banner39

Türkiye, Uygur Türklerini iade etmeme hakkına sahip

Çin ile Türkiye arasında 2017'de imzalanan fakat TBMM'nin henüz onaylamadığı ‘Suçluların İadesi Anlaşması’ Pekin yönetimi tarafından kabul edildi. Türkiye ise henüz anlaşmayı onaylamadı, ancak vatandaş ve Türkiye'de yaşayan Uygur Türkleri tedirgin.

Güncel 29.12.2020, 10:18
Türkiye, Uygur Türklerini iade etmeme hakkına sahip

Çin'de Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi, Çin ile Türkiye arasında 2017'de imzalanan fakat TBMM'nin henüz onaylamadığı "Suçluların İadesi Anlaşması"nı oylayarak kabul ettiğini duyurdu. 

Çin Parlamentosu'nun internet sitesinde cumartesi akşamı duyurulan haber sonrası sosyal medyada "Uygur Türkleri Çin'e iade edilecek" propogandası hortladı.

Anlaşmayı okumadan, Doğu Türkistanı ve Uygur Türkleri'ni hayatında ilk defa duymuş bazı insanların ve siyasetçilerin provakatif tavrına cevabın anlaşmada olduğu ortaya çıktı.

Türkiye'nin geri göndermeme hakkı var

Geri göndermeme ilkesi, 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statülerine İlişkin Sözleşme ile 1984 tarihli İşkence ve Diğer Zalimane, Gayri İnsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme'de açıkça düzenlenen, yalnızca mülteci veya benzeri statüdeki kişiler için değil sınır dışı veya iade edilme gibi zorla geri gönderme hallerinde de yaşam hakkı ihlali veya işkence görme riski olan herkes için geçerli temel bir uluslararası hukuk ilkesidir.

Anlaşma 2017'de imzalandı

Çin ile Türkiye arasında yapılan suçluların iadesi anlaşması tek taraflı olarak Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi’nde oylanarak kabul edildi. Bu anlaşma 2017’de dönemin Adalet Bakanları tarafından imzalandı. 

Uygur Türkleri iade edilmiyor

Yapılan anlaşma gereği Türkiye hiçbir koşulda Uygur Türklerini Çin’e iade etmiyor. 

Çin iade talebinde bulunursa, anlaşmanın 3. maddesi gereği iade yapılmaz.

Siyasi suçlular iade edilemez

Yapılan anlaşmada yer alan madde 3/a’ya göre, siyasi suçlular iade edilmez.

Irk ve din gibi sebeplerden iade edilemez

Madde 3/b’ye göre, Çin’in iade talep ettiği kişiyi, ırkı ve dini gibi sebeplerden önyargılı bir şekilde cezalandırması söz konusu ise o kişi iade edilmez.

Türkiye ret hakkına sahip

4. Maddeye göre de iade talebini takdiren değerlendirmesi gerekir Türkiye’nin.
4/c’ye göre, kişinin durumuma göre, insani sebeplerle iade talebini reddedebilir.
 Anlaşma metni birçok ret maddesini içeriyor.

Örneğin sınır dışı isteği gönderilen ülkedeki kişinin bir "siyasi suç" işlediği düşünülüyorsa, kişi isteğin yapıldığı ülkenin de vatandaşı ise ya da iltica hakkından faydalanıyorsa Pekin'in sınır dışı talebi reddediliyor. 

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) onaylanmayan anlaşmaya göre, Çin’in Türkiye’de yaşayan Uygurlar’ın iadesini talep etmesi durumunda Türkiye’nin Çin’in bu talebini reddetme hakkı mevcut. Anlaşmaya göre iade talebinin siyasi bir suçla bağlantısı kuruluyorsa, iadesi istenen kişi halihazırda yaşadığı ülkenin vatandaşıysa ya da iltica haklarından faydalanıyorsa iade talep edilen ülke bu talebi reddetme hakkına sahip.

En çok Türkiye'de var

Uygur Türklerinin Doğu Türkistan haricinde en çok bulundukları ülke Türkiye. Türkiye’de de vatandaşlık alma hususunda binlerce Uygur Türk’ü vatandaşlık alarak Türkiye’deki hayatlarına devam ediyorlar.

banner53
Yorumlar (0)
24
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?