürülüyor.

Anayasa değişikliği teklifiyle Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun adından 'yüksek' keliemesi çıkarılıyor, üye sayısının 22'den 12'ye, daire sayısının 3'ten 2'ye düşürülmesini öngörüyor. Adalet Bakanı Müsteşarı'nın Hâkimler Savcılar Kurulu (HSK) üyeliğinden çıkarılmasını öngören teklife göre, Cumhurbaşkanı beş üye atayacak, TBMM iki üye seçecek, Yargıtay üç, Danıştay bir üye gönderecek. Adalet Bakanı, HSK Başkanı olarak kurulda yer alacak. Mevcut durumda 10 asıl, 6 yedek üye adli ve idari yargı hâkimleri arasında yapılan seçimle belirleniyordu. HSYK için 2010 anayasa değişikliğiyle getirilen seçim usulü anayasa değişikliği teklifiyle kaldırılıyor.

ASKERİ MAHKEMELER TAMAMEN KALDIRILIYOR

Anayasa değişikliği teklifiyle Jandarma Genel Komutanı MGK'dan çıkarılacak, disiplin mahkemeleri dışında tüm askeri mahkemeler kaldırılacak. Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Devlet Denetleme Kurulu’na, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) da dahil olmak üzere, idari soruşturma yetkisi getiriliyor. Mevcut anayasadaysa soruşturma, değil inceleme yetkisi vardı ve TSK bu incelemeden muaftı. Mevcut anayasada ‘sıkıyönetim’i düzenleyen 122. madde tamamen kaldırılıyor.

ERKEN SEÇİM OLMAZSA, 3 KASIM SEÇİMİYLE DEVREYE GİRECEK

Anayasa değişikliği teklifi, partili cumhurbaşkanı ve milletvekili genel seçiminin 3 Kasım 2019'da yapılmasını öngörüyor. Teklifte, "Seçimin yapılacağı tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı'nın görevi devam eder" dendi. Teklife göre, Meclis'in seçim kararı alması halinde milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılacak ve partili cumhurbaşkanlığına geçilecek.

Teklifin içeriği AK Parti'li Abdülhamit Gül ve MHP'li Mehmet Pursak tarafından ortak basın toplantısıyla paylaştığı teklifte 21 madde bulunuyor. Bunların 12'sinin sistem değişikliği, 9'uysa yürütme ve yürürlükle ilgili. Gül, AK Parti grubunun Meclis Başkanlığı'na sunduğu değişiklik teklifiyle anayasada toplam 70 maddenin değişeceğini söyledi. Gül, değişiklik teklifinde seçilme yaşının 18'e düşürülmesi de öngörülüyor.

Abdülhamit Gül, şunları söyledi:

Az önce TBMM Başkanlığımıza 316 Ak Parti milletvekili imzasıyla anayasa değişikliği önergemizi sunduk. Gerçekten çok önemli bir gün yaşıyoruz, bu tarihi günde anayasa değişikliğinin ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyorum.

Özellikle Türkiye'de 2007 yılında yapılan referandum sonrasında fiili durum ortaya çıktı. Parlamentodan seçilen cumhurbaşkanı yerine milletimiz "Ben seçeceğim" diye irade koydu. Halkımız ilk defa cumhurbaşkanını kendisi seçti ve yürütmede iki başlılık sorunu ortaya çıktı.

Şu anda yaşanan tabloda Türkiye'de bir hükümet sistemi krizi olmaması iktidarda tek partinin, AK Parti'nin olmasından dolayı. Koalisyonların hala mümkün olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda bir çatışmanın bir rejim krizi haline dönüşmesi risk alanı olarak önümüzde duruyor.

Yürütmede doğrudan tek başlı iradenin hakim olması ihtiyacının zaruri olduğu ortaya çıkmıştır. Yasamanın, yürütmenin güçlendiği, kuvvetler ayrılığının sağlandığı bir değişiklikler yapacağız. Yaklaşık 70 maddede kaldırılması veya değiştirilmesi gereken ibareleri çözdük. Toplamda 21 maddelik anayasa değişikliği teklifini TBMM Başkanlığı'na sunduk.
Çok yoğun çalışmalar yaptık.

