Türkiye'yi F-35 projesinden atamazlar

ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yaptırımlar F-35 projelerini de etkiledi. Türkiye'den ASEYAŞ'ın ürettiği parçalar F-35 için kritik öneme sahip olduğu ve firmanın çekilmesi halinde 12 milyar dolarlık mali kaybın yaşanacağı açıklandı.

Türkiye'yi F-35 projesinden atamazlar

Dünya Bülteni / Haber Merkezi

F-35 savaş uçağının temel iki bileşeni olan füze uzaktan kumanda arabirimi ve panoramik kokpit ekranı elektronik kartlarının tek tedarikçisinin Ankara merkezli Aydın Yazılım ve Elektronik A.Ş. (AYESAŞ) olması, Türkiye’yi F-35 programındaki önemli ortaklardan biri haline getiriyor. Zorlu Holding’e bağlı AYESAŞ, projeye yazılım tedarik eden tek Türk firması olarak biliniyor. Bu nedenle ABD'li güvenlik uzmanlarının Türkiye'nin projeden uzaklaşması halinde yaşanacak aksaklıklardan endişe ediyor.

Türk firmaların F-35 projesinden uzaklaştırılması, projeye 12 milyar dolarlık ek maliyet getiriyor. Terör uzmanları durumla ilgili acil bir eylem planı ortaya konulması gerektiğini belirtiyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu FDD’nin Kıdemli Başkan Yardımcısı olan ve ABD Hazine Bakanlığı’nda bir dönem terör uzmanlığı yapan Jonathan Schanzer, Türkiye’nin F-35 projesinden dışlanmasının kriz çıkaracağını savundu. Schanzer sosyal medyadaki açıklamasında Türk firması AYESAŞ’ın F-35’in iki temel bileşeninin tek tedarikçi olduğunu belirterek, Türkiye’nin dışlanması durumunda her kesimin zarar göreceğini ve 12 milyar dolarlık ek maliyet getireceğini söyledi.

İSRAİL FİRMALARI FIRSAT KOLLUYOR

Bu arada Türkiye’ye F-35 verilmemesi ya da performans artırıcı yazılımı olmaksızın Türkiye’ye teslim edilmesini isteyen İsrail’in tekrar devreye girdiği iddia edildi. İsrail’in, F-35’in parça tedariklerini sağlayan Türk firmalarının yerine İsrail Havacılık Endüstri (IAI) ve iki firmanın üretime hazır olduğunu söyleyerek kulis yaptığı öne sürüldü.


BU KRİZ ÖNLENEBİLİRDİ

Rıza Sarraf davasının bilirkişilerinden olan ve Türkiye’ye yönelik eleştiriyle tanınan Schanzer, “Biri lütfen bana bu bileşenler için acil durum planımız olduğunu söylesin. Türk dış politikasını dikkatle izleyen herhangi bir gözlemci bile bu krizi önleyebilirdi. Şu anda askeri aklımıza güvenebileceğimizi umuyorum” dedi.

10 TÜRK FİRMASI ORTAK

Aralarında ASELSAN, Kale Havacılık, MiKES, Alp Havacılık, HAVELSAN, ROKETSAN, TUSAŞ/TAI gibi önemli firma ve kuruluşların da bulunduğu 10 şirket F-35 uçakları için, parça ve elektronik sistem üretimi ile motor bakımında tedarikçi olarak rol oynuyor. F-35 uçaklarını kullanacak Türk pilotlarının Arizona’daki Luke Hava Üssü’nde eğitimleri de devam ediyor.

İKİ YIL KAYBEDERİZ

Geçtiğimiz ay ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, Türkiye’ye F-35 teslimatını engelleyeme çalışan Kongre’ye mektup yazarak, “Türkiyesiz olmaz” demişti. Mattis, “10 Türk şirketi bu projede yer alıyor. Türkiye 1 milyar dolar yatırım yaptı. Rahip ve S-400 kaygılarınızı anlıyorum ama Türkiye olmazsa F-35’lerin üretimi büyük sekteye uğrar, 2 yıl kaybederiz” diye yazmıştı.

MALİYET ARTAR VE GECİKME OLUR

Savunma sanayi araştırmacısı Arda Mevlütoğlu yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: 

"Türkiye F-35 projesinde 3. seviye ortak olarak yer alıyor. AYESAŞ yazılım bileşeni de olan donanım parçası üretiyor. Türkiye’nin projeye sağladığı katkılar bir süre sonra ABD tarafından tedarik edilebilir. TAI uçağın gövdesi için parça üretiyor ama AYESAŞ’ın ürettiği parçaların katma değeri daha yüksek. AYESAŞ’IN projede yer almamasının vereceği zarar kısa vadede daha çok olur. Türk firmalarının dışlanması hem maliyet hem de gecikme açısından sıkıntı yaratır. Ortada bir tedarik zinciri ve işleyen bir sistem var. Bu sistemin yerine yenisinin konulması süre alır."
 

Güncelleme Tarihi: 16 Ağustos 2018, 14:34
YORUM EKLE

banner33

banner37