Afganistan Karzai'nin halefini oyluyor

Bu seçimler önemli bir kavşak noktasında gerçekleşiyor: ABD ve NATO güçleri 2014 sonunda ülkeden ayrılacaklar ve dolayısıyla Taliban karşısında daha kolay bir rakip bulacak

Afganistan Karzai'nin halefini oyluyor

Mahmut Osmanoğlu

Afganistan’da bugün (05.04.2014) Taliban rejimi sonrasındaki 3. başkanlık seçimleri yapılıyor. Daha önce 2004 ve 2009 da Hamit Karzai’in zaferiyle sonuçlanan iki seçim daha yapılmıştı.

Afganistan başkanlık seçimleri iki tur esasına göre yapılıyor. Hiçbir adayın ilk turda yüzde elliyi geçememesi durumunda seçimler ikinci tura taşınıyor.

Hamit Karzai 2004 de seçimleri ilk turda kazanmış ama 2009 seçimleri ikinci tura taşınmıştı. Bu seçimlerde favori olarak gösterilen Abdullah Abdullah’ın 2009 seçimlerinin ikinci turundan çekilmesiyle Hamit Karzai ikinci kez başkanlığı garantilemişti.

Bu seçimler önemli bir kavşak noktasında gerçekleşiyor: ABD ve NATO güçleri 2014 sonunda ülkeden ayrılacaklar ve dolayısıyla Taliban karşısında daha kolay bir rakip bulacak.

Ayrıca seçilen kim olursa olsun mevcut Başkan Karzai’in imzalamadığı ve askeri üsler ve dokunulmaz güçler imtiyazları da içeren ABD ile “İkili Güvenlik Anlaşması”nı kucağında bulacak.

Seçimlere sekiz aday katılıyor. Irk bilincinin yüksek olduğu Afganistan’da adayların çoğu Peştun kökenli. Bu yönde bir istatistik olmamasına rağmen Peştunlar Afganistan’da çoğunluğu oluşturan ırk olarak tanımlanıyor. Hatırı sayılan diğer ırklar ise Tacik ve Özbeklerdir. Irk olarak Moğolların Afganistan’daki kalıntılarına dayandırılan ama İslamlaşma sürecinde Şiiliği seçmiş Hazaralar da önemli bir etnik gruptur.

Sekiz aday içerisinden şansı yüksek gösterilen hepsi de bürokrasi de üst düzey görev yapmış 3 aday var: Abdullah Abdullah, Zalmey Rasul ve Eşref Gani Ahmetzey. Bu adaylardan son ikisi Peştun ilkinin ise babası Peştundur. Başkanlık için yarışan adaylar içerisinde Özbek ve Hazara asıllı kimse yok. Özbek ve Hazaralar cumhurbaşkanlığı birinci ve ikinci yardımcılığı listelerinde boy gösteriyorlar.

2009 seçimlerinde Karzai ile yarışan ve ikinci turda seçimlerden çekilen Abdullah Abdullah’ı, bir yerde, Sovyetler Birliğine karşı savaşan “Cihad” güçlerinin adayı olarak görmek mümkündür:
Abdullah seçimlerde Cemiyeti İslami, Hizbi İslami’nin siyasi kanadı ve Şii Hazaraların Hizbi Vahdet’inin desteğini arkasına alacak.

Şanslı gösterilen diğer iki aday ise Batılı eğitimleri ve Batı ile yakınlıkları ile dikkat çekiyorlar.
Babası Peştun olsa da, Abdullah Abdullah’ın seçimlerin ilk turunda yüzde elli üzerinde oy alamaması ikinci turdaki şansını zora sokacaktır.

İlk turda adayların çoğunun Peştun olması Peştun oylarını bölecek ve Abdullah’ın zaferine zemin hazırlayabilecektir. Ancak, işin ikinci tura kalması durumunda Peştun oyları tekbir adaya kanalize olabileceği için Abdullah ipi önde göğüslemeyebilir.

Ayrıca, Abdullah’ın ne birinci ve ne de ikinci cumhurbaşkanı yardımcı adayları arasında Özbek bulunmaması zaaf noktasıdır. Özbek oyları diğer Peştun adaylara gidecektir. Birinci ve ikinci turda Özbek oyları belirleyici olabilir.

1970 li yıllardan bu tarafa savaşın pençesindeki Afganistan’da başkanlık seçimlerinin 3. Kez yapılıyor olması halkın iradesini silah gücüyle değil de sandık üzerinden ortaya koyması iyiye işarettir ama hükümet ve işgalci güçlere karşı savaşan güçlü bir silahlı muhalefetin varlığı Afganistan’ın geleceğini yine de belirsizleştirmektedir.

 

Güncelleme Tarihi: 05 Nisan 2014, 16:32
banner53
YORUM EKLE

banner39