"SEÇİLME YAŞI 18 OLACAK"

Bu metin bir uzlaşı metnidir. Özellikle 15 Temmuz sonrasında milletin siyasetten beklediği ödevi yapma misyonudur. Bu metinde gençlerin anayasası diyebileceğimiz bir anayasa var. Seçilme yaşını 18'e indiriyoruz. Güçlü yasama ve yürütme dedik.

"CHP'NİN MUTABIK OLDUĞU 7 MADDEYİ DE KOYDUK"

Mini anayasada CHP'nin de mutabık kaldığı 7 maddeyi de buraya koyduk. Askeri ve sivil yargı farkını ortadan kaldırmak yeni bir gelişmedir. HSYK konusunda mutabakat gerçekleştirdik. Kürsü seçimini kaldırarak yargıdaki kamplaşmayı ortadan kaldırarak Meclis'e seçme imkanı getirdik. Meclis'i güçlendirdik. Ayrıntıları her zaman konuşacağız, bu her iki partinin de ortak uzlaşı metnidir. Beraber bu taşın altına elimizi koyduk. Ben sayın Mehmet Parsak'a da teşekkür ediyorum.

"TÜRK ANAYASASI OLDU, TÜRK İBARESİ KALDIRILMADI"

Mehmet Parsak'ın açıklamaları ise şöyle:

Saygıdeğer basın mensupları, öncelikle aziz milletimizi hayırlarımla selamlıyorum. Abdülhamit Bey'in de ifade ettiği çerçevede AK Parti ile MHP gruplarının nihai olarak tam mutabakatları çerçevesinde anayasa değişiklik teklifi TBMM Başkanlığı'na arz edilmiştir.
2007 yılında yapılan anayasa değişikliği ile birlikte yeni bir boyut kazanmıştır, burada tarihsel süreci değerlendirirken 2011 yılından sonraki gelişmelerin daha dikkatli analiz edilmesinde fayda var. Tüm siyasi partilerin programlarında anayasanın yenilenmesi üzerinden 2011 seçimlerine giderken milletimize söz vermiş, TBMM'de o dönem mecliste bulunan 4 siyasi parti grubunun da eşit temsili esas alınarak bir komisyon oluşturulmuştur. Bu MHP'nin 2008 yılından itibaren vurguladığı durumun 2011 yılında hayata geçmesidir. 2011 yılında tarihimizin en ciddi anayasanın yenilenmesi çalışmaları yürütülmüştür.

2011 yılında yürütülen bu çalışmalarda ne yazık ki anayasamızın Türk anayasası olduğu tartışılmıştır. 2) Bu Türk anayasasının devletinin temel tercihlerini ortaya koyan 4 maddenin değiştirilmesi teklif edilmiştir. İlk 4 maddeye hakim olan milli ve üniter devletin değiştirilmesi önerilmiştir, bu ilkelerin anayasamızın muhtelif yerlerinde yansıdığı maddelerin de değiştirilmesi teklif edilmiştir. AK Parti grubu tarafından 2012 yılında başkanlık sistemi önerisi sunulmuştur. Gelişen süreçte anayasanın yenilenmesi çalışmaları hiçbir zaman gündemden düşmemiştir. Bugün geldiğimiz nokta itibariyle biraz önce söylediğim hususların hiçbiri tartışma konusu değil. Anayasamız Türk anayasasıdır, anayasamızın hiçbir yerinden Türk ibaresi çıkarılmadı. İlk 4 madde tartışma konusu değildir. Sadece hükümet sistemi odaklı bir anayasa yenilenmesi süreci yürütülmüştür.

Güncelleme Tarihi: 10 Aralık 2016, 19:34
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48